Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/2533 K.2023/8677

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından Kobi Hayat poliçesi ile sigortalı olan davacıların murisinin 06.12.2018 tarihinde vefat ettiğini belirterek, 70.000,00 TL sigorta bedelini temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; gerekli belgeler ile başvuru yapılmadığını, teminat tutarının tamamının talep edilmeyeceğini, veraset ve intikal vergisi ödenmiş olduğuna ilişkin belgenin dosyaya sunulması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile poliçe üzerinde herhangi bir lehdar bulunmadığı, mirasçılık belgesi doğrultusunda davacıların miras payları oranında hak sahibi oldukları, gerekli tüm belgelerin davalı sigorta şirketine sunulduğu, poliçe ile öngörülmüş riskin gerçekleştiği, gerçekleşen bu riskte kapsam dışı herhangi bir durum saptanmadığı belirtilerek davanın kabulüne 70.000,00 TL sigorta bedelinin 04.04.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacılara miraçılık belgesi doğrultusunda ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ HAKEM HEYETİ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; zorunlu bulunan birtakım belgelerin tamamlanmamış olması nedeniyle davalı sigorta şirketinin tazminat talebine ilişkin olarak incelenmelerin tamamlanamadığını, davacıların murisinin adli vaka neticesinde vefat ettiğini, eksik belgelerinin ibraz edilememiş olmasından dolayı vefat sebebinin tespit edilemediğini, vefat sebebinin tespiti halinde poliçe teminatı dışında bir durumun olup olmadığının belirleneceğini, veraset ve intikal vergisinin ödenmiş olduğuna ilişkin belge ve bilgilerin de dosyaya sunulmadığını, verginin ödenmemiş olması halinde davanın reddi gerektiğini,

kabul edilmemesi halinde %15 vergi tutarının düşülmesi gerektiğini, davadan önce davalı sigorta şirketinin temerrüde düşürülmediğini, faiz, yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin de reddi gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacılar vekilince başvuru öncesinde davalı sigorta şirketine sunulması gerekli olan tüm belgelerin sunulduğu; davacıların başvuru yapılmasından sonra, davalı tarafından davacıların vergi ilişiği kesim yazısı gönderildiğine dair bir bilgi ve belge olmadığı gibi bu konuda davacıların bilgilendirildiği hususunda bir delilin de dosyaya sunulmadığı anlaşılmakla, tazminattan %15 kesinti yapılması gerektiğine yönelik davalı itirazının yerinde görülmediği, davacılar lehine faize, vekalet ücretine ve yargılama giderlerine hükmedilmesinde bir usulsüzlük olmadığı belirtilerek davalı vekilinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilinin temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı yaptığı itiraz başvurusunda bildirdiği sebepler ile İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı sigorta şirketi tarafından kobi hayat grup hayat sigorta poliçesi ile teminat altına alınan sigortalı murisin vefat etmesi neticesinde sigorta bedeli talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 1487, 1490, 1491, 1498 inci maddeleri, Hayat Sigortası Genel Şartları, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi.

3. Değerlendirme

1. 6102 sayılı TTK'nın 1453 üncü maddesi uyarınca malı rehin alan kimse o mal üzerindeki menfaatini kendi adına sigorta ettirebileceği gibi, aynı yasanın 1406 ncı maddesi uyarınca bir başkasının da rehin konusu malı rehin alan hesabına ve onun lehine sigorta ettirmesi mümkündür.

Yine TTK'nın 1456/1 inci maddesinde "Sınırlı ayni hak ile takyit edilmiş bir mal üzerindeki, malike ait menfaat sigortalandığı takdirde, kanunda aksi öngörülmemişse, sınırlı ayni hak sahibinin ... sigorta tazminatı üzerinde de devam eder" düzenlemesine. 1456/2 nci maddesinde ise "Sigortacıya, mal üzerinde sınırlı ayni hak bulunduğu bildirildiği takdirde, ayni hak sahiplerinin izni bulunmadıkça, sigortacı sigorta tazminatını sigortalıya ödeyemez.

