Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/3422 K.2023/6838

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kısmen kabulüne, başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; 13.05.2018 tarihinde davalıya trafik sigortalı araç ile seyir halindeyken meydana gelen çift taraflı kaza nedeniyle yolcu konumundaki davacıların desteği ...'ın vefat ettiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı ... için 20.500,00 TL, ... için 20.500,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının taraflarına ödenmesine karar verilmesini talep etmiş, dava değerini ... için 109.660,00 TL, ... için 127.229,45TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacılar desteğinin yolcu konumunda olduğu kazada vefat ettiğinden kusura yönelik rapor alınmasına gerek olmadığı kanaatinin oluştuğu, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faiz esas alınarak yapılan hesap raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu gerekçesiyle başvurunun kabulü ile ... için 93.555.10 TL, ... için 104.912,38 TL tazminatın 13.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tarafından davadan önce gerekli belgelerle davalıya başvurulduğu, taraflar arasında ibraname bulunmadığı ve ödeme ile gerçek zarar arasında fahiş fark olduğu, kusur raporu ile kaza tespit tutanağında davacılar desteğinin emniyet kemerinin takılı olmadığının belirtildiği, desteğin ölümü ile emniyet kemeri takmaması arasında illiyet bağı bulunduğundan %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmasına karar verildiği, taşımanın desteğin menfaatine olduğuna yönelik delil bulunmadığından hatır taşıması yapılmasına yönelik definin yerinde olmadığı,

tazminat hesabına yönelik raporda hükme esas alınan gelirde hukuka aykırılık bulunmadığı, kazanın trafik iş kazası olmadığından Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ödemesinin eldeki dosya açısından etkisinin bulunmadığı, yasal faize hükmedilmesinin yerinde olduğu gerekçesiyle, davalı vekilinin itirazının kabulü ile ... kararının kaldırılarak yeni hüküm kurulmasına, ... için 74.844,10 TL, ... için 83.930,38 TL tazminatın 13.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairenin 23.03.2022 tarih 2021/11591-2022/5709 sayılı kararı ile ''.... Tazminatın kapsamını belirleme biçimi ve tazminattan yapılacak indirimler ve sıralaması TBK 51 ve 52. (818 sayılı BK 43-44) maddelerinde düzenlenmiştir. TBK'nın 51. maddesine (BK 43. mad.) göre hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak tazminatı belirleyecektir.

Hakim tarafların kusur durumunu dikkate alarak tazminatın kapsamını belirledikten sonra bir menfaat karşılığı olmayan hatır için taşıma varsa hatır indirimi yapılacak, ayrıca zarar gören zararın artmasına sebep olmuş ya da zarar doğuran fiile rıza göstermiş ise Yargıtay kararlarında yerleşmiş olduğu üzere tazminattan müterafik kusur indirimi yapılarak nihai zarar ve ödenmesi gereken tazminat belirlenecek, son olarak da davadan önce yapılan ödemenin güncellenen değeri düşülecektir.

İlgili kanun maddeleri incelendiğinde yapılan ödemeler bir indirim nedeni olarak gösterilmemiştir. Kaldı ki ödemeler tazminatı belirlemede bir indirim sebebi olmayıp Yargıtay uygulamaları ile artık yerleşik hale geldiği gibi borcu söndüren bir nitelik taşımaktadır.

Somut olayda; davacılara, tahkime başvuru yapılmadan önce davalı ... şirketi tarafından ödeme yapılmıştır. Davacıların destekten yoksun kalma tazminatları hesaplanmış, sonra davadan önceki ödeme güncellenerek düşülmüş, bundan sonra İtiraz Hakem Heyetince müterafik kusur indirimi yapılmıştır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında hesaplanan tazminattan önce müterafik kusur indirimi yapılıp, daha sonra güncellenen ödemenin düşülmesi gerektiği gözetilmeksizin yazılı şekilde uygulama yapılması doğru görülmemiştir.

3- 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu 30/17 md. ve 19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 6. maddesi ile Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliğin 16. maddesinin 13. fıkrasına "(13) (Ek:RG-19/1/2016-29598) tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." hükmü eklenmiştir.

Açıklanan nedenlerle; İtiraz Hakem Heyetince davacılar yararına hükmedilecek vekalet ücreti için yukarıda adı geçen Yönetmelik'in 16. maddesinin 13. fıkrasının uygulanması gerektiği gözetilerek AAÜT'nin 13. maddesi gereğince hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken tam nispi vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

4-Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin tazminat hesabına ve ödemenin yeterli olduğuna ilişkin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.'' gerekçesiyle ... kararı bozulmuştur.

B.İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilamı gereğince hesaplanan tazminattan önce müterafik kusur indirimi yapılıp, daha sonra güncellenen bedelin düşüldüğü, vekalet ücretininin tarifeye göre belirlenen nisbi vekalet ücretinin 1/5'i tutarında(maktunun altında kalmamak kaydıyla) hükmedildiği gerekçesiyle, bozma ilamı doğrultusunda ... kararının kaldırılarak esas hakkında yeni hüküm kurulmasına, ... için 71.250,91 TL, ... için 79.094,30 TL tazminatın 13.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

...'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davanın zamanaşımı nedeniyle reddini, davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmadığından davanın usulden reddini, davalı ... şirketinin kusur oranında ve poliçe limitiyle sorumlu olduğunu, davacıya ödeme yapılarak sorumluluğun yerine getirildiğini, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılmasını, tüm indirimler yapıldıktan sonra ödemenin güncel değerinin mahsubunu, faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, beşte bir oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek ... kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı kaza sonucu yolcu konumundaki davacılar desteğinin vefat etmesi nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Temyizen incelenen ... kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı anlaşılmakla; davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan ... kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,