Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/4457 K.2023/7619

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Dairece İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; kararın aynen icrasına başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 29.08.2017 tarihinde müvekkilinin yolcu olduğu araç ile davalı tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucunda davacının yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla 15.001,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili isteminde bulunmuş, talebini 14.06.2019 tarihli ıslah dilekçesi 120.080,00 TL 'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; başvurunun usulden reddi gerektiğini, maluliyet raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, başvurucuya % 10 maluliyet oranı doğrultusunda ödeme yapılmış olup kişide artan maluliyetin söz konusu olmadığını, kusura yönelik itirazlarının uzman bilirkişi aracılığı ile giderilmesi gerektiğini, müterafik kusur durumunun araştırılması gerektiğini, hesaplanan tutardan hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının talebinin reddine karar vermiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz emiştir.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı itiraz dilekçesinde; sunulan adli tıp raporuyla % 25 maluliyet tespit edildiğini, hesaplamada Almanya asgari ücretinin dikkate alınması gerektiğini, artan miktar için ayrı bir dava açılabilmesinin mümkün olduğunu belirterek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin ilk kararı ile itirazın kabulüne kararın kaldırılmasına, başvurunun kabulü ile 120.080,00 TL tazminatın 25.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İtiraz Hakem Heyeti kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire; davacı yabancı uyruklu olup, Hakem Heyetince başvurucuların teminat muafiyetinin bulunup bulunmadığı hususunda, hükme dayanak oluşturacak nitelikte bir araştırma yapılmadığı, öncelikle davacının statüsü belirlenerek teminattan muaf olup olmadığı hususunun Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğünden sorularak alınacak yazı cevabına göre davacıların teminat göstermesi gerektiği sonucuna varılırsa, teminatın yatırılması için davacıya kesin süre verilmesi, anılan sürede belirtilen teminatın yatırılmaması halinde istemin usulden reddine, yatırılması halinde ise, dava şartı eksikliği süresinde giderilmiş olacağından işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile kararın bozulmasına karar vermiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla bozma kararı ile sınırlı olarak ara karar oluşturularak 27.01.2023 tarihli cevabı yazı ile Türkiye ile Azerbeycan arasında 2002 tarihli TC ile Azerbeycan Cumhuriyeti Arasında Hukuki ve Ticari Konularda Adli İşbirliği Anlaşması bulunduğu mezkur anlaşmanın 13 üncü maddesinde “Bir akid tarafında vatandaşları diğer bir akid taraf adli makamları önündeki işlemlerinden dolayı salt yabancı olmaları veya diğer bir akid taraf ülkesinde ikametgahları bulunmamasından ötürü teminat akçesi vermekle yükümlü tutulmayacağı” hükmü yer aldığı belirtilmiş olmakla,

başvuru sahibinin teminat vermekle yükümlü olmadığı tespit edilmiş olduğundan, bozma kararında belirtilen dava şartı eksikliği tamamlanmış olup, itiraz Hakem Heyeti kararının aynen ifasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; başvurunun usulden reddi gerektiğini, maluliyet raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, Karadeniz Teknik Üniversitesinden alınan % 10 maluliyet bildirir rapor ile Hacettepe Üniversitesinden alınan % 25 maluliyet bildirir rapor arasında çelişki mevcut olduğunu, başvurucuya % 10 maluliyet oranı doğrultusunda ödeme yapılmış olup kişide artan maluliyet söz konusu olmadığını, kusura yönelik itirazlarının uzman bilirkişi aracılığı ile giderilmesi gerektiğini, müterafik kusur durumunun araştırılması gerektiğini, hesaplanan tutardan hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini,

faize hükmedilecekse belirlenecek tarihin tahkim komisyonuna başvuru tarihi olması gerektiğini, başvuran vekili lehine hükmedilecek vekalet ücretinin AAÜT’nin 1/5’i oranında hesaplanması gerektiğini belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 297, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları

3. Değerlendirme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297 nci maddesinin 2 nci fıkrasında, “Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.” şeklinde düzenleme yer almaktadır. Söz konusu düzenleme, kamu düzenine ilişkindir.

Somut olayda.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen ilk karar ile hakem davasının reddine karar verilmiş; karara karşı davacı vekilince itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince başvuru sahibinin talebinin kabulü ile 120.080,00 TL tazminatın 25.10.2019 tarihinden yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiş; davalı vekilince temyiz yoluna başvurulması üzerine Dairemizce, davacının statüsü belirlenerek teminattan muaf olup olmadığı hususunun araştırılması yönünde kararın bozulmasına karar verilmiş; bozma kararından sonra İtiraz Hakem Heyetince.

Türkiye ile Azerbeycan arasında 2002 tarihli TC ile Azerbeycan Cumhuriyeti Arasında Hukuki ve Ticari Konularda Adli İşbirliği Anlaşması bulunmakta, mezkur Anlaşmanın 13. maddesinde “ Bir akid tarafında vatandaşları diğer bir akid taraf adli makamları önündeki işlemlerinden dolayı salt yabancı olmaları veya diğer bir akid taraf ülkesinde ikametgahları bulunmamasından ötürü teminat akçesi vermekle yükümlü tutulmayacağı” hükmü yer aldığı belirtilmiş olmakla, başvuru sahibinin teminat vermekle yükümlü olmadığı tespit edilmiş olduğundan, bozma kararında belirtilen dava şartı eksikliği tamamlanmış olup.

İtiraz Hakem Heyeti kararının aynen ifasına karar verilmiştir.

Yukarıdaki düzenleme ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen ilk hüküm davacı temyizi sonrasında İtiraz Hakem Heyeti tarafından kaldırılarak davanın kabulü yönünde yeniden hüküm kurulmuş olup bu karar Dairemiz bozma kararı ile kaldırılmış olup, bu durumda İtiraz Hakem Heyetince verilen, "İtiraz Hakem Heyeti kararının aynen ifasına" dair 31.1.2023 tarihli karar infaz edilebilir nitelikte olmayıp HMK 297 nci maddesinde belirtilen unsurları taşımadığından İtiraz Hakem Heyeti kararının re'sen bozulması gerekmiştir.

2-Bozma neden ve şekline göre; davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

VI. KARAR

1- Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

2- Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle bozma ilamının kapsam ve şekline göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,