Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/2993 K.2023/7297

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince itirazın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, 11.08.2014 tarihinde meydana gelen tek taraflı kazada davalıya trafik sigortalı araçta yolcu konumunda olan davacının yaralandığını ve malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 15.500,00 TL sürekli iş göremezlik zararı ile 500,00 TL geçici iş göremezlik zararının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsilini talep etmiş, ıslahla talebini 268.000,00 TL olarak belirlemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafa tahkime başvuru öncesinde ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin tazminattan güncellenerek mahsup edilmesi gerektiğini, olay sırasında davacı yolcu konumunda olduğu için hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetince yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının gelirinin asgari ücretin üzerinde olduğunun kabulü ile hesaplanan tazminattan davalı tarafça davacıya yapılan ödemenin mahsubu ile davanın kısmen kabulüne, 69.388,92 TL'nin 04.10.2016 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde, davacı tarafa tahkime başvuru öncesinde ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin tazminattan güncellenerek mahsup edilmesi gerektiğini, olay sırasında davacı yolcu konumunda olduğu için hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, tazminat hesabında esas alınan gelirin kabulünün mümkün olmadığını, asgari ücrete göre hesaplama yapılması gerektiğini, vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının dava dilekçesi ekinde sunduğu bilanço ve yıllık gelir beyannamesinde kuruyemişçilik faaliyetinden zarar ettiğini beyan ettiği, Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre karar verilmesinin doğru olmadığı, davacının gelirinin asgari ücret olarak kabulü gerektiği, tarafından rücuya tabi bir ödeme yapılmadığının bildirildiği şeklindeki gerekçesi ile başvuru sahibi vekilinin, itirazlarının kabulüne, hakem kararının kaldırılarak yeniden karar oluşturulmasına,

davalı tarafça 01.06.2017 tarihinde yapılan 74.484,95 TL kısmi ödemenin mahsubu ile başvuru sahibinin talebinin kısmen kabulüne, 44.535,24 TL sürekli iş göremezlik zararı ile 5.419,70 TL geçici iş göremezlik zararı, toplam 49.954,94 TL'nin 04.10.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... şirketinden tahsil ile başvuru sahibine ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyeti kararının yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde, davacının kendi el emeğini ortaya koyarak serbest meslekle iştigal ettiğini, mesleğini ispatlayan vergi levhası ve vergi kayıtlarının dilekçe ekinde sunulduğunu, TÜİK verilerine göre davacının gelirinin asgari ücretin üzerinde olduğunu, asgari ücret esas alınarak tazminat hesabı yapılmasının doğru olmadığını belirterek kararı temyiz etmiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacı tarafa tahkime başvuru öncesinde ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin tazminattan güncellenerek mahsup edilmesi gerektiğini, olay sırasında davacı yolcu konumunda olduğu için hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, karara esas alınan maluliyet raporunun mevzuata uygun olmadığını, vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerekitğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, tek taraflı trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeni ile maddi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 6098 sayılı TBK’nın 51 inci maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Hakim tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda değilse de, bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi gerekir.

Somut olayda, davacı davalıya trafik sigortalı araçta yolcu konumundadır. Dosya kapsamından tarafların arkadaş olup birlikte eğlenmeye giderken kazanın meydana geldiği anlaşılmaktadır. Davalı vekili cevap dilekçesinde; olayda hatır taşıması olduğunu savunmuş, Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvuran yararına bir taşıma olmadığından hatır indirimi uygulanmamış. İtiraz Hakem Heyetince bu hususta bir değerlendirme yapılmamıştır. Eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru değildir.

Bu durumda, İtiraz Hakem Heyetince, ceza dosyasının tamamının celbi, hatır savunmasına ilişkin taraf delilleri toplanmak suretiyle davalı tarafın hatır taşıması savunması üzerinde durularak, taşımanın hatır için olup olmadığı, tarafların yakınlığı, varsa hatır için taşımanın kimin arzusu ve ne amaçla yapıldığı gibi olayın özel şartları göz önüne alınarak, tazminattan %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılıp yapılmaması gerektiği hususları tartışılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

3. Somut olayda, Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından davacı yararına davalı aleyhine tam nispi vekalet ücretine hükmedilmiş; davalı vekilinin İtiraz Hakem Heyeti nezdinde vekalet ücretine dair yapmış olduğu itiraz reddedilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücreti için Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 maddesinin uygulanması gerektiği göz önüne alınarak hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında ücrete hükmedilmesi (hesaplanan miktarın maktu vekalet ücretin altında kalmadığı da dikkate alınarak) gerekirken yazılı şekilde tam nispi vekalet ücretine hükmedilmesi ve davalı ... vekilinin bu yönleri amaçlayan itiraz başvurusunun reddi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının davalı yararına BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,