Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/3040 K.2024/900

Taraflar arasında görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... Taahhüt İnşaat ve Sanayi A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalıların sürücüsü, işleteni, zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu aracın davacı bisiklet sürücüsüne çarpması sonucu meydana gelen kazada davalı sürücünün tam kusurlu olduğunu, davacının tedavisinin halen devam ettiğini ve çalışamadığını, vücut fonksiyon kaybına uğradığını, maddi tazminat alacaklarının belirsiz alacak olarak kabulü ile vücut fonksiyon kaybının,

ekonomik geleceğin sarsılmasından kaynaklanan zarar ile çalışamadığı günler ücretinin belirlenmesi gerektiğini belirterek maddi tazminat için belirsiz alacak olarak kabulü ile tüm davalılardan kaza tarihi olan 05.09.2012 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınarak ödenmesine, 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılar ... ve ...

İnşaat A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Taah. İnş. ve San. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; kusura ve talep edilen manevi tazminat miktarına itiraz ederek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; poliçe hükümlerini tekrarla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... davaya cevap vermemiş, aşamalarda kusura itiraz ederek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 18.06.2015 tarihli ve 2012/411 Esas, 2015/425 Karar sayılı kararıyla; açılan davanın maddi tazminat istemi yönünden ıslah doğrultusunda kabulü ile, 85.018,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 4.513,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 89.531,00 TL maddi tazminatın davalılar ..., ...

A.Ş yönünden olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'ya verilmesine, açılan davanın manevi tazminat istemi yönünden kısmen kabulü ile, 20.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...

A.Ş.'den olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'ya verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

Mahkemenin 18.06.2015 tarihli ve 2012/411 Esas, 2015/425 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı ... Taahhüt İnşaat ve Sanayi A.Ş vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi 04.07.2018 tarih ve 2015/14999 Esas, 2018/6755 Karar sayılı ilamında; "...1-Mahkemece toplanıp değerlendirilen delillere, özellikle oluşa ve dosya içeriğine uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranının hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre davalı ... Taahhüt İnşaat ve Sanayi A.Ş vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeni ile maddi tazminat ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebinin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Tüzüğü veya Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Mahkemece, davacının kaza nedeniyle meydana gelen iş gücü kaybı hususunda aldırılan Ankara Üniversitesi öğretim üyelerinden oluşan heyet raporu hükme esas alınmış ise de, rapor kaza tarihinde yürürlükte bulunmayan Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Tüzüğüne göre düzenlenmiştir. Kaza, 05.09.2012 tarihinde gerçekleşmiş olup maluliyet oranının tespiti açısından Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği yürürlüktedir.

Bu durumda, trafik kazası nedeniyle iş gücü kaybı oranının kesin olarak belirlenmesi için kaza tarihinde yürürlükte bulunan söz konusu Yönetmelik hükümlerine göre Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi'nden rapor alınarak sonucuna göre maddi tazminatın belirlenmesi ve manevi tazminatın takdir edilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece İlk Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 12.11.2020 tarih ve 2018/293 Esas, 2020/507 Karar sayılı kararıyla, davalılardan Axa Sigorta A.Ş ye yönelik maddi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine, diğer davalılar ... ve ... Taahhüt İnşaat ve Sanayi A.Ş ye karşı açılan maddi tazminat davasının reddine, davalılar ... ve ... Taahhüt İnşaat ve Sanayi A.Ş ye karşı açılan manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 25.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 05.09.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Taahhüt İnşaat ve Sanayi A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

Mahkemenin 12.11.2020 tarih ve 2018/293 Esas, 2020/507 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... Taahhüt İnşaat ve Sanayi A.Ş vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 23.02.2022 tarih ve 2021/2318 Esas 2022/3177 Karar sayılı ilamında; "...1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve bozma ile kesinleşen yönlere ilişkin inceleme yapılmasının mümkün olmamasına göre davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm ve davalı ... Taahhüt İnşaat ve Sanayi A.Ş. vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Somut olayda. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin 04.07.2018 tarih 2015/14999 Esas 2018/6755 Karar sayılı bozma ilamı öncesinde, Çankırı 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 18.06.2015 tarihli 2012/411 Esas ve 2015/425 Karar sayılı kararında davacı lehine 20.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiği, anılan kararın davacı tarafından temyiz edilmediği, davalı ... Taahhüt İnşaat ve Sanayi A.Ş. vekilinin temyizi üzerine kararın bozulduğu, mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda.

