Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/3778 K.2025/1111

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı aracın 11.10.2020 tarihinde karıştığı trafik kazası sonucu müvekkilinin yaralandığını ve malul kaldığını, sigorta şirketinin 18.11.2021 tarihinde yaptığı ödemenin gerçek zararı karşılamadığını belirterek fazlaya dair ve maluliyet oranında artış olması durumunda artan maluliyete ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.100,00 TL daimi maluliyet tazminatının sigorta şirketinin temerrüde düştüğü 18.11.2021 (ilk ödeme) tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 29.08.2022 tarihli talep artırım dilekçesiyle talebini 126.248,74 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket tarafından sürekli iş göremezlik için 18.11.2021 tarihinde 34.143,00 TL tam ve eksiksiz ödeme yapıldığını, müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun kalmadığını, kabul anlamına gelmemekle beraber müvekkili şirketin ancak sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, kusur oranının tespiti bakımından dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesi gerektiğini, davacının daimi maluliyet durumunun tespiti için Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesinden rapor alınması gerektiğini,

kaza tarihi itibariyle Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğin uygulanması gerektiğini, tazminat hesaplamasında TRH 2010 Yaşam Tablosunun ve %1,8 teknik faizin uygulanması gerektiğini, başvurucunun emniyet kemeri takmaksızın yolculuk yapması nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz talebinin reddi gerektiğini, tam vekalet ücreti talebinin reddi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Başvuranın talebinin kabulüne, 126.248,74 TL sürekli iş görmezlik tazminatının, 16.12.2021 tarihinden itibaren yasal faiz işletilerek davalı ... tarafından başvurana ödenmesine" karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine. İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince aldırılan aktüer bilirkişi raporunda hem ödeme tarihi hem de hesap tarihi itibariyle zarar miktarının hesaplandığı, yapılan hesaplamaya göre; sigorta şirketinin yaptığı ödemenin zararı karşılamadığı, ödenmesi gereken miktar ile ödenen miktar arasında fahiş fark bulunduğunun saptandığı, dosyada mübrez maluliyet raporunun Yönetmeliğe uygun olduğu, bedeni zarar tazminatının progresif rant yöntemine göre hesaplanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, başvuran kaza tarihinde çocuk olup, ön koltukta annesiyle oturduğu ve emniyet kemerinin takılı olmadığının kaza tespit tutanağı ile belirlendiği,

12 yaşından küçük çocukların ön koltukta oturamayacağı, buna göre; başvuran zararının artmasına kendi kusuruyla sebebiyet verdiğinden %20 müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği, 126.248,74x%80=100.998,99 TL üzerinden yeniden hüküm kurmak gerektiği, taşımanın hatır taşıması niteliğinde olmadığı, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücreti skalasına göre hesaplanacak ücretin beşte biri olması,

ancak hesaplanan miktarın maktu vekalet ücretinin altında kalması nedeni ile AAÜT'nin 17. maddesi gereğince karar yılındaki maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle, "İtiraz eden Bereket Sigorta A.Ş.'nin, Uyuşmazlık Hakem Heyetinin 12.10.2022- K-2022/267368 sayılı kararına karşı yaptığı itirazının kabulüne, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılarak yeniden hüküm tesisine, başvurunun kısmen kabulü ile, 100.998,99 TL sürekli iş göremezlik tazminatının, 16/12/2021 tarihinden itibaren yasal faiz işletilerek davalı ... tarafından başvurana ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; müvekkili şirket tarafından sürekli iş göremezliğe ilişkin 18.11.2021 tarihinde 34.143,00 TL tazminat ödemesi yapıldığını, müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun kalmadığını, aksi halde ödeme tarihindeki verilere göre zararın karşılanıp karşılanmadığının tespit edilmesi gerektiğini ve karşılanmadı ise yapılan ödemenin güncellenerek mahsup edilmesi gerektiğini, maluliyet raporunun Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğunu, başvuranın talep ettiği geçici bakıcı gideri tazminatının reddi gerektiğini, kusurun değerlendirilmesi gerektiğini,

her ne kadar kaza tespit tutanağında kask ve koruyucu ekipman yönünden belirsizlik ifade edilmişse de başvuranın meydana gelen zararın artmasında etkili davranışının olup olmadığının araştırılması müterafik kusur incelemesinin yapılması gerektiğini, faizin ıslah edilen tarihten itibaren uygulanması gerektiğini, davacının beden gücü kaybı nedeniyle tazminatı hesaplanırken emeklilik/pasif dönem zararı üzerinde de durulması gerektiğini, tazminat hesaplamasında TRH 2010 Yaşam Tablosunun ve %1,8 teknik faizin uygulanması gerektiğini,

başvuruyu kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili sigorta şirketi aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesi durumunda asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'ine hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir.

B. Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

1. Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından geçici iş göremezlik süresi ile sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi zorunludur. Söz konusu belirlemenin, bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetince kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekir.

11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olduğundan kaza tarihinde geçerli mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu düzenlenmelidir.

Somut olayda; 11.10.2020 tarihli kazada davacının maruz kaldığı yaralanmaya ilişkin olarak Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Araştırma Ve Uygulama Hastahanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından alınan 31.01.2022 tarihli raporda Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'in 14 maddesi uyarınca trafik kazası sonucu yaralanan çocuklar hakkında 30.03.2013 tarihli Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik ve ekinde yer alan cetvellere göre maluliyet oranının %5 olduğu belirlenmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şarları A.2 maddesinin (i) fıkrasında "Kurul Raporu: Usulüne uygun olarak tanzim edilen, 20.02.2019 tarihli ve 30692 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğe göre düzenlenen, sakatlık oranını, geçici iş göremezlik süresini ve bakıcı ihtiyacını gösterir kurul raporunu ifade eder" hükmü yer almakta ise de Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik incelendiğinde Yönetmeliğin amacının terör,

kaza ve yaralanmaya bağlı olarak çocuklar ile ilgili özel gereksinim alanlarının belirlenmesine yönelik raporun hazırlanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu anlaşılmaktadır.

Yönetmeliğin 4 maddesinin (n) fıkrasında ise “Özel Gereksinim”in çocuğun toplumsal yaşama eşit katılabilmesi için bedensel ya da gelişimsel işlev kısıtlılığı olmayan bireylerden farklı sağlık, eğitim, rehabilitasyon, cihaz, ortez, protez, çevresel düzenlemeler ve diğer sosyal ve ekonomik haklara ve hizmetlere gereksiniminin olmasını ifade ettiği belirtilmiştir.

Aynı Yönetmeliğin 8. maddesinin (f) fıkrasında açıkça raporda engel oranının yazılmayacağının ifade edilmesi ile EK-2 ve EK-3 de bulunan Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER) Mevzuatla Uyum Arandığında Kullanılacak Tablo incelendiğinde engel oranı olarak %20'nin altındaki oranların gösterilmediği, Yönetmeliğin amacının engellilik oranları arasında çocukların özel gereksiniminin olup olmadığı ile ilgili olduğu,

oysa TBK'nın 54. maddesi gereği kişinin bedensel zararının belirlenmesi için “Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar” ile sürekli iş gücü kaybı oranının belirlenerek buna bağlı olarak bedensel zararların tespit edilmesi gerektiği, çocukların trafik kazası sonucu sürekli sakatlık oranlarının tespitinde Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğin uygulanma imkanın olmadığı ve olay tarihi itibariyle yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve eklerinin uygulanması gerektiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar dosya içindeki bilirkişi raporunda, sürekli iş göremezlik oranının Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğe göre belirlendiği belirtilmiş ise de bu Yönetmelik Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğin 18. maddesi ile 20.02.2019 tarihinde yürürlükten kaldırıldığı için bu tarihten sonraki kazalarda bu Yönetmeliğin uygulanma imkanı kalmamıştır. Bu nedenle Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve eklerine göre maluliyet oranının belirlenerek karar verilmesi gerekirken yanlış yönetmelik esas alınarak hazırlanan rapora göre hüküm kurulması doğru olmamıştır.

Bu durumda; İtiraz Hakem Heyetince davacı tarafından kararın temyiz edilmediği göz önüne alındığında davalının usuli kazanılmış hakları gözetilerek davacının kazaya ilişkin tüm tedavi evrakı eklenip (eksik varsa temini ile) dosyada bulunan Adli Tıp Kurul raporu da irdelenmek ve bizzat muayene edilmek suretiyle kaza tarihinde yürürlükte bulunan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak ve yukarıda açıklandığı şekilde içerisinde plastik cerrahi uzmanı da bulunan yetkili sağlık kurulundan rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

2. Bozma ilamının kapsam ve şekline göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.

VI. KARAR

1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, 2. Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,