Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/4314 K.2024/3319

Taraflar arasındaki trafik kazası sonucu yaralanmadan kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekilleri ile dahili davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılardan ...'nun maliki ve sürücüsü olduğu kamyon ile seyir halindeyken 29.07.2008 tarihinde müvekkilinin yolcu olduğu ve dava dışı Yakup Koç'un yönetimindeki kamyona tam kusuru ile arkadan çarptığını ve kaza neticesinde müvekkilinin yaralandığını, davalı ...'ya ait olup kazaya karışan aracın diğer davalı ...Ş. nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS) ile teminat altına alındığını, kaza sonucunda müvekkilinin yolcu olduğu kamyonun pert olduğunu ve üzerindeki yükün hasar gördüğünü, kaza sonucunda müvekkilinin sol ayağının diz altında kesildiğini,

yaralanması nedeniyle belgeli ve belgesiz tedavi giderinin mevcut olduğunu, iş gücünden kaldığını, yolcu olduğu aracın pert olması ve üzerindeki yükün de hasar görmesi nedeniyle zararı olduğunu belirterek fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak üzere 24.241,00 TL faturalı tedavi gideri, 1.759,00 TL belgesiz tedavi gideri, 1.000,00 TL araç pert zararı, 1.000,00 TL araçtaki yük hasarı ve 10.000,00 TL iş göremezlik tazminatı olmak üzere şimdilik toplam 38.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davacı vekili 28.06.2012 tarihli ıslah dilekçesi ile sürekli iş göremezlik tazminatı talebini 16.377,84 TL'ye, 18.09.2014 tarihli dilekçesi ile 56.377,84 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; diğer davalıya ait olup kazaya karışan aracın müvekkili nezdinde kaza tarihini kapsar poliçesine rastlanılmadığını, bu nedenle müvekkiline husumet düşmediğini belirterek davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... Coşkun vekili cevap dilekçesinde; kaza sonucu kullanılamaz ... gelip yükü zarar gören ve davacının yolcu olduğu kamyonun malikinin davacı olmadığını, bu nedenle davacının araç bedeli ve zarar gören yükün bedelini talep edemeyeceğini, ceza dosyasının beklenilmesi gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde davacının yolcu olduğu aracın sürücüsünün de kusuru olduğunu, müvekkilinin aracının kasko sigortası da bulunduğunu, ZMSS limitini aşan kısımdan kasko sigortacısının sorumlu olduğunu, davacının talep ettiği tazminatın fahiş olduğunu, davacının ayağının kesilmesinin nedeninin trafik kazası olmadığını, davacının şeker hastalığı nedeniyle ayağının kesilmiş olabileceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 09.04.2015 tarihli, 2009/52 Esas ve 2015/199 Karar sayılı kararıyla; davacının maddi tazminat davasının kabulü ile 94.377,84 TL iş görmezlik tazminatının davalı ... yönünden olay tarihi 29.07.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte; davalı ...Ş. yönünden ise 88.000,00 TL'ye dava tarihi 27.02.2009, bakiye 6.377,84 TL'ye ıslah tarihi 28.06.2012 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalılar ... ve Ray Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, 24.340,89 TL tedavi giderinin davalı ... yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte;

davalı ...Ş. yönünden dava tarihi olan 27.02.2009 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalılar ... ve Ray Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacının manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 30.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 29.07.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsiline, davacı vekilinin atiye bıraktığı araç hasarı yönünden davanın geri alınması ile birlikte hüküm kurulmasına yer olmadığına, davalı ...

(SGK) yönünden davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 30.01.2018 tarihli, 2015/15147 Esas ve 2018/375 Karar sayılı ilamı ile "...Somut olayda mahkemece hüküm fıkrasında; davacının tedavi gideri talebinin kabulü yönünde hüküm kurulmuş, kararın gerekçe kısmında ise, "davacının tedavi giderlerinden vazgeçtiği ve buna dair bilirkişi incelemesi için yargılama giderinin yatırılmadığı,

bu bağlamda tedavi giderleri için delil sunamadığını kabul etmek gerekmiştir", denilmiş, ancak gerekçenin devamında "hastane hizmetleri, tıbbi cihazlar için yapılan harcamalara yönelik faturalara dayalı talebinin sigorta şirketi, işleten, sürücünün sorumluluğunu kabul etmek gerekmiştir" denilerek, bu şekilde gerekçe kendi içinde çeliştiği gibi hüküm fıkrası ile gerekçe arasında da çelişki yaratılmıştır.