Ayni hakkın sicille alenileştiği veya sigortacının bunu bildiği durumlarda bildirime gerek yoktur. Sigortalı menfaate konu malın tamiri veya eski hâline getirilmesi amacıyla ve teminat gösterilmesi şartıyla, tazminat sigortalıya ödenebilir" düzenlemesine yer verilmiştir. Ayrıca Türk Medeni Kanunu'nun 879 uncu maddesi uyarınca, sigorta tazminatının öncelikle rehin ... sahibine verilmesi veya açık muvafakatının alınması gereklidir.

Böyle bir durumda, sigortalı durumda olan rehin ... sahibi olduğundan sigorta şirketinden tazminat talep etme hakkının da öncelikle ona ait olması gerekir ve sigorta ettiren, ancak sigortalı malın dain ve mürtehini olan ve lehine sigorta edilenin açık muvafakatini almak suretiyle sigortadan, kendi menfaati de zedelendiği takdirde, tazminat istemek hakkına sahip olur.

Öncelikle talep hakkının rehin ... sahibinde olması, yani sigorta bedelinin rehin ... sahibine ödenmesi gerektiği durumda, rehin ... sahibinin muvafakatinin bulunması halinde sigortalıya sigorta bedeli ödenebilir.

Bu durumda dava açma ... da öncelikle rehin ... sahibinde olduğundan bir dava şartı olarak aktif dava ehliyeti olan davacı sıfatının da rehin ... sahibinde olduğu, buna karşın daini mürtehinin muvafakati halinde bu şartın yerine getirilmiş sayılacağı Dairemiz yerleşik içtihatları ile de ortaya konulmuştur.

Somut olayda; davaya konu kobi hayat grup sigorta poliçesinde, dava dışı Yapı Kredi Bankası A.Ş.'nin dain mürtehin sıfatı ile hak sahibi olduğu görülmekte olup, davacının sigorta poliçesine dayanarak tazminat talebinde bulunabilmesi için, dain mürtehinin bu konuda açık muvafakatının alınması gerektiği gözetilerek karar verilmelidir. İtiraz Hakem Heyeti tarafından, mürtehin muvafakati için araştırma yapılmadan, eksik incelemeyle karar verilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; poliçe üzerinde mürtehin kaydı olduğu da dikkate alınarak, Yapı Kredi Bankası A.Ş.'ye bu sıfatından kaynaklanan talep haklarının ve daimi müstehin kaydığının devam edip etmediğinin borcun tamamının ödenip ödenmediğinin, tamamı ödenmedi ise ne kadarının ödendiğinin, ödenmeyen kısmın ne kadar ve hangi aylara ilişkin olduğunun, borç defam ediyorsa dava dışı rehin ... sahibi banka tarafından davacıların açtığı davaya kayıtsız şartsız muvafakat verilip verilmediğinin sorulması; muvafakat verilmediği takdirde, davacıların dava açma hakkının ve aktif dava ehliyetinin bulunmadığı dikkate alınıp, dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve eksik incelemeyle karar verilmesi doğru görülmemiştir.

2. Uyuşmazlığın çözümü bir kısım hakkında gizlilik kararı verilen soruşturma işlemlerine ilişkin olup, hakemlikçe temininin sağlanamadığı anlaşılmasına göre, kovuşturma aşamasına geçilip geçilmediği hususu araştırılarak ilgili evrakın getirtilerek sonucuna göre poliçe teminat kapsamında olup olmadığı değerlendirilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

3. Bozma neden ve şekline göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) ve (2) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA;

2. Değerlendirme bölümünün (3) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

06.07.2023 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin 12 nci fıkrası gereği Sigorta Tahkim Komisyonlarının 40.000,00 TL'yi geçmeyen kararları kesindir.

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun'un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun'un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.