Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/4888 K.2023/9156

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (kapatılan)17. Hukuk Dairesi tarafından mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili asıl dava dilekçesinde; davacıların tek çocuğu olan 2003 doğumlu ... ...'ın 29.08.2006 tarihinde ... Uluslararası Nak. Ve Tic.

A.Ş. adına kayıtlı aracın sürücü ...'ın kusurundan kaynaklanan trafik kazası sonucu hayatını kaybettiğini, davacıları hayata bağlayan tek çocuklarının kaybının telafisi mümkün olmayacak kadar manevi sarsıntı ve üzüntüye sebebiyet verdiğini, aynı zamanda bu durumun davacıların evliliğini de derinden etkilediğini ve olay sonrasında boşandıklarını, davacıların tek çocukları olan ...'nın desteğinden mahrum kaldıklarını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davacı ... ... için 1.000,00 TL maddi tazminatın,

80.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemenin 2009/336 esas sayılı dosyası ile birleştirilen 2012/279 esas sayılı dosyasında davacı ... vekili; sürücü Memiş Yılmazın sevk ve idaresindeki ...

Uluslar arası Nakliyat ve Tic A.Ş ' ne ait araç ile seyir halinde iken müvekkilinin 3 yaşındaki kızı ... ...' a çarparak onun ölümüne neden olduğunu, ... hakkında Küçükçekmece 4 Asliye Ceza Mahkemesinin 2006/ 829 esas sayılı dosyası ile açılan ceza davasında alınan Adli Tıp raporu ile % 100 kusurlu olduğunun belirlendiğini, araç şöförü ... ve araç sahibi ...

Uluslararası Nakliyat ve Tic A.Ş hakkında Küçükçekmece 2 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/ 336 esas sayılı dosyası ile dava açılmış olduğunu, bu dosyada davalıya husumet yönetilmediğini, bu dosyada verilen bilirkişi raporunda davacının destekten yoksun kalma tazminat miktarının 16.893,00 TL olarak hesaplandığını, davalı ... tarafından daha önce davacıya 7.414,00 TL ödeme yapıldığını, bakiye 9.479,00 Tl için davalı aleyhine iş bu davanın açılması gerektiğini, dava konusu olaya ilişkin Küçükçekmece 2 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/336 esas sayılı dosyası ile devam eden bir davanın bulunduğunu,

usul ekonomisi yönünden iş bu dosyanın Küçükçekmece 2 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/ 336 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemenin 2009/336 esas sayılı dosyası ile birleştirilen 2010/800 esas sayılı dosyasında davacı ... vekili; sürücü Memiş Yılmazın sevk ve idaresindeki ...

Uluslararası Nakliyat ve Tic A.Ş ' ye ait araç ile seyir halinde iken müvekkilinin 3 yaşındaki kızı ... ...' a çarparak onun ölümüne neden olduğunu, ... hakkında Küçükçekmece 4 Asliye Ceza Mahkemesinin 2006/ 829 esas sayılı dosyası ile açılan ceza davasında alınan Adli Tıp raporu ile % 100 kusurlu olduğunun belirlendiğini, bu olaydan sonra çok zor günler geçirdiğini ve tek evladını kaybettiğini, işlerinin bozulduğunu belirterek 100.000,00 TL manevi tazminatın ve 5.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini,

usul ekonomisi yönünden iş bu dosyanın Küçükçekmece 2 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/ 336 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacı ... ...'a 8.765,00 TL ödendiğini, bu sebeple davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; dava dilekçesinde davalıya sigortalı bulunduğu iddia edilen araca ait kaza tarihini kapsayan poliçeye kayıtlarda rastlanmadığını, sorumlu tutulmaları için kazaya karışan aracın şirkete sigortalı bulunduğunun ispatı gerektiğini, aracın davalı ... tarafından kaza tarihini kapsar şekilde sigortalı olduğunun ispatlanamaması ve sigortalı aracı sevk ve idare eden sürücünün kusursuz olması halinde davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Uluslararası Nakliyat A.Ş. ve ... vekili cevap dilekçesinde; ...

