Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/4599 K.2023/8372

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalanan davacıya ait aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası neticesinde maddi hasara uğradığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 hasar onarım bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş; yargılama sırasında talebini 200.000,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu zararın teminat kapsamı dışında olduğunu, dava konusu kaza sırasında araç sürücüsünün kaza anına göre yapılacak hesaplamaya göre 0,54 promil alkollü olduğunu, ceza sınırı olan 0,50 promilin üstünde bir alkol oranı olmasının kazanın münhasıran alkollü araç kullanılması dolayısıyla meydana geldiğine karine olarak değerlendirilebileceğini belirterek başvurunun reddine karar verilmesini istemiştir.

III.UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dava konusu hasarın belirlenmesi ve münhasıran alkollü olunması nedeniyle zararın teminat kapsamı dışında olduğu savunmasında bulunulması üzerine alınan bilirkişi raporunda Nöroloji Uzmanı tarafından yapılan nörolojik değerlendirmede.

Trafik Kazası Tespit Tutanağı'nda sürücü ...’ün alkollü olduğuna dair bir ifade bulunmadığı, ayrıca nörolojik muayenesinin yapılmadığının görüldüğü, sonuç olarak alkolmetre ile olan ölçümde 0.54 promil, Ankara Gazi Mustafa Kemal Devlet Hastanesinde alkolmetre ile yapılan ölçümde 0,39 promil, geriye dönük hesaplama ile 0,57 promil derecesinde yasal sınırın biraz üzerinde alkollü olan, olay sırasında alkollü olduğuna dair bir ifade bulunmayan, o sırada yapılan nörolojik değerlendirmesi mevcut olmayan, sürücü ...'ün almış olduğu alkolün kazanın oluşumunda münhasıran etkili olmadığının mütalaa edildiği,

hasar yönünden yapılan incelemede, aracın rayiç değerinin 200.000,00 TL ve hasarın onarım maliyetinin KDV hariç 87.537,97 TL, KDV dahil 125.554,16 TL olduğunun belirlendiği, araçta oluşan hasarın büyük kısmının aks, direksiyon kutusu, şanzıman gibi mekanik aksamda meydana geldiği, değişim yoluyla yapılacak onarımların aracın değer kaybına yol açmayacağı, bilakis, mekanik aksamdaki yenilenmenin araca değer kazandıracağı, bu durum da gözetilerek ve yapılan piyasa araştırması da dikkate alınarak kazalı aracın sovtaj bedelinin 130.000,00 TL alınmasının uygun olduğunun tespit edildiği,

başvuru sahibi vekiline, pert/total işlemi uygulanan aracın sigorta şirketi nezdinde bırakıldığına dair çekme belgesini dosyaya ibraz etmesi için 3 günlük kesin süre verildiği ve davacı vekili tarafından Ankara 43. Noterliğinin 21.07.2020 tarih ve 09541 yevmiye nolu çekme belgesinin dosyaya ibraz edildiği,

başvuruya konu poliçe Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen mal sigortaları türünden bir poliçe olduğundan ve Türk Ticaret Kanunu'nda sigorta sözleşmesi mutlak ticari iş olarak düzenlendiğinden somut olayda hükmedilmesi gereken faiz türünün avans faizi olduğu gerekçesiyle başvurunun kabulüne, 200,000,00-TL bedelin 1.000,00-TL'lik kısmının temerrüt tarihi olan 14.02.2020 tarihinden itibaren, 199,000,00-TL'lik ıslah edilen kısmın ise 11.07.2020 ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz etmiştir.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; arabulucuk ön şartının yerine getirilmemesi nedeniyle başvurunun usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, başvuru konusu araçta bulunan dain mürtehin kaydı dikkate alınmadan karar verildiğini, kaza sırasında davacı sürücünün alkollü olduğunu, bu nedenle hasarın Kasko Sigortası Genel Şartları uyarınca teminat kapsamı dışında olduğunu, aktüer bilirkişi raporunda fahiş hesaplama yapıldığını,

aracın başvuranda kalması ve sovtaj indiriminin uygulanması şeklinde bir karar verilmesi gerekir iken aracın sigortalıda kalması ve sovtaj indiriminin uygulanmaması şeklinde icra edilebilirlikten uzak hukuka aykırı olarak hüküm tesis edilmesinin yerinde olmadığını ve davanın kısmen veya tamamen kabulü halinde aleyhe hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin 1/5'i olarak hesaplanması gerektiğini ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; arabuluculuk şartının Sigorta Tahkim Komisyonu uyuşmazlıklarının çözümünde bir zorunluluk olmadığı, araç üzerinde Türk Ekonomi Bankası'nın dain-i mürtehin kaydı olduğunun tespit edildiği ve taraf teşkilini sağlamak üzere muvafakat yazısını dosyaya ibrazı için davacı vekiline 5 günlük kesin süre verildiği, süre içerisinde başvuran vekili tarafından muvafakat yazısının dosyaya ibraz edildiği, tazminat miktarının, bilirkişi raporu alındıktan sonra net olarak ortaya çıkan rakam üzerinden belirli hale geldiği,

bu nedenle davacı başvuru sahibinin belirsiz alacak davası/kısmi dava açmada hukuki yararı bulunduğu, davalı vekili tarafından araçta sovtaj değeri düşülmemesinin hatalı olduğu ileri sürülmüş ise de, bilirkişi raporunda sovtaj değerinin tespit edildiği ve Uyuşmazlık Hakem Heyetince talep edilmesi üzerine başvuran vekili tarafından Ankara 43. Noterliğinin 21.07.2020 tarih ve 09541 yevmiye nolu çekme belgesinin dosyaya ibraz edilmiş olduğu, bu nedenle davalı vekilinin itirazının yerinde olmadığı,

her ne kadar davalı vekilince alkollü araç kullanmanın kasta eşdeğer sayılması gerektiği ileri sürülmüş ise de, 0.54 promilin çok düşük bir promil fazlalığı olduğu, bu hususta Uyuşmazlık Hakem Heyetince temin edilen raporda heyette bulunan nörolog uzmanın görüşleriyle Yargıtay kararlarına uygun şekilde alkol etkisinin kazaya etkisi olmadığının tespit edilmiş olduğu, Kasko Sigortası Genel Şartlarına uygun şekilde aracın değerinin tespit edildiği,

araç emsal değerinin fahiş belirlendiğine ilişkin itirazın yerinde olmadığı ve başvuran lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı yaptığı itiraz başvurusunda bildirdiği sebepler ile İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... şirketi tarafından Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu davacının aracında meydana gelen hasar nedeniyle maddi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 uncu maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 99 uncu maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin 13 üncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Kasko Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak;

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesinde "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir.

Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki, bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının (3) nolu bendinde yer alan “22.450,00 TL” ibaresinin çıkartılarak yerine “4.490,00 TL” ibaresinin yazılmasına ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA;

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Dosyanın, mahkemeye gönderilmesine,