Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/4286 K.2024/4339

Taraflar arasındaki trafik kazası sonucu yaralanmadan kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın ... ve Transder Nak. Gıda Tarım Petrol Ltd. Şti. vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi tarafından kararın bozulmasına karar verilmiş; mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından temyizi üzerine Dairece kararın bozulmasına karar verilmiş; mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar davacı vekili ve davalı ...Ş. tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS) poliçesi ile sigortalı bulunan, davalılardan Transder Nak. Gıda Tarım Petrol Sanayi ve Tic. Ltd.

Şirketinin maliki olduğu diğer davalı ...’in sevk ve idaresindeki aracın davacı ...’in sevk ve idaresindeki elektrikli bisiklete çarpması sonucu 21.12.2011 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacının ağır şekilde yaralandığını ve malul kaldığını, madden ve manen büyük bir yıkım yaşadığını beyanla fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 5.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen, 25.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş; maddi tazminat talebini 15.559,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı Euro Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar Transder Nak. Gıda Tarım Petrol Sanayi ve Tic.Ltd. Şti. ve ... vekili cevap dilekçesinde; kazanın meydana gelmesinde müvekkillerinin kusuru bulunmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece "... kararda yazılı gerekçelerle ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davacının davasının kabulü ile;19.959,00 TL maddi tazminat alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,25.000,00 TL manevi tazminat alacağının 21.12.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile Trans Der. Nak. Ltd. Şirketi'nden tahsili ile davacıya ödenmesine" karar verilmiştir.

IV. İLK BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin 14.04.2016 tarihli ve 2012/633 Esas 2016/372 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalılar Transder Nak. Gıda Tarım Petrol Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. ve ... vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi 27.05.2019 tarih ve 2016/13013 Esas 2019/6809 Karar sayılı ilamında; ".... Mahkemece; kararın gerekçesinde;Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi raporuna göre davalı sürücünün % 25 oranında kusurlu bulunduğu tespitine yer verilerek kusur yönünden Adli Tıp Kurumu’ndan alınan 15.11.2013 tarihli kusur raporu hükme esas alınmış olmasına rağmen,

yine aynı şekilde hükme esas alınan 22.02.2016 tarihli aktüer raporunda kusur oranında indirim yapılırken 13.03.2014 tarihli İTÜ öğretim üyelerinden oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda belirlenen kusur oranlarına göre indirim yapıldığı bu haliyle mahkeme kararının gerekçe kısmı ile hüküm fıkrası arasında çelişki bulunduğu ve hüküm fıkrası ile gerekçe kısmı arasında uyumsuzluk bulunduğundan 10.4.1992 gün ve 1991/7 Esas 1992/4 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu kararı uyarınca bir hüküm kurulmak üzere " kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "davalı ...'in Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi'nin 15.11.2013 tarihli raporunda %25 kusurlu bulunduğu, kusur oranına davalı tarafından yapılan itiraz üzerine alınan İstanbul Teknik Üniversitesinin raporunda ise davalı ...'in olay nedeni ile %40 kusurlu olduğunun belirtildiği ve bilirkişi raporuna itiraz etmeyen taraf bakımından karşı taraf lehine usulü kazanılmış hak doğacağından ilk alınan kusur raporuna itiraz etmeyen davacının sonradan daha yüksek çıkan kusur oranından yararlanamayacağı dolayısıyla mahkemece davalı ...'in kusurunun %25 olarak kabul

edildiği, davacının maluliyet durumunun %6,3 olarak Adli Tıp Genel Kurulunca yöntemine uygun olarak tespit edildiği gerekçesiyle mahkemece de bu oranın dikkate alındığı, davacının maluliyeti ve kusur durumu dikkate alınarak yapılan aktüerya hesabında hesaplama yöntemi olarak temelde bir hata görülmediği, fakat raporda hesaplama yapılırken davacının geçici iş göremezlik dönemine ilişkin hesaplamada davalının kusur oranının dikkate alınmadığı,

sürekli iş göremezlik dönemine ilişkin hesaplamada ise davalının kusurunun %40 alarak kabulü ile hesaplama yapıldığı anlaşılmakta ise de belirtilen eksikliklerin ek rapor aldırmayı gerektirmeyecek ölçüde olduğu basit matematik hesabı ile tazminat miktarının belirlenebileceği gerekçesiyle hesap bilirkişinin raporunda tespit edilen davacının geçici iş göremezlik zararı toplamı olan 3.816,00 TL'nin davalının kusuruna göre %25'i olan 954,00 TL'nin geçici iş göremezlik zarar miktarı olarak istenebileceği,

sürekli iş göremezlik oranı olarak da kusur oranının %40 yerine %25 olarak hesaplanması sonucu 9.864,75 TL olarak hesaplandığı gerekçesiyle davacının isteyebileceği toplam maddi tazminat miktarının sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik toplamı olan 9.864,75 TL+ 954,00 TL = 10.818,75 TL olduğu, davacının manevi tazminat talebi bakımından ise tarafların sosyal ve ekonomik durumu, olayın işleniş biçimi, davacının yaşı, davacının maluliyet oranı, davalının kusuru ve maddi tazminatın miktarı ile meydana gelen zararın ağırlığı hususları dikkate alınarak takdiren 10.000,00 TL'nin davacıya verilmesine" karar verilmiştir.

