Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/2982 K.2023/10325

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda davalı vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 06.09.2012 tarihinde davacı yayaya plakası tespit edilemeyen aracın çarpması neticesinde davacının yaralanarak malul kaldığını belirterek belirsiz alacak olarak 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının sigorta şirketine başvuru tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, bedel artırım dilekçesiyle talebini 78.765,00 TL'ye yükselmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunarak kaza ve kusurun varlığının ispat edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava öncesi müracaatın zamanaşımı süresi içerisinde yapıldığı, aktüer bilirkişice tazminatın usulünce hesaplandığı gerekçesiyle, davanın kabulüne ve 78.765,00 TL tazminatın 04.08.2020 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, sürücü ve plakası tespit edilemeyen aracın varlığının, kusurunun ve zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğunun somut delillerle ispat edilemediğini, başvurunun usule uygun yapılmadığını, bu sebeple temerrüt de oluşmadığından faiz başlangıcının hatalı tespit edildiğini, maluliyet raporunun şekil ve esas bakımından mevzuata uygun olmadığını, kusur oranının fahiş olduğunu, ATK Trafik İhtisas Dairesi'nden alınması gerektiğini, vekalet ücretinin tarifeye göre belirlenen ücretin 1/5'i oranında hükmedilmesi gerektiğini belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile 13.03.2020-15.06.2020 tarihleri arasında sürelerin durduğu, dava tarihi itibariyle zamanaşımının dolmadığı, dava tarihinden önce usule uygun başvuru yapıldığı, maluliyet raporunun fiziki muayene ile usul ve denetime elverişli olarak düzenlendiği, kolluk ve tanık beyanı , adli muayene kaydı ile kazanın varlığının ispat edildiği, kusurun usul ve denetime elverişli rapor ile belirlendiği, faiz başlangıcının genel şartlara uygun tespit edildiği, vekalet ücretinin Kanun ve Tarifeye uygun olduğu gerekçesiyle, davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı yaptığı itiraz başvurusuna konu ettiği nedenlerle, İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; plakası tespit edilemeyen aracın, davacı yayaya çarpması sonucu davacının yaralanması nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 109 uncu maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3.Değerlendirme 1. Olay tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı BK nın 41 inci maddesinde haksız fiil tanımlanmış, 60 ıncı maddesinde de haksız fiilden zarar görenin bundan kaynaklanan zararın tazmini istemi ile açacağı davaların, zararı ve faili öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl ve herhalde haksız fiil tarihinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi bulunduğu belirtilmiştir.

Buna karşılık, 2918 sayılı KTK nın 109/1 inci maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar." hükmüne, yine aynı kanunun 109/2 maddesinde ise, "dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş ise, bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir." hükmüne yer verilmiştir.

2918 sayılı Kanunun anılan madde hükmünde, gözden kaçırılmaması gereken husus, ceza kanununda öngörülen daha uzun zamanaşımı süresinin, tazminat talebi ile açılacak davalar için de geçerli olabilmesinin, sadece eylemin Ceza Kanununa göre suç sayılması koşuluna bağlanmış bulunmasıdır. Bu düzenlemenin iki ayrı sonucu bulunmaktadır.

Söz konusu yasa hükmü, ceza zamanaşımının uygulanabilmesi için sadece eylemin aynı zamanda bir suç oluşturmasını yeterli görmekte; bunun dışında, fail hakkında mahkumiyet kararıyla sonuçlanmış bir ceza davasının varlığı, hatta böyle bir ceza davasının açılması ya da zarar görenin o davada tazminat yönünden bir talepte bulunmuş olması koşulu aranmamaktadır.

Dahası, söz konusu hükümde, ceza zamanaşımının uygulanması bakımından sürücü ve diğer sorumlulular (örneğin işleten) arasında bir ayrım da yapılmamış, böylece kuralın bunların tümü için geçerli olduğu, hepsi için aynı zamanaşımı süresinin uygulanacağı öngörülmüştür. (HGK'nın 10.10.2001 gün 2001/19-652-705 ve HGK'nın 16.04.2008 gün, 2008/4-326-325 sayılı kararları ile uzamış ceza zamanaşımı benimsenmiştir.)

Açıklanan ilkeler ışığında somut olay incelenecek olursa; kaza sonucu davacı yaralanmış, kaza tarihinde yürürlükte olan 5237 sayılı TCK'ya göre zamanaşımı süresi 8 yıldır. Kaza 06.09.2012 tarihinde gerçekleşmiş, dava 20.10.2020 tarihinde açılmıştır. Davalı vekili süresi içinde zamanaşımı def'inde bulunmuştur.

Davaya konu trafik kazasında davacı yaralanmış olup eylem için kaza tarihinde yürürlükte bulunan TCK'da öngörülen ceza zamanaşımı süresi olan 8 yıl (06.09.2020 tarihinde) dava tarihi (20.10.2020) itibariyle dolmaktadır. Ancak davacı tarafça davalı sigorta şirketine 04.08.2020 tarihinde başvurulması ile zamanaşımı süresi durmuş olup zamanaşımının dolmasına 33 gün kalmıştır.

