Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/5290 K.2024/4074

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde.

23.06.2008 tarihinde davalılardan Ümraniye Belediyesi ve Özkartallar şirketi'nin işleteni olduğu, Güneş Sigorta A.Ş.'ye trafik sigortalı çöp kamyonunun, sürücüsü ...'ın kusurlu olarak davacı ... idaresindeki bisiklete çarptığını, çocuğun dava tarihinde halen yoğun bakımda olduğunu beyanla şimdilik davacı çocuk ... için meslekte kazanma gücü kaybı, bakım ve tedavi giderinden kaynaklanan 1.000,00 TL maddi, davacı baba ... için çocuğunun tedavisine refakat ettiği ve çalışamadığı süre için 1.000,00 TL kazanç kaybından oluşan maddi tazminat, davacı çocuk için 50.000,00 TL,

diğer davacılar olan anne ve baba için ayrı ayrı 25.000,00'er TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faiziyle beraber davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Belediyesi vekili, yargı yolu itirazında bulunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Güneş Sigorta A.Ş. vekili, poliçe hükümlerini tekrarla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Özkartallar İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, kusura itiraz ederek talep edilen tazminatların fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Gürcan davaya cevap vermemiş, yargılamada kusura itiraz ederek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; davanın, davalılardan Ümraniye Belediyesi yönünden hizmet kusuru sebebiyle idari yargının görevli olduğu gerekçesiyle; bu davalı için dava dilekçesinin görev yönünden reddine, diğer davalılar yönünden maddi tazminat talebinin kabulü ile. 209.103,21 TL maddi tazminatın ilk 100.000,00 TL'sinin davalılar ..., Güneş Sigorta AŞ ve Öz Kartallar İnş. San. A.Ş.'den Tic.

A.Ş.'den müteselsilen tahsiline; kalan 109.103,21 TL'nin ise sadece davalılar ... ve Öz Kartallar İnş. San. A.Ş.'den müteselsilen tahsiline; davacı ...'a verilmesine, bu tahsilatlar yapılırken; davalı Güneş Sigorta'dan dava tarihi olan 23.09.2008 tarihinden itibaren, davalılar ... ve Öz Kartallar İnş. San.

A.Ş.'den yapılacak tahsilatlarda ise kaza tarihi olan 23.06.2008 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, 1.000,00 TL maddi tazminatın davalılar ... ve Öz Kartallar İnş. San.

A.Ş.'den 23.06.2008 tarihinden itibaren müteselsilen tahsili ile; davacı ...'a verilmesine; manevi tazminat taleplerinin kusur oranları da nazara alınarak; kısmen kabulü ile davacı ... için 24.000,00 TL, davacı ... için 12.000,00 TL, davacı ... için 12.000,00 TL manevi tazminatların 23.06.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılar ... ve Öz Kartallar İnş. San. A.Ş.'den müteselsilen tahsiline; fazlaya dair manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı Özkartallar İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Hukuk Dairesi 05.11.2020 tarih 2019/6403 Esas 2020/6641 Karar sayılı ilamında; "...1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacılar vekili ve davalı Özkartallar İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeni ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı taraf, davalı ... ve Özkartallar Ltd. Şti.'nin işleteni olduğu çöp kamyonunun davacı çocuk ...'a çarpması sonucunda yaralandığını beyanla maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuştur. Mahkemece, davalı ... yönünden hizmet kusuru nedeniyle davanın görülme yerinin idari yargı olduğu gerekçesiyle; davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiş ise de, davalı yüklenici Özkartallar İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin yükümlülüğünde, davalı ... Belediyesi denetim ve sorumluluğunda çöp toplama ve temizlik hizmeti verilmektedir.

