Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/3160 K.2024/8347

Taraflar arasındaki trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılmıştır. Yerel mahkemece yeniden yapılan yargılama neticesinde davanın reddine karar verilmiş, kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 11.11.2009 tarihinde davacı yayaya, davalı ... tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası yapılan aracın çarpması sonucu davacının yaralandığını ve malul kaldığını, sigorta şirketine zararın giderilmesi için başvuru yapıldığını ancak olumlu yanıt verilmediğini iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile açtığı belirsiz alacak davası ile 1.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 1.000,00 TL bakıcı gideri, toplam 2.000,00 TL maddi tazminatın sigorta şirketine başvuru tarihinden itibaren sekiz işgünü sonundan itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu kazanın 11.11.2009 tarihinde meydana geldiğini, davanın ise 22.08.2016 tarihinde açıldığını, dava konusu talebin kaza tarihinden itibaren 2 yıl geçmekle zamanaşımına uğradığını, davacı tarafa 02.07.2013 tarihinde 56.461,43 TL ödeme yapıldığını ve ibranamenin imzalanmasının da üzerinden iki yıl geçtikten sonra açılan davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 03.11.2017 tarih, 2016/592 - 2017/624 Esas ve Karar sayılı kararıyla; "...Eldeki davanın ise 2 yıllık hak düşürücü süreden sonra 22/08/2016 tarihinde açıldığı anlaşıldığından davacının davasının hak düşürücü süre nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir..." gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF ve SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; müvekkilinde maluliyet artışı olduğunu, bu durumda iki yıllık süre geçse dahi hakkının etkilenmeyeceğini, tazminat talep edilebileceğini, kaldı ki sigortanın iş göremezlik tazminatı yönünden ibra edildiğini, bakıcı gideri yönünden borçtan kurtarma anlaşması yapılmadığını, dolayısıyla red kararının hatalı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 04.03.2021 tarih, 2020/623 Esas, 2021/281 Karar sayılı kararıyla davacı vekilinin istinaf başvurusunun "...Bu genel açıklamalardan sonra somut olaya bakıldığında, her ne kadar mahkemece ibranamenin 02/07/2013 tarihinde yapıldığı, davanın ise 22/08/2016 tarihinde ikame edildiği, şeklindeki gerekçeyle Karayolları Trafik Kanunu'nun 111'inci maddesindeki iki yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğinden bahisle dava usulden reddedilmiş ise de varılan sonuç usul ve yasaya uygun değildir.

Şöyle ki, zarar gören davacı ..., Bigadiç Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2011/182-345 sayılı kararıyla 22/06/2011 tarihinde kısıtlanmıştır. Kendisine vasi olarak kardeşi ... atanmış ve sulh ve ibra sözleşmesi de davalı ... ile vasi ... arasında yapılmıştır.

TMK'nın 452'inci maddesi uyarınca sulh ve ibra sözleşmesi ancak vesayet makamının (sulh hukuk mahkemesinin) izni ile yapılabileceğinden ve incelenen dosyadaki sulh ve ibra sözleşmesi için vesayet makamından alınmış bir izin bulunmadığından anılan sözleşme geçersizdir. Hal böyle olunca mahkemece yanılgılı değerlendirme ile ibra sözleşmesine itibar edilerek hak düşürücü süre geçtiğinden bahisle davanın reddine karar verilmiş olması doğru değildir.

Bu sebeple davacının istinaf başvurusu haklı ve yerindedir..." gerekçesi ile kabulüne, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

D. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kaldırma kararındaki hususlar doğrultusunda işlem yapılarak kusur, maluliyet oranı ve tazminat miktarının hesaplanması bakımından bilirkişi raporları almış, tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre "...Tüm dosya kapsamı, bilirkişi raporları, kabul edilen maluliyet ve kusur oranları göz önüne alınarak, aktürerya raporunda da belirtildiği üzere, davalı tarafından ödenen tazminatın, ödeme tarihi itibariyle davacının geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik ve bakıcı gideri zararlarının toplamından fazla olduğu;

sürekli iş göremezlik zararını aşan miktardaki ödemenin geçici iş göremezlik ve bakıcı giderine sayılacağının kabulü ile, davacının bakiye zararı bulunmadığı anlaşılmakla..." gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

V. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece bölge adliye mahkemesi kararına karşı eylemli direnme yapıldığını, ibraname geçersiz olmakla artık ödenen tazminatın varlığından bahsedilemeyeceğini, bakıcı gideri talebi ile ilgili karar verilmediğini, iş göremezlik ödemesi yapıldığından bahisle ret kararı verildiğini ancak bakım gideri istemleri ile ilgili herhangi bir karar verilmediğini, oysaki vekil edeninin %97 oranında malul olması sebebiyle bakım gideri yaptığının aşikar olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Mahkemece her ne kadar 13/09/2021 günlü aktüerya raporunun sonuç kısmının "C" bendine itibar ile dava tüm kalemler yönüyle reddedilmiş ise de varılan sonuç usule uygun değildir. Şöyle ki, sigorta şirketi tarafından yapılan ve zarar miktarından ziyade olduğu anlaşılan ödemenin salt kalıcı iş göremezlik tazminatından mahsup edilmesi gerekir.

Usule mugayir biçimde fazla kısmın bakıcı gideri ve geçici iş göremezlik zararından düşülmesi ve böylece davanın tümden reddi doğru olmamıştır.

O halde 13/09/2021 günlü aktüerya raporunun sonuç kısmının "Ç" bendine değer verilerek davacının istinaf başvurusunun kabulü gerekir..." gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, davacının kalıcı iş göremezlik isteminin reddine, 349,50 TL bakıcı gideri ve fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak 1.000,00 TL geçici iş göremezlik tazminatının 23.06.2016 gününden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davacının maluliyet oranında artış olduğunu bunun yeni bir olgu olduğunu, bu nedenle bu artış nedeniyle maddi ve manevi tazminat istenebileceğini, ibranamenin geçersiz olduğu tespit edilmiş bulunduğuna göre ödenen tazminatın varlığından da söz edilemeyeceğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi yapılan aracın karıştığı trafik kazasında yayanın sürekli iş göremezlik ve bakıcı gideri tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenlerle kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR