Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/3686 K.2023/5445

Taraflar arasında görülen kurum zararı nedeniyle alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili ve davalı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildi. Ceza dosyasının gönderilmesi için dosyanın mahalline geri çevrilmesi sonucu eksikliğin giderildiği anlaşıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. Beyobası Orman İşletme Şefinin Aralık 2013 tarihinde rampalarda lif yonga ve yakacak odunların istifinde eksiklikler olduğunu tespit etmesi üzerine, Köyceğiz Orman İşletme Müdürlüğünce görevlendirilen muhakkikin yaptığı denetim sonucu 809 ster ibreli lif yonga, 58 ster ibreli yakacak, 81 ster yapraklı yakacak odunun rampalarda olmaması nedeniyle istiflerde açık olduğunun belirlendiğini,

konunun daha detaylı incelenmesi için görevlendirilen müfettiş tarafından düzenlenen 14.05.2014 tarihli raporla orman muhafaza memuru olan davalının sebebiyet verdiği usulsüzlükler sonucu oluşan kurum zararının davalıdan tahsili gerektiği sonucuna varıldığını, davalının rampalara ilişkin tutulması gereken defterleri kendisine yapılan uyarılara rağmen tutmaması, görevini yaparken kurallara uymaması nedeniyle idare zararına sebebiyet verdiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 64.224,62 TL kurum zararının 14.12.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde; göreve başladığı 23.05.2013 tarihinde görevi devraldığı orman muhafaza memuruyla birlikte rampalarda tespit ettikleri odunları belirten bir tutanak düzenlediklerini, işletme şefliğine teslim ettiği bu devir tutanağının daha sonra bulunamadığını, imzasının bulunduğu 25.07.2013 tarihli ara sayım tutanağının ise yanlış bilgiler içerdiğini, 2012 yılı sayımının usulüne uygun yapılmadığının müfettiş raporuyla sabit olduğunu, kendisi hakkında görevi kötüye kullanma suçundan, işletme müdürü ve işletme şefi hakkında ise görevi ihmal suçundan kamu davası açılması için Muğla Bölge Müdürlüğünce konunun Cumhuriyet savcılığına bildirildiğini, ceza davası sonucunun beklenmesi gerektiğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 15.12.2015 tarihli ve 2014/221 Esas, 2015/332 Karar sayılı kararı ile "Alınan bilirkişi raporu benimsenerek davalının tutulması zorunlu olan bir kısım defterleri tutmadığı, bir kısım defterlerde de kazıntı ve silinti olduğu, istiflerin yönetmelik hükümleri doğrultusunda tesis edilmediği ve açık tespit edildiği, davalının göreve başladıktan sonra devraldığı emvalle ilgili devir teslim tutanağının bulunmadığı, davalının bizzat katıldığı ve imzasının bulunduğu 25/07/2013 tarihli fiili ara sayımlarda bu yönde bir beyanının bulunmadığı, davalının meydana gelen zarardan sorumlu olduğu" gerekçesiyle davanın kabulü ile 64.224,62 TL nin 14.12.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin 15.12.2015 tarihli ve 2014/221 Esas, 2015/332 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 11.02.2019 tarihli ve 2016/14380 Esas, 2019/569 Karar sayılı ilamıyla; davalının diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek "....Davalı hakkında cevap dilekçesinde de belirtilen ceza soruşturmasına ilişkin bilgi ve belgenin dosya kapsamında bulunmadığı, davalı hakkında başlatılan soruşturma ve açılan ceza davasına ilişkin bilgi ve belgeler getirtilmeden ve sonuçları araştırılmadan eksik incelemeye dayalı hüküm tesisinin doğru olmadığı, ayrıca dosyadaki bilgi ve belgelerden yapılan işin mahiyeti, davalının görev ve sorumluluk alanının genişliği, orman işletme şefliğinde çalışan tek orman muhafaza memuru olması,

2012 yılına ilişkin orman içi istif kayıt ve orman içi istif icmal defterlerinin tutulmaması, 2012 yıl sonu sayımlarının arazide fiilen yapılmaması vs hususlar dikkate alındığında zararın tümünün davalıya yükletilmesinin hakkaniyete uygun olmayacağı, açıklanan nedenlerle mahkemece dosya kapsamındaki diğer olgular da gözetilerek 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 51 ve 52 nci maddeleri uyarınca zarar miktarından davalı yararına uygun miktarda hakkaniyet indirimi yapılması gerekirken bu hususun gözetilmemesinin doğru olmadığı" gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "..Ceza dosyasının celp edilerek incelendiği, bozma uyarınca oluşan zarardan %20 oranında hakkaniyet indirimi yapıldığı" gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 51.379,70 TL nin 14.12.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; ceza davasında orman muhafaza memuru olan davalının görevi kötüye kullanma suçundan cezalandırılmasına dair verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesinin eylemin zimmet suçunu oluşturabileceği gerekçesiyle kararın kaldırılarak dosyanın ağır ceza mahkemesine gönderildiğini, bu durumda mahkemece hakkaniyet indirimi yapılmasının yerinde olmayıp davanın tümden kabulü gerektiğini, zararın oluşması ve artmasında davacının herhangi bir eylemi ya da kusuru bulunmadığını belirtmiştir.

Davalı temyiz dilekçesinde; açığa sebebiyet verecek herhangi bir işlemi olmadığını, eksikliklerin kendisinden önceki döneme ait olduğunu, sayım eksikliklerinin kendisinden kaynaklanmayıp işletme müdürlüğü ve işletme şefliğinin yapmadığı ve eksik yaptığı fiillerden kaynaklı olduğunu, kusur ve ihmali bulunmayıp odun kaybıyla ilgili delil bulunmadığını, hakkında açılan soruşturmaların tamamının kanaate dayalı olup kararın bozulması gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; orman içi rampalarda yapılan istiflerde oluşan açık nedeniyle ortaya çıkan kamu zararının orman muhafaza memuru olan davalıdan tazmini talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesi delaletiyle mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Kanun'un 50, 51, 52 ve 74 üncü maddeleri, Orman Emvalinin İstihsaline Ait Yönetmelik'in 31 ve 22 nci maddeleri.

3. Değerlendirme Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; tarafların temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Tarafların yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/J maddesi uyarınca davacıdan harç alınmamasına,