Sigorta şirketinin 15 gün içinde başvuruya cevap verdiği tarafların kabulünde olup ve duran 33 gün de zamanaşımı süresine eklendiğinde yine dava tarihi olan 20.10.2020 tarihi itibariyle zamanaşımı süresi dolmaktadır.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davanın zamanaşımı süresinin dolması nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş; hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

2. Bozma neden ve şekline göre; davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

05.10.2023 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Dava, trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı istemine ilişkindir.

Davalı taraf alacağın zamanaşımına uğradığı savunmasında bulunmuş ise de Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından zamanaşımı süresi içinde davalı sigortacıya başvuru yapıldığı gerekçesiyle, İtiraz Hakem Heyeti tarafından ise Covid 19 salgını nedeniyle 13.03.2020-15.06.2020 tarihleri arasında sürelerin durduğu ve zamanaşımı süresinin dolmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş; sayın çoğunluk tarafından, 8 yıllık ceza zamanaşımı süresinin dolmasından sonra davanın açıldığı ve davanın zamanaşımından reddinin gerektiği gerekçesiyle İtiraz Hakem Heyeti kararı bozulmuştur.

26.03.2020 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair 7226 sayılı Kanun’un geçici 1 inci maddesinin 1 numaralı bendi ile yargı alanında hangi iş ve işlemlere ilişkin sürelerin hangi tarihe kadar durduğu, duran sürelerin ne zamandan itibaren yeniden işlemeye başlayacağı ve süre hesabının nasıl olacağı düzenlenmiş; anılan maddenin 2 numaralı bendinde ise pandemi nedeniyle uzayan sürelerin kapsamı dışında olan sürelerin hangileri olduğu düzenlenmiştir. 7226 sayılı Kanun'un 1/1 inci maddesindeki sürelerin 15.06.2020 tarihine kadar (bu tarih dahil) uzatılmasına dair Cumhurbaşkanı Kararı 30.04.2020 tarihli Resmi Gazede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

7226 sayılı Kanun'la yapılan düzenleme ve bu Kanun kapsamında Cumhurbaşkanı Kararıyla yapılan süre uzatımı ile 13.03.2020 ve 15.06.2020 tarihleri (bu günler dahil) arasında zamanaşımı ve hak düşürücü süreler ile aynı Kanun'da sayılan diğer süreler durdurulmuştur. Bunun diğer anlamı, arada geçen süreler, asıl sürelere eklenecektir. Bu arada geçen süre 95 gün olduğundan zamanaşımı ve hak düşürücü süreler hesaplanırken, süre başlangıcına bu 95 gün de eklenerek sürenin dolduğu tarih belirlenecektir.

Ayrıca sürenin yeniden işlemeye başladığı tarihte kalan süre 15 günden az ise ayrıca bu süreler 15 güne uzatılmıştır. Sonuç olarak 95 günlük bir durma süresi gerçekleşmiş ve bu 95 günlük sürenin sonunda kalan süre 15 gün veya daha az ise kalan süreler 15 güne tamamlanarak süre uzatımı yapılmıştır. Kalan süre 3 gün ise bu 3 gün yerine 15 gün uygulanacak ama bu üç güne 15 gün eklenerek 18 gün uygulanmayacaktır.

Sayın çoğunluk tarafından, 8 yıllık ceza zamanaşımı süresi içinde dava açılmadığından zamanaşımının gerçekleştiği kabul edilerek bozma kararı verilmişse de bu görüşe katılmak mümkün olmamıştır. Zira, davaya konu trafik kazası 06.09.2012 tarihinde gerçekleşmiş olup ceza zamanaşımı süresi olan 8 yıl 06.09.2020 tarihinde dolmaktadır. Ancak, Covid 19 nedeniyle 13.03.2020 ile 15.06.2020 tarihleri arasında duran 95 günlük süre eklendiğinde dava tarihi (20.10.2020) itibariyle zamanaşımı süresinin dolmadığı açıktır.

Diğer yandan, sayın çoğunluk tarafından davadan önce davalı sigortacıya 04.08.2020 tarihinde başvuru yapılması ile zamanaşımının durduğu ve bu süre eklendiğinde dahi davanın zamanaşımı süresi içinde açılmadığı kabul edilerek karar verilmiştir. Davacının davalı sigortacıya davadan önce yaptığı başvurunun zamanaşımı süresine etkisi olmadığı Dairece kabul edilmekte olduğundan, anılan gerekçeye katılmak da mümkün olmamıştır.

Açıklanan tüm bu nedenlerle; davalı vekilinin zamanaşımına ilişkin temyiz itirazları reddedilip diğer temyiz itirazları incelenerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği kanaatinde olduğumdan, sayın çoğunluğun (1) numaralı bentteki bozma kararına katılmıyorum.