Uluslararası Nakliyat A.Ş.'nin sigortalı aracın maliki, ...'ın ise şoförü olduğunu, olayla dava tarihi arasında 3 yıllık süre geçtiğinden davanın zamanaşımı sebebiyle reddinin gerektiğini, olayın meydana gelişi açısından davalıların kusuru bulunmadığını, durumun bilirkişiler tarafından tespit edilmesi gerektiğini, maddi tazminat talebinin belgelendirilemediğini, davaya karışan aracın Türkiye Sigorta tarafından zorunlu mali mesuliyet ve ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçelerinin düzenlendiğini, davacının maddi tazminat taleplerinin bu poliçeler kapsamında diğer davalı ... tarafından karşılanması gerektiğini,

manevi tazminat talebinin ise fahiş, özendirici ve zenginleşme aracı olarak görülmemesi gerektiğini, bu nedenlerle açılmış olan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesinin 29.06.2016 tarih ve 2009/336 E.-2016/316 K. sayılı kararı ile; davacının Ray Sigorta aleyhine açılan davası atiye bırakılmış olmakla bu davalı yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davacı anne ...(...)'ın maddi tazminat davasının kabulü ile 11.993,00 TL'nin kaza tarihi olan 29.08.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, davalı ...

Sigorta Şirketi yönünden ise dava tarihi olan 05.05.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile (sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) tahsilde tekerrüre yol açmamak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacı baba ...'ın maddi tazminat davasının kabulü ile 9.479,00 TL'nin kaza tarihi olan 29.08.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, davalı ...

Sigorta Şirketi yönünden ise dava tarihi olan 16.04.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile (sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) tahsile tekerrüre yol açmamak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacı ... Kahraman(...)'ın manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 25.000,00 TL'nin 29.08.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ... dışındaki diğer davalılar ...

Uluslar Arası A.Ş. ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacı ...'ın manevi tazminat talebini içerir davasının kısmen kabulü ile 25.000,00 TL'nin 29.08.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ... dışındaki diğer davalılar ... Uluslar Arası A.Ş. Ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk derece mahkemesinin 29.06.2016 tarih ve 2009/336 E.-2016/316 K. sayılı kararı davalı ...Ş vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi’nin 04.06.2020 tarih 2019/5491E.- 2020/3201 K. Sayılı bozma ilamında özetle, "...davalı ... tarafından davacı ... için 15.04.2009 tarihinde 7.414,00 TL, Mehtap için 16.04.2009 tarihinde 8.765,00 TL ödenen destekten yoksun kalma tazminatlarının güncelleme yapılmadan hesaplanan tazminattan mahsup edildiği,

zarar ve yararın denkleştirilmesi ilkesi gereğince, davacılara yapılan sigorta ödemesinin, ödeme günü ile destekten yoksun kalma tazminatının hesaplandığı güne kadar geçen süredeki işlemiş yasal faizinin de, ödeme tutarı ile birlikte hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatından indirilmesi gerektiği ve mahkemece davalı ... manevi tazminattan sorumlu tutulmamış olmasına rağmen manevi tazminata ilişkin yargılama gideri, bakiye harç ve vekalet ücretinin tamamından sorumlu tutulmasının da doğru olmadığı" gerekçesi ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bozma Sonrası Verilen Karar

İlk derece mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacının Ray Sigorta aleyhine açılan davasının atiye bırakılmış olmakla bu davalı yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davacı anne ...(...)'ın maddi tazminat davasının kabulü ile 9.938,00 TL'nin kaza tarihi olan 29.08.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, davalı ...

Sigorta Şirketi yönünden ise dava tarihi olan 05.05.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile (sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) tahsilde tekerrüre yol açmamak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine; davacı baba ...'ın maddi tazminat davasının kabulü ile 7.739,00 TL'nin kaza tarihi olan 29.08.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, davalı ...

