Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/3566 K.2023/6769

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazlarının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

... kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 07.10.2019 tarihinde eşinin içinde bulunduğu aracın çift taraflı trafik kazası yapması neticesi eşini kaybettiğini, bu şekilde desteğinden yoksun kaldığını, sigorta şirketine zararın tazmini için başvuru yapıldığını ancak taleplerine olumlu yanıt verilmediğini iddia ederek oluşan zararların tazmini için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 4.757,80 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 242,20 TL mirasçılık belgesi masrafı olmak üzere toplam 5.000,00 TL tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, destekten yoksun kalma talebini 274.517,31 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kusur incelemesi yaptırılması gerektiğini, müteveffanın emniyet kemeri takmadığından müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, müteveffanın da anne-babasına tazminat paylarının ayrılması gerektiğini, vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne (AAÜT) göre belirlenen rakamın 1/5'i oranında olması gerektiğini savunarak talebin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların iddia ve savunmaları, sunulan deliller ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre davanın kısmen kabulüne, 274.517,31 TL destekten yoksun kalma tazminatının 11.08.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 242,20 TL veraset ilamı masrafı talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; aktüer raporunda yapılan tazminat hesabının hatalı olduğunu, PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre yapılan hesaplamanın kabulünün mümkün olmadığını, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, başvuran lehine 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek ... kararına itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hesaplamanın TRH-2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz ile yapılması gerektiği gerekçesi ile davalı vekilinin itirazlarının kısmen kabulüne, 240.909,10 TL destekten yoksun kalma tazminatının 11.08.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 242,20 TL veraset ilamı masrafı talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; ... tarafından PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi ile hesaplama yapılmış iken ... tarafından TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz ile hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi ile hesap yapılması gerektiği şeklindeki itirazların dikkate alınmadığı, güncel Yargıtay kararları doğrultusunda TRH-2010 Yaşam Tablosu kullanılarak ancak progresif rant yöntemi ile hesaplama yapılması gerektiği gözetilmeden karar verilmesinin hatalı olduğunu, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile teknik faiz ile hesaplamanın mümkün olmadığı belirtilerek kararı temyiz etmektedir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; aktüer hesabının hatalı olduğunu, müteveffa ev hanımı olduğu halde aktif dönem için asgari geçim indirimi dahil asgari ücret ile hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, müteveffa çocuğu ile vefat ettiğinden çocuğuna pay ayrılmadığını ancak müteveffa 25 yaşında vefat ettiğinden 2. çocuğunun olacağı varsayımı ile hesaplama yapılması gerektiğini, anne-babaya pay ayrıldığını ancak babanın ölümünden sonra onun payının anneye verilmesi gerektiğini, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, müteveffanın emniyet kemeri takmadığını, vekalet ücretinin hatalı belirlendiğini belirterek kararı temyiz etmektedir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu vefat eden yolcunun desteğinden yoksun kalan eşin destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 379 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayoları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyizi olunan kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının yerinde görülmemiştir.

2. Davacının diğer temyiz itirazlarına gelince;

Trafik kazası sonucu destek alacaklılarının tazminat isteminde müreveffa ve destek alacaklarının bakiye ömürlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir tespit olduğundan gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle yapılan bilimsel çalışmalar sonucu "TRH 2010" adı verilen " Ulusal Mortalite Tablosu" hazırlanmış olup bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi ve yargı mercileri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından Dairemizce de tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu'nun kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir.

Öte yandan Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 E. 2020/40 K. sayılı kararıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90 ıncı maddesindeki Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Genel Şartlar'a yapılan atıf hükmü iptal edilmiştir. Söz konusu iptal kararı sonrası, ... Genel Şartlar ve ekindeki cetvellerle getirilen ve iş gücü kaybı tazminatının hesaplanmasında uygulama alanı bulan % 1,8 teknik faizi ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülünün uygulanması artık mümkün değiltir. Tazminatın, % 1,8 teknik faiz uygulanmadan, Yargıtayın yerleşik uygulamaları ile kabul edilen progresif rant formülü kullanılarak hesaplanması gerekir.

Somut olayda; destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanması için Uyuşmazlık Hakem Heyetince alınan raporda hesaplama, PMF-1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi ile yapılmış, hakem heyeti bu rapora itibarla hüküm kurmuştur. ... ise bu şekilde hesabın hatalı olduğunu bildirerek ... kararını kaldırarak TRH-2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz ile yapılan hesaplamaya itibarla hüküm kurmuştur.

Yukarıda açıklandığı üzere Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği, hesaplamada TRH-2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılması gerekli ise de davacının PMF-1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi ile yapılan hesaplamaya itibarla Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen karara karşı itiraz etmeyip bu hesaplama yöntemini kabullendiği anlaşıldığından yapılan bu hesaplamaya itibarla karar verilmesi gerekir.

3. Davalının diğer temyiz itirazlarını incelemesinde; A- Ölen desteğin 1994 doğumlu olduğu gözetildiğinde ileride 2 inci çocuğunun da olacağı ihtimali ve babanın ölümü halinde babanın payının anneye gideceği, eşe dönmeyeceği hususlarının düşünülmemesi bozma nedenidir.

B- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 ınci maddesinde "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükümü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan Asliye Mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde Asliye Mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir.

Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde Asliye Mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği göz önüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi de bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

1.Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin, (3/A-B) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacı ve davalıya iadesine,