V. İKİNCİ BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin ikinci kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Daire'nin 17.01.2022 tarih ve 2021/3335-2022/1475 sayılı illamı ile "...davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, davacının maddi tazminat isteminin kabulüne ilişkin verilen ilk mahkeme kararı, sadece davalılar Transder Nak. Gıda Tarım Petrol Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti. ve ... tarafından temyiz edilmiş ve ilk hükmün sadece adı geçen davalılar yararına bozulduğu, Mahkemece, bozmadan sonra yapılan yargılamada, ilk hükmü temyiz etmeyen davalı Euro Sigorta Şirketi yönünden de bozma kapsamına göre davacı için maddi tazminat belirlendiği, ilk hükmü temyiz etmeyen davalı ... hakkında da yeni hüküm kurulduğu ve Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi bozma ilamında; davalılar Transder Nak. Gıda Tarım Petrol Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti. ve ...’in temyiz itirazları kabul edilerek, davacı için hükmedilebilecek maddi tazminat yönünden hükmün, sadece temyiz eden bu davalılar yararına bozulduğu; davalı Euro Sigorta AŞ’nin ilk hükmü temyiz etmemesiyle hükmün davalı ... yönünden kesinleştiği ve bu yönden davacı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu gerekçesiyle Mahkemece; ilk hükmünün davalı Euro Sigorta A.Ş. yönünden kesinleştiği gözetilerek, bu davalı yönünden yeniden hüküm tesis edilmemesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle, yazılı olduğu biçimde karar verilmesinin bozmayı gerektirdiği" belirtilerek mahkemenin ikinci kararı bozulmuştur.

B. Mahkememece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece "...Mahkemece maddi tazminat bakımından; davalılardan sigorta şirketinin sigorta sözleşmesi kapsamında sigorta poliçesindeki tavan miktar ile sorumlu, davalılardan ... araç sürücüsü olarak haksız eylemi işleyen sıfatı ile sorumlu, davalılardan Trans Der. Nak. Ltd.

Şirketi ise araç maliki olması nedeni ile 2918 sayılı Yasa kapsamında araç işleten sıfatı sorumlu tutulduğu, manevi tazminat bakımından ise sigorta sözleşmesinde özel hüküm bulunmadığından sigorta genel şartları kapsamında sigorta şirketinin sorumlu olmayacağı gerekçesiyle davalılardan sigorta şirketi hariç diğer davalılar sorumlu tutulduğu davalıların sorumluluğu da davalılardan ...'in kusuru nispetinde belirlendiği,

kabul edilen alacaklar yönünden dava tarihinden önce davalıların temerrüde düşürülmediği ve ıslah dilekçesindeki talepde dava tarihinden olduğu gerekçesiyle maddi tazminat bakımından dava tarihi, manevi tazminat talebi bakımından ise talep gibi olay tarihinden itibaren yasal faize ile birlikte tahsiline hükmedildiği ve 19.959,00 TL maddi tazminat alacağının dava tarihi olan 13.11.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine ( Davalılar ... ve Transder Nak.

Şirketinin hükmedilen alacağın 10.818,75 TL'den sorumlu olacak şekilde), 10.000,00 TL manevi tazminat alacağının 21.12.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile Trans Der. Nak. Ltd. Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkeme'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B.Temyiz Sebebleri Davacı vekili; manevi tazminat miktarının az olarak belirlendiğini ve vekalet ücretinin hatalı belirlendiğini belirtmiştir.

Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde.

İlk Derece Mahkemesi tarafından asıl alacak dava tutarı yönünden ilk karar ile aynı şekilde hüküm kurulduğunu, feriler yönünden ise müvekkili şirket aleyhine yeni tutarlar eklemesinin hukuka ve kesinleştiği belirtilen hükme aykırı olduğunu, avukatlık ücretinin müvekkili şirket aleyhine 9.200,00 TL olarak hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, zira ilk kararda 2.395,08 TL vekalet ücretine hükmedildiğini bu kararın kesinleştiğini, Yargıtay ilamında belirtildiğine göre avukatlık ücretinin 2.395,08 TL'den fazla olmaması gerektiğini aksi halde usuli kazanılmış haklara zarar verilmekte olduğunu,

aynı şekilde bakiye ilam harcları ve yargılama giderleri yönünden de 14.04.2016 tarihinde verilen hükümde belirtilen tutarlar dışında kalan tutarlar hakkında müvekkili şirket aleyhine yeniden hüküm kurulmasının tutarların arttırılmasının hatalı olduğunu belirterek kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, çift taraflı trafik kazası nedeniyle yaralanan ve sürücü konumunda bulunan davacının talep ettiği maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3/2 maddesi atfı ile 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427 vd. maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi.

3. Değerlendirme İlk Derece Mahkemesinin nihai kararlarının bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekili ve davalı ...Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacı ve davalıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

07.05.2024 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Dosya kapsamından, mahkemece davanın kabulü ile 19.959,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline dair kararın davalı Transder Nak. Gıda Tarım Petrol San. Tic.

LTD ŞTİ ve ... vekilinin temyizi üzerine Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kusur raporu alınması gerektiği belirtilerek verilen bozma kararı sonrasında, mahkemece davanın kısmen kabulü ile 10.818,75 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiği, davacının temyizi üzerine Dairece maddi tazminat yönünden hükmün, sadece temyiz eden davalılar yararına bozulduğu; davalı Euro Sigorta AŞ’nin ilk hükmü temyiz etmemesiyle hükmün davalı ... yönünden kesinleştiği ve bu yönden davacı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu, bu davalı yönünden yeniden hüküm tesis edilmemesi gerektiği gerekçesiyle bozulduğu,

bozma sonrasında mahkemece yine davanın kabulü ile 19.959,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece verilen davanın kabulü ile 19.959,00 TL'nin tahsili yönündeki kararı temyiz etmeyen davalı Ergo Sigorta A.Ş. bakımından verilen hükmün kesinleştiği ve bu yönde bozma kararı bulunduğu gözetilmeden, 19.959,00 TL'nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili yönünde karar verilmesi nedeniyle hükmün bozulması gerektiği görüşünde olduğumdan, sayın çoğunluğun onama kararına katılmıyorum.