Davalı ... Belediyesinin çöp toplama işini verdiği diğer davalı şirket özel hukuk tüzel kişisi olup verdiği iddia olunan zararlardan dolayı oluşan sorumluluğu özel hukuk hükümlerine tabidir. Özel hukuk tüzel kişilerinin verdikleri zararlar niteliği itibariyle hizmet kusurundan kaynaklanan zararlar olmayıp, bu zararların tazmini amacıyla anılan özel hukuk tüzel kişilerine karşı adli yargı yerinde tazminat davası ikame edilmesi gerekmektedir. O halde mahkemece, davalı ... Belediyesi yönünden adli yargının yargı yolu bakımından görevli olduğu gözetilip işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde davanın bu davalı bakımından yargı yolu nedeniyle reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

3-Sorumluluğu doğuran olayın, zarar görenin vücut bütünlüğünü ihlal etmesi hali 6098 sayılı TBK m. 54'te özel olarak hükme bağlanmıştır. Bu hüküm gereğince, vücut bütünlüğünün ihlali halinde mağdurun malvarlığında meydana gelmesi muhtemel olan azalmanın ve dolayısıyla maddi zararın türleri; tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar şeklinde düzenlenmiştir.

Somut olayda; davacı ... kaza tarihinde 12 yaşında olup hükme esas alınan Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu raporunda davacının %43 maluliyetinin oluştuğu, iyileşme süresinin 18 aya kadar uzayabileceği tespit edilmiş, hesap bilirkişi raporu ile de çocuk ... için kaza tarihinden itibaren 18 ay geçici işgöremezlik tazminatı hesabı yapılmış, mahkemece bilirkişi raporu esas alınarak davacı bakımından 5.144,50 TL geçici iş göremezlik tazminatına hükmedilmiştir.

Davacı çocuğun kaza tarihindeki yaşı itibariyle, kazanç getiren herhangi bir işte çalışması sözkonusu olamayacağına ve bu yönden mahrum kalınan bir kazançtan bahsedilemeyeceğine göre; davacı çocuk ... için hesaplanan geçici işgöremezlik tazminatına hükmedilmemesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekili ve davalı Özkartallar İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekili ve davalı Özkartallar İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı Özkartallar İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bozulmasına," karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, bozma ilamı doğrultusunda davalı tarafın %60 kusuruna göre alınan doktor ve aktüer raporu doğrultusunda sürekli iş göremezlik tazminatına hükmedildiği, babanın işten-güçten kalacağı süre için 1.000,00 TL takdirinin yerinde olduğu, manevi tazminatın tarafların sosyo-ekonomik durumları, davacıların olaydan duyduğu elem, yaralanmanın şekli ve vasfı, kazanın meydana gelmesindeki davalının kusuru dikkate alınarak takdir edildiği gerekçesiyle davacıların maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile.

203.958,71 TL maddi tazminatın ilk 100.000,00 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline; kalan 103.958,71 TL'nin ise sadece davalılar Ümraniye Belediyesi, ... ve Öz Kartallar İnş. San.

A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, bu tahsilatlar yapılırken; davalı Güneş Sigorta'dan dava tarihi olan 23.09.2008 tarihinden itibaren, diğer davalılardan yapılacak tahsilatlarda ise kaza tarihi olan 23.06.2008 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, 1.000,00 TL maddi tazminatın davalılar Ümraniye Belediyesi, ... ve Öz Kartallar İnş. San.

A.Ş.'den 23.06.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine; fazlaya dair maddi tazminat talebinin reddine, davacıların manevi tazminat taleplerinin kusur oranları da nazara alınarak kısmen kabulü ile; davacı ... için 24.000,00 TL, davacı ... için 12.000,00 TL, davacı ... için 12.000,00 TL manevi tazminatın 23.06.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılar Ümraniye Belediyesi, ... ve Öz Kartallar İnş.

San. A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya dair manevi tazminat talebinin reddine

karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve davalı Özkartallar İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; davalının meydana gelen kazada sorumluluğunu gerektirecek hukuki ve fiili irtibatının bulunmadığını, idarenin kusuru bulunmadığını, sürücünün kasti hareketi bulunmadığını, idari yargının görevli olduğunu belirterek Mahkemece verilen kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı Özkartallar İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde; kusur oranının hatalı ve çelişkili olduğunu, tazminatlardan hakkaniyet indirimi yapılmamasının yerinde olmadığını, hesaplamanın fahiş olduğunu, manevi tazminatların fahiş olduğunu, kaza tarihinden itibaren faiz hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek Mahkemece verilen kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 46 ve 47 nci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı ... vekili ve davalı Özkartallar İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili nin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekili ve davalı Özkartallar İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ... vekili ve davalı Özkartallar İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye yükletilmesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,