Bu hususlar yukarıda açıklanan ilkelere aykırılık oluşturduğundan, hükmün bozulması gerekmiştir." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davalı ...'nun maliki ve sürücüsü olduğu araç ile davacının yolcu olduğu araca çarpması sonucunda davacının yaralandığı ve Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen rapora göre %58 oranında sürekli maluliyeti olduğunun tespit edildiği, davalı ...'nun yargılandığı ceza dosyası içeriğinden ve alınan raporlardan kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunun anlaşıldığı, davacının yargılama sırasında vefat etmesi nedeniyle davaya mirasçıları tarafından devam edildiği,

olay tarihi ile davacının öldüğü tarih arasındaki iş göremezlik zararının konusunda uzman bilirkişi tarafından 59.973,96 TL olarak belirlendiği, davacı vekilinin 28.06.2012 havale tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna göre iş göremezlik tazminatı talebini 6.377,84 TL arttırarak talebin 16.377,84 TL'ye yükseltildiği, ikinci kez ıslah dilekçesi verilmesinin mümkün olmadığı, davalıların SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderinden sorumlu olduğu,

olayın oluş şekli, davacının yaralanması ve kusur durumu gözetildiğinden 30.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği, davalı ... tarafından manevi tazminata yönelik olarak ödemenin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 100 üncü maddesinin göz önüne alınması gerektiği, davacı vekili tarafından dava dilekçesinde araç hasarı ve araçtaki yük hasarına ilişkin de maddi tazminat talep edildiği, ancak bu taleplerini atiye bırakması nedeniyle bu talepler yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği,

SGK yönünden usulüne uygun açılmış bir dava bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği gerekçesiyle davacının dava konusu olay nedeniyle araçtaki yük hasarına ve araçtaki hasara ilişkin taleplerin atiye terkedildiği nedenle bu taleplere ilişkin davanın açılmamış sayılmasına,

SGK hakkında hüküm oluşturulmasına yer olmadığına, davacının tedavi giderleri talebinin kabulü ile 24.340,89 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, bu bedele davalı ... yönünden olay tarihi olan 29.07.2008 tarihinden itibaren, davalı ...Ş. yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, davacının diğer tazminata ilişkin talebinin kabulü ile 16.377,84 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, bu bedele davalı ... yönünden olay tarihi olan 29.07.2008 tarihinden itibaren, davalı ...Ş. açısından dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline,

davacının manevi tazminat talebinin davalı ...Ş. yönünden reddine, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 30.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'dan 29.07.2008 tarihinde itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline, 6098 sayılı Kanun'un 100 üncü maddesinin infazının nazara alınmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri ve dahili davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; mahkemenin bozma ilamına uygun şekilde gerekçe ile hüküm arasındaki çelişkiyi gidererek karar vermesi gerektiğini, ancak mahkemece sözlü yargılama aşamasına geçildikten sonra dosyanın yeniden bilirkişiye tevdi edildiğini ve daha önce Yargıtay incelemelerinden geçerek kesinleşen hükümleri değiştirdiğini, ıslah ile ilgili farklı bir değerlendirme yapmak suretiyle bambaşka bir karar verildiğini, mahkemenin de ara kararı doğrultusunda eksik hesaplanan ıslah harcının tamamlandığını ve sözlü yargılama aşamasına geçildiğini, davalının kısmi ödemesinin tüm alacak miktarına ilişkin olduğunu, davalının bu durumu suistimal ettiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde; hesaplamaya ilişkin raporda davacı ...'ın gelirinin olması gerekenden yüksek esas alındığını, müteveffa davacıya ait olan nakliye aracın mirasçı davacılar tarafından kullanılmaya devam edilmesi nedeniyle gelir elde etmeye devam ettiklerini, müvekkilinin tedavi giderinden müvekkilinin sorumlu olmadığını, müvekkilinin temerrüde düşürülmediğini, dava açılmasına da sebebiyet vermediğini, bu nedenle yargılama ve gideri ve faizden sorumlulukları olmadığını, mahkeme kararının gerekçesiz olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... temyiz dilekçesinde; dosya içerisinde müteveffa davacı ...'ın gelirine ilişkin hiçbir belge olmamasına rağmen geliri asgari ücretin iki katı kabul edilerek hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, dosya içerisindeki bulunan 80.000,00 TL teminatın ve müvekkilinin araçları üzerindeki ihtiyati tedbirin uzun süredir devam ettiğini, bu durumun mülkiyet hakkının kısıtlanmasına sebebiyet verdiğini, bu nedenle tedbirlerin kaldırılması gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Dahili davalı SGK vekili temyiz dilekçesinde; müvekkilinin davalı sıfatı ile yer aldığını, bu nedenle lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ...'ya ait olup diğer davalı ...Ş. tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın davacının yolcu olduğu araca çarpması sonucunda davacının yaralanmasından kaynaklanan sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı, tedavi gideri ve manevi tazminat istemine istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6217 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na eklenen “Geçici Madde 3” atfıyla halen uygulanmakta olan1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 427 vd maddeleri, olay tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı mülga Borçlar Kanunu'nun 41 ve 46 ncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (2918 sayılı Kanun'un) 85, 90 ve 98 inci maddeleri, 6111 sayılı Kanun'un 59 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacılar vekilinin tüm, davalılar Ray Sigorta A.Ş. ve ... vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davalılar Ray Sigorta A.Ş. ve ... vekillerinin diğer temyiz itirazlarına gelince; Dava, trafik kazası sonucunda yaralanmadan kaynaklanan geçici iş göremezlik tazminatı, sürekli iş göremezlik tazminatı, tedavi gideri ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Dava konusu olay 29.07.2008 tarihinde gerçekleşmiş olup dava, 27.02.2009 tarihinde açılmıştır.

