Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/5153 K.2024/2318

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile yeniden hüküm tesisi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 27.07.2013 tarihinde, davacı şirkete sigortalı davalı ...'ün maliki olduğu, diğer davalı sürücü ...'nın sevk ve idaresindeki motosiklet ile seyir halindeyken karıştığı çift taraflı kazada dava dışı yaralananlara 91.179,80 TL tazminatın ödendiğini, sürücünün alkollü olması nedeniyle ödenen tazminatın rücuen tahsili için yapılan icra takibinin davalıların itirazı üzerine durduğunu belirterek borçluların haksız itirazının iptaline, takibin devamına, %20'den az olmak üzere icra inkar tazminatına ve ödeme tarihinden itibaren işleyecek faize hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; kural olarak, davalı ... şirketinin sadece kendi sigortalısına rücu edebileceğini, somut olayda sigortalının ... olduğunu, diğer davalı ...'nın araç sürücüsü olup davacı ile aralarında bir sözleşme bulunmadığını, kazanın tek başına davacı şirket sigortalısı araç sürücüsünün alkollü olmasının etkisiyle meydana gelmediğini, olayda bu etmen yanında sigortalı araç sürücüsünün kavşakta geçiş önceliğine uymaması ve diğer araç sürücüsünün kavşağa aracın hızını azaltmadan girmesi şeklindeki davranışların da rol oynadığını belirterek davanın reddine, %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı sürücünün araç hakimiyetini tam sağlayamayacağını ön görmesi gerektiği halde araç trafiğinin yoğun olduğu D 100 Devlet Karayolunda kurallara uygun olmayacak şekilde ve % 50 oranında kusurlu olarak kullandığı,

kaza sebebiyle motosikletin sigortalı olduğu davacı şirketin ödediği tazminat miktarından, davalı ...'nın alkollü araç kullanması nedeniyle motoksikleti sigorta eden davacı şirketin rücu hakkının bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalıların İstanbul 26. İcra Müdürlüğü'nün 2015/23815 sayılı dosyasında yapmış oldukları itirazlarının iptaline, takibin 66.024,73 TL asıl alacak, 5.495,88 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 71.520,61 TL üzerinden ve takip tarihinden ödeme tarihine kadar asıl alacağın %18'i oranında temerrüt faizi uygulanmak sureti ile devamına, icra inkar tazminatı talebinin reddine,

fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; ceza yargılaması sırasında alınan kusur bilirkişisi raporu ile mahkemece hükme esas alınan raporlar arasında çelişki bulunduğunu, bu hususun giderilmeden karar verildiğini, davalı sürücünün kazanın oluşumunda tam kusurlu olduğunu, alkollü olmasının kazanın oluşumuna sebebiyet verdiğini, bu nedenle davanın kabulü yerine kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek Mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde; kural olarak, davalı ... şirketinin sadece kendi sigortalısına rücu edebileceğini, somut olayda sigortalının ... olduğunu, diğer davalı ...'nın araç sürücüsü olup davacı ile aralarında bir sözleşme bulunmadığını, bu sebeple poliçe genel şartları gereğince sürücü olan ...'ya rücu imkanının hukuken bulunmadığını, kazanın tek başına davacı şirket sigortalısı araç sürücüsünün alkollü olmasının etkisiyle meydana gelmediğini, bu nedenle rücu şartlarının oluşmadığını belirterek Mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya kapsamından ve bilirkişi raporlarından, davalıya ait araç sürücüsünün tek başına kazaya sebebiyet vermediği, dava dışı sürücünün de %50 kusurlu davranışı ile olaya katılımının bulunduğu, dolayısıyla kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana gelmediği,

davalı sigortalı ...'e rücu şartlarının oluşmadığı anlaşıldığından bu davalı yönünden davanın esastan reddi gerektiği, diğer davalı ...'nın ise sigorta sözleşmesinde taraf bulunmamasına göre bu davalı yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinin gerektiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b/1 maddesi uyarınca esastan reddine, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-b.2 maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davacının davalı ...'e yönelik davasının esastan reddine,

davacının davalı ...'ya yönelik davasının husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde; davalı sürücü bakımından yasal düzenleme gereği rücu imkanı bulunmadığından lehe kötüniyet tazminatı takdiri gerektiğini, davalı işleten bakımından ise takip tarihinden önce kesinleşen ceza yargılaması ile münhasıran kusuru bulunmadığından lehe kötüniyet tazminatı takdiri gerektiğini, vekalet ücretinin hatalı olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında zarar gören üçüncü kişilere ödeme yapan davacı sigortacının alkol nedeniyle sigortalısından ve araç sürücüsünden rücuen tazmin amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 48 inci maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95 inci maddesinin ikinci fıkrası, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 97 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve B-4 maddesi (d) bendi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

6502 sayılı Tüketici'nin Korunması Hakkında Kanun'un 73/2. maddesi gereğince davalılar harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,