25.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiği anlaşılmaktadır. Buna göre. Çankırı 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 18.06.2015 tarihli 2012/411 Esas ve 2015/425 Karar sayılı ilamı ile hükmedilen 20.000,00 TL manevi tazminat miktarı, davacı tarafından temyiz edilmediği için bozmaya uyma ile birlikte davalı yönünden usuli kazanılmış (müktesep) hak oluşmuştur.

"Bir usul işlemi ile taraflardan biri yararına doğmuş ve uyulması zorunlu olan hak" olarak tanımlanan usuli müktesep hakkın çeşitlerinden biri de hükmün taraflardan birinin temyizi ile gerçekleşir. Bu nedenle taraflardan birinin temyizi üzerine kararın bozulması ve mahkemece bu bozma kararına uyulması durumunda artık o tarafın aleyhine hüküm verilemez.

Şu halde; mahkemece, davalının usuli kazanılmış (müktesep) hakkı olan 20.000,00 TL manevi tazminattan daha üst düzeyde olan 25.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesi, davalı yararına oluşan usuli müktesep hakkın ihlaline neden olmuştur. Anılan yön gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

D. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; maddi tazminata ilişkin olarak bozma kararından önce verilen davalılardan Axa Sigorta A.Ş. ye yönelik maddi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine, diğer davalılar ... ve ...

Taahhüt İnşaat ve Sanayi A.Ş ye karşı açılan maddi tazminat davasının reddine ilişkin hüküm bozmaya konu olmadığından ve temyiz talepleri reddedildiğinden maddi tazminat talepleri yönünden yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği, bozma ilamı doğrultusunda dava konusu olayda davalı sürücünün asli ve tam kusurlu olduğu, kazada davacının %31.2 oranında meslekte kazanma gücünü yitirdiği,

iyleşme sürecinin 9 aya kadar uzadığı anlaşılmakla kazanın oluş şekli, olay tarihi, sosyal ve ekonomik koşullar, zararın ağırlığı gözetilerek manevi tazminatın takdir edildiği gerekçesiyle davalılardan Axa Sigorta A.Ş.'ye yönelik maddi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine, diğer davalılar ... ve ...

Taahhüt İnşaat ve Sanayi A.Ş.'ye karşı açılan maddi tazminat davasının reddine karar verilmiş olduğundan ve karar bu yünde bozulmamış olduğundan maddi tazminat talepleri yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davalılar ... ve ... Taahhüt İnşaat ve Sanayi A.Ş ye karşı açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 20.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 05.09.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...

Taahhüt İnşaat ve Sanayi A.Ş'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Taahüt İnşaat ve Sanayi A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Taahüt İnşaat ve Sanayi A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; davacı tarafın meydana gelen kazada tam kusurlu olduğunu, davalı tarafa kusur izafe edilmesinin yerinde olmadığını, davacı taraf koruyucu ekipman takmayarak zararın oluşmasına neden olduğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı lehine hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı gerçek kişinin sürücüsü, şirketin işleteni olduğu ve davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın, davacı bisiklet sürücüsüne çarpması sonucu davacının yaralanması nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 ve 56 ıncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere; bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmamasına göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... Taahüt İnşaat ve Sanayi A.Ş. vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... Taahhüt İnşaat ve Sanayi A.Ş. vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan mahkeme kararının ONANMASINA,

Aşağıda dökümü yazılı temyiz harcının davalı ... Taahük İnşaat ve Sanayi A.Ş.den alınmasına,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,