Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/4175 K.2024/7826

Taraflar arasındaki maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili, davalı HDC Manolya Çiçekçilik Tasarım İnşaat Üretim Pazarlama İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili ile davalı ...Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince tarafların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı HDC Manolya Çiçekçilik Tasarım İnşaat Üretim Pazarlama İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacılardan ...’nın oğlu, diğer davacıların abisi olan destek ...’in 22.04.2018 tarihinde yolcu olduğu aracın davalı şirkete ait araç ile çarpışması suretiyle meydana gelen trafik kazasına bağlı olarak vefat ettiğini, davacıların desteklerini kaybettiklerini ve manevi olarak zarar gördüklerini iddia ederek,

davacı ... için 1.000,00 TL, diğer davacılar ..., ... ve ... için 100,00’er TL olmak üzere toplam 1.300,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... şirketleri için ihbar tarihi olan 11.05.2018 tarihinden, diğer davalı açısından kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, davacı ... için 30.000,00 TL, davacılar ..., ..., ... ve ... için 15.000,00' er TL olmak üzere toplam 90.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı HDC Manolya Ltd.Şti.'den tahsilini istemiş,

yargılama sırasında davacı ... ileri sürdüğü maddi tazminat talebini 136.594,26 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava öncesinde hasar tazmini için gerekli evrakların ikmal edilmediğini, dava şartının yerine getirilmediğini ve temerrüde düşürülmediklerini, davacı kardeşlerin destekten yoksun kalma tazminatı haklarının olmadığını, davacıların kaza nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu'dan (SGK) gelir sağlayıp sağlamadıklarının tespitinin gerektiğini, olayda hatır taşıması ve müterafık kusur varsa bunun indiriminin yapılması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı Halk Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava şartının yerine gelmediğini, temerrüde düşürülmediklerini, faizden sorumlu tutulamayacaklarını, kusur oranı ve destekten yoksun kalma tazminatı miktarının mevzuata göre hesaplanması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı HDC Manolya Tarım San ve Tic. Ltd.Şti. cevap dilekçesinde özetle; kendilerine ait olan aracın sürücüsünün kusursuz olduğunu, kazanın oluşumunda müteveffanın bulunduğu aracın sürücüsü ...'ın %100 oranında kusurlu olduğunu, SGK tarafından sağlanmış gelir veya ödeme varsa tazminat miktarından düşülmesi gerektiğini, istenen manevi tazminatın fahiş olduğunu ve zenginleşme amacı güttüğünü, müteveffanın 5 kişilik araca 6 kişi olacak şekilde binmesi ve alkol alınması nedeniyle müterafık kusurunun bulunduğunu, bu sebeple tazminattan indirim yapılması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin kısmen kabule dair verdiği ilk karar Bölge Adliye Mahkemesince kaldırılarak dosya yeniden incelenmek üzere gönderilmiş, İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların desteğinin meydana gelen trafik kazasında hayatını kaybetmesi nedeni ile desteğin annesinin destekten yoksun kaldığı, diğer davacıların ise desteklik olgusunun ispat edilememesi nedeni ile manevi zarara uğradıkları anlaşılmakla davacı ...'in maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile.

136.594,26 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı HDC Manolya Çiçekçilik Tarım İnş. Ür. Paz. İth. İhc. San ve Tic. Ltd.

Şti yönünden kaza tarihi olan 22.04.2018 tarihinden, davalı Halk Sigorta yönünden 29.05.2018 tarihinden, davalı davalı ... yönünden 23.05.2018 tarihinden (davalı ... şirketleri yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine, davacılar Yunus Emre, Ahmet ve İbrahim yönünden destekten yoksun kalma tazminat talebinin ayrı ayrı reddine, davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile;

davacı ... yönünden 15.000,00 TL, diğer davacılar Yunus Emre, Ahmet, İbrahim ve Mustafa yönünden ayrı ayrı 5.000,00 er TL manevi tazminatın 22.04.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı HDC Manolya Çiçekçilik Tarım İnş. Ür. Paz. İth. İhc. San ve Tic. Ltd. Şti'den alınarak davacılara verilmesine, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı HDC Manolya Çiçekçilik Tasarım İnşaat Üretim Pazarlama İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili ile davalı ...Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde; dava dilekçesinde de belirtildiği gibi davacı ...'in eşi ve çocuklarının babasının trafik kazasından önceki tarihte 2015 yılında vefat ettiğini, ailenin reisi olan Fırat Özdemir'in ölümünden sonra ailenin tüm yükünün müteveffa ...'e kaldığını, müteveffanın kardeşlerine hem abilik hem babalık yaptığını, ailenin geçimini sağlayan tek kişinin müteveffa olduğu,