Yargılamanın devamı sırasında 25.02.2011 tarihinde yürürlüğe giren ve 2918 sayılı Kanun'un 98 inci maddesinde değişiklik yapan 6111 sayılı Kanun'un 59 uncu maddesinde "trafik kazaları nedeniyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer resmi ve özel sağlık kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın ... tarafından karşılanacağı" düzenlemesine;

aynı Kanun'un geçici 1 inci maddesinde de "Bu Kanun'un yayımlandığı tarihten önce meydana gelen trafik kazaları nedeniyle sunulan sağlık hizmet bedellerinin ... tarafından karşılanacağı, sözkonusu sağlık hizmet bedelleri için bu Kanun'un 59 uncu maddesine göre belirlenen tutarın %20'sinden fazla olmamak üzere belirlenecek tutarın üç yıl süreyle ayrıca aktarılmasıyla anılan dönem için ilgili sigorta şirketleri ve Güvence Hesabı'nın yükümlülüklerinin sona ereceği" düzenlemesine yer verilmiştir.

2918 sayılı Kanunu'nun 91 inci maddesi ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-1 maddesinde; sigortacının, poliçede belirtilen aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Kanun'a göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği düzenlenmiştir. 2918 sayılı Kanun'a göre zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorunludur.

Sigorta poliçesinde belirtilen motorlu aracın işletilmesinden kaynaklanan kaza nedeniyle sigorta şirketi zarar görenlerin tedavisi için ödenen giderleri zorunlu olarak teminat altına alır. Sigorta şirketinin ve prim ödeyen işletenin ve sürücüsünün yasadan ve sözleşmeden doğan bu yükümlülüğü belgeli tedavi giderleri) 6111 sayılı Kanun ile getirilen düzenlemeyle sona erdirilmiş bulunmaktadır.

Ancak SGK, 6111 sayılı Kanun ile değiştirilen 2918 sayılı Kanun'un 98 inci maddesi kapsamında tüm tedavi giderlerinden değil, ancak söz konusu madde kapsamında kalan tedavi giderlerinden sorumludur. Belgeye dayanmayan tedavi giderleri, 6111 sayılı Kanun kapsamında değildir. Belgeli olmayan tedavi giderlerinden SGK sorumlu olmayıp sigorta şirketi sorumludur.

Somut olayda, dava 6111 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önce 27.02.2009 tarihinde açılmıştır. Yargılama sırasında 6111 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesi nedeniyle mahkemece 04.06.2013 tarihli celsede davacı vekiline SGK'nın davaya dahil edilmesi yönünde süre verilmiştir. Ara karar üzerine davacı vekili tarafından 12.06.2013 tarihinde SGK'nın davaya dahil edilmesi yönünde dahili dava dilekçesi verilmiş ve dava dilekçesi ile dahili dava dilekçesi SGK'ya 15.08.2013 tarihinde tebliğ edilmiştir. Dolayısıyla SGK usulüne uygun şekilde davaya dahil edilmiştir.

Davacı tedavisi ile ilgili bir kısım belge ibraz etmiş, yargılama sırasında doktor bilirkişiden alınan 23.11.2021 tarihli raporda; davacı tarafından belgesi sunulan tedavi giderinin tamamından SGK'nın sorumlu olduğu bildirilmiştir. Ancak mahkemece 6111 sayılı Kanun'un 59 uncu maddesi ile değişik 2918 sayılı Kanun'un 98 inci maddesine aykırı şekilde SGK hakkında usulüne uygun açılmış bir dava bulunmadığından hüküm oluşturulmasına yer olmadığına; belgeli olan tedavi gideri yönünden davalılar Ray Sigorta A.Ş. ve ...'nun sorumlu olduğuna karar verilmiştir.

Şu durumda mahkemece; SGK'nın davaya usulüne uygun şekilde dahil edildiği de gözetilerek 6111 sayılı Kanun'un 59 uncu maddesi ile değişik 2918 sayılı Kanun'un 98 inci maddesi gereğince davacının belgeli tedavi giderlerinden SGK'nın sorumlu olduğu yönünde hüküm tesis edilmesi gerekirken yanılgılı gerekçeyle belgeli tedavi gideri yönünden davalılar Ray Sigorta A.Ş. ve ...'nun sorumlu olduğuna karar verilmesi doğru görülmemiştir. Kararın açıklanan nedenle bozulması gerekmiştir.

3. Bozma nedenine göre dahili davalı SGK'nın temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm, davalılar Ray Sigorta A.Ş. ve ... vekillerinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalılar Ray Sigorta A.Ş. ve ... vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

3. Değerlendirme bölümünün (3) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle bozma nedenine göre dahili davalı SGK vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalı ... ve davalı ...Ş.'ye iadesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,