Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/4972 K.2023/9484

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 02.09.2005 tarihinde müvekkilinin yolcu olduğu otobüsün sebep olduğu tek taraflı kazada yaralandığını, davalının otobüsün zorunlu mali sorumluluk sigortacısı (...) olduğunu, davacının sigorta şirketine yaptığı başvurudan sonuç alamadığını, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, belirsiz alacak olarak açtıkları davada, şimdilik 5.100,00 TL maddi tazminatın faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.Yargılama sırasında dava değerini 50.000,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın olay tarihinden 14 yıl sonra açıldığını bu sebeple zamanaşımına uğradığını, zararın öncelikle otobüsün Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortasından karşılanması gerektiğini, kazanın istiap haddinden ileri geldiğini, davacının müterafik kusurlu olduğunu, maluliyet raporunu kabul etmediklerini, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı giderinden sorumlu olmadıklarını, Sosyal Güvenlik Kurumundan ödeme alıp almadığının araştırılmasını, davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin nispinin 1/5'i oranında takdir edilmesi gerektiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

III. ... KARARI

...'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalıya sigortalı araç sürücüsünün kazada %100 kusurlu olduğu, davacının sunduğu rapordaki sürekli iş göremezlik oranının %10 tespit edildiği ve bu raporun karara esas alındığı; PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniğiyle tazminatın hesaplandığı aktüer raporunun benimsendiği gerekçesiyle, başvurunun kabulü ile 50.000,00 TL maddi tazminatın 05.02.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A.İtiraz Yoluna Başvuranlar ...'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; davanın olay tarihinden 14 yıl sonra açıldığını bu sebeble zamanaşımına uğradığını, kaza tarihinde sigorta şirketinin ...'na üye olmadığını, 19.11.2009'da üye olduğunu, bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkili şirkete usulüne uygun gerekli tüm evrak ile başvurulmadığını, zararın öncelikle otobüsün Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortasından karşılanması gerektiğini, kazanın istiap haddinden ileri geldiğini, davacının müterafik kusurlu olduğunu, maluliyet raporunu kabul etmediklerini, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı giderinden sorumlu olmadıklarını,

Sosyal Güvenlik Kurumundan ödeme alıp almadığının araştırılmasını, davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin nispinin 1/5'i oranında takdir edilmesi gerektiğini beyanla kararın kaldırılmasını davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın uzamış zamanaşımı süresi olan 15 yıl içinde açıldığını, hükme esas alınan maluliyet raporunun benimsenmesinde hata yapılmadığı, davacının kazada müterafik kuusrunun bulunmadığı ve davacı lehine tam vekalet ücreti takdirinin yerinde olduğu bu sebeple ... kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

...'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; itiraz dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ile ... kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yolcunun yaralanması nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,6098 ... Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 51 ve 54 üncü maddeleri, 2918 ... Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 ... Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, 4925 ... Karayolu Taşıma Kanunu'nun 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.8. maddesi

3.Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, davanın zamanaşımı süresinde açılmasına, dava açıldığı tarihte sigorta şirketinin Tahkim sistemine üye olmasına, kaldı ki Sigortacılık Kanunu'nun 30/1 maddesine eklenen hüküm uyarınca, tahkim sistemine üye olmayan Sigorta Kuruluşları bakımından da tahkime başvurulabilmesine, olayda davacının müterafik kusurunun bulunmamasına, 10.07.2003 tarih ve 4925 ...

Karayolu Taşıma Kanunu'nun 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.8. maddeleri uyarınca meydana gelen zararın öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanacağı ancak, bu sigortanın hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için; sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulubilmesine,

somut olayda kaza yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası bulunmaması nedeniyle husumetin aracın kaza tarihinde geçerli zorunlu mali sorumluluk sigortacısına karşı yöneltilmesinde hukuka aykırılık bulunmamasına, tazminatın ödenmesi halinde zorunlu karayolu taşımacılık sigortasının Güvence Hesabı'na rücu edebilmesine ve kararda yazılı gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının tespiti açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir.

Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlarının çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihi 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihinden sonra da Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Somut olayda, 16.01.2019 tarihli İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Engelli Sağlık Kurulu Raporunda, davacının kazadan kaynaklı sürekli iş göremezliğinin %10 oranında olduğu tespit edilmiş, Hakem Heyetince işbu rapor hükme esas alınarak karar verilmiştir. Ne var ki raporda hangi yönetmelik hükümlerine göre değerlendirme yapıldığı belirtilmemiştir. Bu hali ile rapor hüküm vermeye elverişli değildir. Eksik inceleme ile karar verilmiştir.

O halde, kaza 02.09.2005 tarihinde gerçekleştiğine göre maluliyet oranının tespiti açısından kaza tarihi itibari ile yürürlükteki Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü'ne uygun şekilde (eksik varsa tüm tedavi evrakları tamamlanarak) Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümlerinden, usulüne uygun, kaza ile illiyet bağı kuran , denetime ve hüküm kurmaya elverişli olacak şekilde, davacının maluliyet derecesi ve oranının belirlenmesi amacıyla rapor alınıp sonucuna göre temyiz yoluna başvuran davalının usuli kazanılmış hakları korunarak, karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

3. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak; 5684 ... Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesinde "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 ... Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir.

Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda, davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, Uyuşmazlık Hakem Heyetince fazla vekalet ücretine hükmedilmiş olması ve buna yönelik itirazın reddi doğru değildir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,