ailenin reisi olan Fırat Özdemir'in ölümünden sonra aileye bağlanan bir maaşın olmadığını, müteveffa ...'in trafik kazası sonucu ani ölümü ile ailenin tek maddi desteği olan ve manevi olarak da aileyi koruyup kollayan ...'in desteğinden yoksun kaldığını, dava sırasında dinletilen tanıkların da bu durumu doğruladığını, davanın başından bu yana çok genç yaşta olan ...'i kaybetmenin derin acısını yaşadıklarını, dava dilekçesinde sadece davalı HDC Manolya Çiçeçilik Ltd.Şti. ve çalışanına düşen kusur oranına göre manevi tazminatın belirlenmesini talep ettiklerini, mahkemece % 25 kusura karşılık manevi tazminata hükmedildiğini,

ancak hükmedilen bu tazminatın davacıların manevi zararlarının büyüklüğü, paranın satın alma gücü, davalı şirketin ekonomik durumunun çok iyi bir şirket olması dikkate alındığında çok düşük kaldığını, mahkemenin manevi tazminatı belirlerken takdir hakkını müvekkilleri aleyhine kullandığını, bu konuda ilk karara karşı yapılan istinaf başvurusunda manevi tazminat yönünden de yerel mahkeme kararının kaldırıldığı halde yerel mahkemenin ilk karardaki manevi tazminat tutarlarını değiştirmediğini belirterek kararın manevi tazminat miktarları yönünden müvekkilleri lehine kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde; davacının dava açmadan önce sigorta şirketine başvurmadığını, bu hususun dava şartı olduğunu, taleplerin zamanaşımına uğradığını, davacıların destekten yoksun kalma tazminatı talep haklarının bulunmadığını, sigortalının kusuruna isabet eden tutarın hesaplanmadığını, davacıların destekten yoksun kaldıklarının makul ve muteber delillerle ispatlanamadığını, davacılara gelir bağlanıp bağlanmadığının araştırılmadığını, destek paylarının doğru belirlenmediğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu,

şirket sigortalısına izafe edilen %25 kusurun fahiş olduğunu, kazanın 3. kişi konumundaki sürücünün ağır kusuru ile gerçekleştiğini, bu nedenle illiyet bağının kesildiğini, buna ilişkin emsal yargı kararlarının bulunduğunu, müterafik kusurun tazminattan düşülmesi gerektiğini, hesaplama yapılırken asgari ücretin esas alınması gerektiğini, müvekkilinin temerrüde düşmediğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı HDC Manolya Tarım İnş. Ltd.

Şti. vekili istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde; eksik inceleme ve araştırma sonucunda hüküm kurulduğunu, raporlara karşı itirazlarının değerlendirilmediğini, hükme esas alınan raporlarda bulunan çelişkilerin giderilmediğini, %100 kusur oranıyla tazminat hesabının yapıldığını, bunun hatalı olduğunu, 14.02.2019 tarihli Adli Tıp Kurumu (ATK) raporunun hatalı düzenlendiğini, olayda mütevefanın alkollü olduğunu, bindiği araçta kapasitesinden daha fazla kişi olduğunu bilmesine rağmen araca bindiğini, emniyet kemerini takmadığını, mahkemenin bu yoldaki değerlendirmelerinin hatalı olduğunu, bu durumun kusur tespitinde de dikkate alınmadığını,

işleteni olduğu araç sürücüsünün kusursuz olduğunu, davacı ... yönünden destekten yoksun kalma tazminatı talebinin reddi gerekirken fahiş hesaplama ile kabulüne karar verildiğini, aktüer raporunun hükme esas alınamayacağını, müvekkili şirket aleyhine hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kusur raporunun denetime elverişli olduğu, desteğin kazada kemer takıp takmadığının tespit edilemediği, ancak alkollü sürücünün aracına binmesi ve hatır için taşındığının anlaşılmasına göre yapılan indirimlerin yerinde olduğu, manevi tazminat miktarında isabetsizlik olmadığı gerekçeleri ile davacılar ve davalılardan Türkiye Sigorta A.Ş. ve HDC Manolya İnş. Ltd. Şti. vekillerinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı HDC Manolya Çiçekçilik Tasarım İnşaat Üretim Pazarlama İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı HDC Manolya Çiçekçilik Tasarım İnşaat Üretim Pazarlama İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu hayatını kaybeden desteğin yakınlarının uğradığı destekten yoksun kalma ile manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 ve 56 ncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 86, 88, 89, 90 ve 111 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

İhtiyari dava arkadaşı olan davacılar bakımından temyiz sınırı davacılar ve davalının her bir davacıya yönelik temyizi bakımından ayrı ayrı belirlenecektir.

Dosya içeriğine göre davalı HDC Manolya Çiçekçilik Tasarım İnşaat Üretim Pazarlama İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin davacılar ..., ..., ... ve ...'e yönelik temyize konu edilen miktarlar, Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında kalmaktadır.

2. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Davalı HDC Manolya Çiçekçilik Tasarım İnşaat Üretim Pazarlama İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin davacı ...'e yönelik temyizi bakımından incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı HDC Manolya Çiçekçilik Tasarım İnşaat Üretim Pazarlama İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin davacılar ..., ..., ... ve ...'e yönelik temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı HDC Manolya Çiçekçilik Tasarım İnşaat Üretim Pazarlama İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin davacı ...'e yönelik tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,