Sigorta Şirketi yönünden ise dava tarihi olan 16.04.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile (sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) tahsile tekerrüre yol açmamak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine; davacı ... Kahraman(...)'ın manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 25.000,00 TL'nin 29.08.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ... dışındaki diğer davalılar ...

Uluslar Arası A.Ş. ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine; davacı ...'ın manevi tazminat talebini içerir davasının kısmen kabulü ile 25.000,00 TL'nin 29.08.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ... dışındaki diğer davalılar ... Uluslar Arası A.Ş. Ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin maddi ve manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde; ilk derece mahkemesince gerekçeli kararın 5. bendinde manevi tazminatın red edilen kısmı yönünden, davalı ... dışındaki davalılar lehine 9.200,00 TL vekalet ücretine karar verilmesinin hatalı olduğunu, ilk kararın sadece davalı ...

(Türkiye) Sigorta A.Ş vekili tarafından temyiz edildiğini, diğer davalılar temyiz başvurusunda bulunmadıklarından ilk karar sigorta şirketi dışındaki davalılar yönünden kesinleşmiş olup, bozma sonrası bu davalılar lehine güncel vekalet ücretine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, ayrıca ilk derece mahkemesince bozma sonrası alınan 27.12.2021 tarihli bilirkişi raporunun hükme esas alındığını ancak bu raporda karar tarihine en yakın verilerle destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanmayarak eksik tazminata karar verildiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 427, 428 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 53 ve 56 ıncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 85, 89, 90,91 ve 92. maddeleri, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davacı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.

2.Somut olayda ilk derece mahkemesince gerekçeli kararın hüküm kısmının 8 inci bendinin 4. paragrafında "... (...)'ın manevi tazminat davasında kabul edilen kısım yönünden, AAÜT gereğince 9.200,00 TL avukatlık ücretinin sigorta şirketleri dışındaki davalılardan alınarak davacıya verilmesine", 5. paragrafında "... (...)'ın manevi tazminat davasında red edilen kısım yönünden, AAÜT gereğince 9.200,00 TL avukatlık ücretinin ... (...)'dan alınarak sigorta şirketleri dışındaki davalılara verilmesine," şeklinde hüküm kurulmuştur.

Manevi tazminatın kabul edilen kısmı yönünden 9.200,00 TL avukatlık ücretinin sigorta şirketleri dışındaki davalılardan alınarak davacı ...'a verilmesine ve red edilen kısmı yönünden davalı ... dışındaki davalılara verilmek üzere 9.200,00 TL karşı taraf yararına avukatlık ücretine karar verilmesi hatalı olmuştur. Zira; ilk derece mahkemesinin 2009/336 E. Sayılı dosyasında verilen 29.06.2016 tarihli kararı yalnız davalı ...Ş vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı ... ve diğer davalılar manevi tazminat yönünden temyiz başvurusunda bulunmadıklarından ilk gerekçeli karar davacı ... ve sigorta şirketi dışındaki davalılar yönünden kesinleşmiş olup, bozma sonrası yeni bir hükümle davacı ... ve karşı taraf yararına güncel vekalet ücretine karar verilmesi doğru değil bozma sebebi ise de; bu yanılgının giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirir nitelikte görülmediğinden, hükmün 6100 sayılı HMK'nın geçici 3 üncü maddesinin ikinci fırkası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

1.Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının hüküm fıkrasının (8) numaralı bendinin (4) numaralı paragrafında geçen "9.200,00 TL" rakamının hüküm fıkrasından çıkarılarak yerine "1.800,00 TL" rakamının yazılmasına, hüküm fıkrasının (8) numaralı bendinin (5) numaralı paragrafında geçen "9.200,00 TL" rakamının hüküm fıkrasından çıkarılarak yerine "1.800,00 TL" rakamının yazılmasına ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacı ...'a iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,