Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/4848 K.2023/10981

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçeleri kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... şirketince Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesullyet Sigorta Poliçesi kapsamında sorumluluğu temin edilen araç ile sürücüsü ... olan aracın 29.04.2019 tarihinde karıştığı trafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 4.000,00 TL sürekli iş göremezlik, 500,00 TL geçici iş göremezlik, 500,00 TL geçici bakıcı gideri toplam 5.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsilini talep etmiş, ıslah ile talebini toplam 105,484,00 TL olarak belirlemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafa 20.05.2020 tarihinde sigortalı sürücünün %100 kusuruna göre 8.542,00 TL ödeme yapıldığını, poliçeden kaynaklanan tüm sorumluluğun yerine getirildiğini, ödeme tarihi itibariyle yapılacak hesaplamada ödemenin yetersiz olduğu belirlenirse ibranamenin hükümsüz sayılarak makbuz hükmünde kabul edilmesi gerektiğini, maluliyet tespitinin Adli Tıp Kurumundan Erişkinler Yön. göre alınması gerektiğini, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı giderinden sorumlu olmadıklarını, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faizle yapılması gerektiğini,

temerrüt tarihinden itibaren avans faizi talebinin doğru olmadığını, talep edilebilecek faizin yasal faiz olması gerektiğini, vekalet ücretinin 1/5 olarak hükmedilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; başvurunun kabulü ile 08.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte 97.226,00 TL sürekli iş görmezlik tazminatı, 5.700,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 2.558,00 TL geçici bakıcı tazminatı olmak üzere toplam 105.484,00 TL tazminatın davalı ... şirketinden tahsili ile başvurana ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; maluliyet raporunun usul ve yasaya aykırı olduğunu, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri tazminatından sorumlu olmadıklarını, rapor ücretinden sorumlu olmadıklarını, tam vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi 23.03.2020 tarihli Adli Tıp Raporunda başvuranın maluliyeti ile kaza arasında illiyet bağı olduğu, raporun ilgili yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlendiği, başvuranın muayenesinin yapıldığı, raporun üç hekim ve başhekim tarafından imza altına alındığı ve raporun Engelli Sağlık Kurulu Raporu Vermeye Yetkili Sağlık Kuruluşları listesinde yer alan üniversite hastanesi tarafından hazırlandığı, geçici iş göremezlik zararı ile geçici bakıcı giderinin poliçe teminatı kapsamında olduğu,

maluliyet raporu için yapılan masrafın zarar görenin zararının tespiti için yaptığı bir gider olup, TTK'nın 1426 ncı maddesi uyarınca sigortacının karşılamakla mükellef olduğu gider olarak kabul edilmesi gerektiği belirtilerek açıklanan yönlere ilişkin itirazların reddine, bilirkişi ek raporunda TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre 71.469,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 5.700,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 2.021,00 TL bakıcı gideri hesaplandığı,

başvuran vekili tarafından ek bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi sunulduğu ancak raporun açık, anlaşılır, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu belirtilerek bu yöne ilişkin itirazın ve vekalet ücretinin 1/5 olması gerektiğine dair itirazın kabulüne karar verilerek.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen 18.12.2020 tarih, K-2020/97307 sayılı karara vaki davalı vekilinin yapmış olduğu itirazın kısmen kablüne, kararın kaldırılmasına, başvuru sahibinin talebinin kısmen kabulüne, 71.469,00 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı, 5.700,00TL geçici iş göremezlik tazminatı, 2.021,00 TL bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 79.190,00 TL'nin 08.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak başvuru sahibine ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; tazminat hesabının PMF 1931 Yaşam Tablosuna göre yapılması gerektiğini, vekalet ücretinin 1/5 olarak verilmesinin doğru olmadığını, tam vekalet ücretine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; başvuranın kazaya ilişkin maluliyet iddialarının değerlendirilebilmesi için Adli Tıp Kurumuna sevk edilerek maluliyet durumu ve maluliyetin kaza ile illiyeti hakkında rapor alınmasını gerektiğini, geçici bakıcı gideri ve geçici iş göremezlik zararı talebinin poliçe teminatı kapsamında olmadığını belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 54 üncü maddesi.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2. Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Trafik kazası sonucu bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak iş gücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir tespit olduğundan gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle yapılan bilimsel çalışmalar sonucu “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi ve yargı mercileri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından Dairemizce de tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir.

Öte yandan Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 90 ıncı maddesindeki Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) Genel Şartlar’a yapılan atıf hükmü iptal edilmiştir. Söz konusu iptal kararı sonrası, ZMSS Genel Şartlar ve ekindeki cetvellerle getirilen ve iş gücü kaybı tazminatının hesaplanmasında uygulama alanı bulan %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülünün uygulanması artık mümkün değildir. Tazminatın, %1,8 teknik faiz uygulanmadan, Yargıtayın yerleşik uygulamaları ile kabul edilen progresif rant formülü kullanılarak hesaplanması gerekir.

Somut olayda; davacının hak kazanabileceği iş gücü kaybı tazminatının hesaplanması için alınan ve Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından da karara esas kabul edilen aktüer raporunda. PMF 1931 Yaşam Tablosu’na göre tazminat hesabı yapıldığı; hakem heyetince de bu hesaba göre karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davalı tarafın itirazı neticesinde alınan ikinci hesap raporunda ise TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz esas alınarak tazminat hesabı yapıldığı İtiraz Hakem Heyetince de bu hesaba göre karar verildiği anlaşılmaktadır. Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği, hesaplamada progresif rant formülü kullanılarak TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılması yerinde olmakla birlikte %1,8 teknik faizle hesaplama yapılması doğru olmamıştır.

Ancak PMF 1931 Yaşam Tablosunda belirlenen bakiye ömür süreleri TRH 2010 Yaşam Tablosunda belirlenen bakiye ömür sürelerinden daha kısa olmakla birlikte davacı tarafın talebi doğrultusunda ve taleple bağlılık ilkesi gereğince PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniğinin kullanılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; davacı için, PMF 1931 Yaşam Tablosu’na göre muhtemel bakiye ömür süresinin belirlenmesi, %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve işleyecek devre bakımından progresif rant formülü kullanılmak suretiyle belirlenen tazminata karar verilmesi gerektiğinden (davacı yönünden usuli kazanılmış haklar ve ek bilirkişi raporuna itiraz ettiği de dikkate alınarak) tazminatın belirlenmesi için bilirkişiden ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirmeyle yazılı biçimde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

3. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak;

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrasında "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesine 19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 6 ncı maddesi ile eklenen (13) numaralı fıkrasında, "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17 nci maddesinin (2) numaralı fıkrası ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir..." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde (maktu ücretin altında kalacak biçimde) vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının davacıya iadesine,