Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/4170 K.2023/10107

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili, davalı ... Seyahat Org.ve Tic. A.Ş. vekili, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; 21.12.2008 tarihinde, davalı ...’in sevk ve idaresinde bulunan, davalı ... adına kayıtlı, davalı İstanbul Metro Ltd. Şti tarafından işletilen ve davalı ... Seyahat Organizasyon ve Ticaret A.Ş’nin bilet düzenleyerek sefer yaptığı otobüsün yaptığı tek taraflı trafik kazası sonucu davacı ...’in oğlu, diğer davacıların kardeşi Barış Tatlı’nın hayatını kaybettiğini, ceza yargılaması kapsamında alınan Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi raporuna göre davalı ...’in tam kusuru ile ölüm olayının meydana geldiğini belirterek, davacı ... için 50.000,00 TL, diğer davacılar için 25.000'er TL manevi tazminatın 21.12.2008 kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Sey. Org. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; kaza yapan araç malikinin ... olduğunu, Karayolları Trafik Kanunu gereğince işleten sıfatına ise İstanbul Metro Turizm Ltd. Şti'nin sahip olduğunu, bu nedenle müvekkili şirket yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini, ayrıca kazanın kişilerin psikolojisi üzerindeki etkisinin tespit edilerek buna göre tazminat hükmedilmesi gerektiğini, ayrıca davacıların talep ettiği tazminat miktarının fahiş miktarda olduğunu beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Sivas 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 03.12.2015 tarihli ve 2014/901 esas 2015/773 karar sayılı ilamıyla; " Dava, Borçlar Kanunu'nun 56 ıncı maddesi gereğince haksız fiilden kaynaklı manevi tazminat talebine ilişkindir. 21.12.2008 tarihinde davalı ...'in sevk ve idaresindeki 58 FD 677 plakalı, davalı ... adına kayıtlı, davalı ... İstanbul Seyahat Ltd. Şti.'nin işleteni ve davalı ... Seyahat Org. Tic.

AŞ.'nin taşıma sözleşmesi gereğince bilet keseni olduğu otobüsün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu meydana gelen kazada otobüs yolcularından davacı ...'in oğlu ve diğer davacıların kardeşi olan Barış Tatalı'nın vefat ettiği, olayda davalı araç sürücüsünün tamamen kusurlu olduğu,

olaydaki kusur durumu, davacılar ile ölenin akrabalık derecesi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları meydana gelen neticenin ağırlığı ve Türk Medeni Kanunu'nun 4 üncü maddesi gereğince hakkaniyet ilkeleri dikkate alınarak mevcut durumda elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olabilecek miktar değerlendirilerek davacılar lehine manevi tazminata hükmetmek gerektiği ve taşıma sözleşmesine ilişkin davaların mutlak ticari dava niteliğinde olduğu da dikkate alınarak avans faizinin uygulanması gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile;

davacı ... için 10.000,00 TL, diğer davacılar için 5.000,00'er TL'nin 21.12.2008 tarihinden itibaren avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... Seyahat Organizasyon ve Ticaret A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 20.01.2021 tarihli ve 2020/3443 esas 2021/99 karar sayılı ilamıyla " Somut olayda; davacıların ölene yakınlığı, davalı tarafın kusur durumu, olayın gelişimi, olay tarihi ve yukarıdaki ilkeler gözetildiğinde, davacılar yararına takdir edilen manevi tazminat miktarı az olup daha yüksek miktarda manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın davacılar yararına bozulması gerekmiştir." gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararının davacılar yararına bozulmasına, davalı ... Seyahat Organizasyon ve Ticaret A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyulmasına karar verilerek "Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 20.01.2021 tarih ve 2020/3443 Esas 2021/99 Karar sayılı ilamında: '...Somut olayda; davacıların ölene yakınlığı, davalı tarafın kusur durumu, olayın gelişimi, olay tarihi ve yukarıdaki ilkeler gözetildiğinde,

davacılar yararına takdir edilen manevi tazminat miktarı az olup daha yüksek miktarda manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın davacılar yararına bozulması gerekmiştir.' denilmiş olmakla yeniden yapılan yargılamada araştırılacak yeni bir husus olmadığı kanaatine varılarak bozma ilamı doğrultusunda aşağıda belirtildiği şekilde karar verilmiştir." gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 30.000,00 TL, diğer davacılar için ayrı ayrı 15.000,00'er TL'nin 21.12.2008 tarihinden itibaren avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak belirtilen miktarlarda davacılara verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı ... Seyahat Org.ve Tic. A.Ş. Vekili, davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili; tüm davacılar yönünden davanın kabulü gerektiğini, hükmedilen tazminat miktarlarının düşük olduğu ve re'sen dikkate alınacak nedenlerle İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.

Davalı ... Seyahat Org. ve Tic. A.Ş. vekili; davalıya husumet yöneltilmesinin hatalı olduğunu, manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, kaza tarihindeki alım gücüne göre karar verilmesi gerektiğini, avans faizi isteminin haksız olduğunu ve re'sen ele alınacak nedenlerle İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.

Davalı ... vekili; davalının işleten sıfatının bulunmadığını, hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, kusur tespitinin hatalı olduğunu, mahkeme kararı gerekçesinin yetersiz olduğunu, avans faizi isteminin haksız olduğunu, her bir davalı için ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ve re'sen ele alınacak nedenlerle İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalıların sürücüsü, işleteni ve kayıt maliki olduğu otobüsün karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi yollamasıyla uygulanmasına devam olunan 1086 sayılı HUMK'un 427 vd. maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 86, 87, 89, 90 ıncı maddeleri. 3. Değerlendirme Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalılar Metro Turizm Seyahat Org.ve Tic. A.Ş. ve İstanbul Metro Turizm Seyahat Ltd. Şti.'ye yükletilmesine,

Aşağıda yazılı fazla alınan temyiz harcının temyiz eden davacılara iadesine,