Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/5335 K.2023/9207

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılamasında İtiraz Hakem Heyetince verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Dairece İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; yeniden hüküm kurularak başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 17.07.2015 tarihinde davacının yolcu olduğu trafik sigortasız ve tescilsiz motorsikletin başka bir araçla karıştığı kaza sonucunda davacının yaralanıp %14 oranında malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; 14.11.2019 tarihli ıslah dilekçesiyle taleplerini 41.799,45 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; maluliyet oranını kabul etmediklerini, tazminattan hatır taşıması ve müterafik kusur nedeniyle indirim yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III.UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kabulü ile 41.799,45 TL sürekli işgücü kaybı tazminatının 31.07.2019 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından itiraz edilmiştir.

B.İtiraz sebepleri Davalı vekili itiraz dilekçesinde, dava şartının eksik olduğunu, maluliyeti kabul etmediklerini, tazminat hesaplamasının TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre yapılması gerektiğini, tazminattan hatır taşıması ve müterafik kusur nedeniyle indirim yapılması gerektiğini, davacı lehine 1/5 oranında vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin 13.02.2020 tarihli ve 2020/İHK-2934 sayılı kararı ile davalı vekilinin itirazının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına; davacının tahkim yoluna başvurmadan önce mahkemeye başvurduğu ve seçim hakkını bu yönde kullandığı, Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi 14 üncü fıkrası gereği mahkemeye intikal eden uyuşmazlıklar için tahkime başvurulamayacağı ve bu hususun dava şartı niteliğinde olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 07.03.2022 tarihli ve 2021/11267 Esas, 2022/4027 Karar sayılı kararı ile, "Karşı araç sigortacısına açılan davada, o araç sürücüsünün kusuru oranında tazminata karar verildiği; davalının itirazına uğrayan Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına esas alınan 13/11/2019 tarihli aktüer raporunda, davalı ...'na husumet yöneltilmesine neden olan (davacının yolcu olduğu) trafik sigortasız araç sürücüsünün kazadaki %25 kusur oranı üzerinden tazminatın hesap edildiği ve Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından mükerrer tahsile yol açacak nitelikte tazminat kararı verilmediği;

anılan mahkeme dosyasının, eldeki davada usul şartı eksiğine neden olmadığı gözetilerek, davalı vekilinin diğer itirazlarının incelenmesiyle karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle davanın usulden reddine karar verilmesinin doğru görülmediği" gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda Uyuşmazlık Hakem Heyeti ve İtiraz Hakem Heyeti kararlarının kaldırılmasına, yeniden yapılan itiraz incelemesi sonucunda başvuru sahibinin talebinin kısmen kabulü ile 26.751,65 TL sürekli iş göremezlik tazminat tutarının 31.07.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile başvuru sahibine ödenmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; yasal süresinde hesap raporuna itirazlarını sunmayan davalı itirazlarının İtiraz Hakem Heyetince temyize konu kararda değerlendirilmesinin hukuken kabul edilemeyeceğini, sigortasız araçta taşınan davacı yolcunun hatır için taşınmadığını, davalının hatır taşımasına ilişkin bir delil ibraz edemediğini, hangi gerekçeyle müterafik kusur indirimi yapıldığının belirtilmediğini, tazminattan hatır taşıması ve müterafik kusur nedeniyle indirim yapılmasının hukuka aykırı olduğunu, dosya kapsamında alınan 13.11.2019 tarihli hesap raporuna göre karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu,

2023 güncel asgari ücret verilerine göre yeni bir hesap raporu alınarak değerlendirme yapılması gerektiğini, davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinin tam olması gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi bulunmayan aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı sürekli iş göremezlik talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 86, 87, 89, 90 ve 91 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52 ve 54 üncü maddeleri, ... Yönetmeliği.

3. Değerlendirme 1. Bozma sonrası İtiraz Hakem Heyetince verilen kararın bozmaya uygun olması, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davanın usulden reddine dair İtiraz Hakem Heyeti ilk kararının, uyuşmazlığa ilişkin olarak daha önce kazaya karışan başka bir aracın trafik sigortacısı olan Ray Sigorta A.Ş.'ye karşı Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/914 E. Sayılı dosyasıyla dava açıldığı ve kesinleşerek sonuçlandığı, ancak huzurdaki tahkim başvurusunun kaza ile ilgili başka bir araç ile ilgili olduğu, mahkeme dosyasında işbu tahkim başvurusunun davalısı olan Güvence Hesabının taraf olmadığı göz önünde bulundurulması gerektiği bu nedenle usulden ret kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğu vurgulanarak davacı tarafça temyiz edildiği.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesince, davacı tarafın temyizi haklı bulunarak, ilk kararın davacı yararına bozulduğu; bozmadan sonraki yargılamanın devamı sırasında, İtiraz Hakem Heyetince kaza tarihi ve o tarihteki yasal mevzuat dikkate alınarak hesaplamanın PMF 1931 Hesap Tablosuna göre yapılması yerinde görülerek davalının tazminat hesaplamasının TRH 2010 ve 1,8 teknik faiz kullanılarak yapılması gerektiğine ilişkin itirazlarının reddine karar verildiği, başvuru sahibinin herhangi bir koruyucu önlem almadan motosiklete bindiği ve yapılan taşımanın arkadaş gezmesi niteliğinde olduğu anlaşıldığından,

hesaplanan tazminattan ayrı ayrı %20 müterafik kusur ve %20 hatır taşıması indirimi yapılmasına dair davalının itirazlarının kabulüne karar verildiği, bu durumda başvuru sahibinin talep edebileceği tazminatın, bozma öncesi aktüerya raporundan hareketle (güncel verilere göre yeniden tazminat hesabı yaptırılmadığı) 41.799,45 TL'den % 20 müterafik kusur ( 8.359,89 TL) indirilmesi ile 33.439,56 TL olarak belirlenen tutardan %20 hatır taşıması (6.687,91 TL) indirilmesi ile 26.751,65 TL olarak hesaplandığı ve davalının itirazlarının kısmen kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına karar verildiği görülmektedir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin bozma ilamının davacı yararına olduğu dikkate alındığında, İtiraz Hakem Heyetinin anılan bu kabulü yerinde olmamıştır.

Bu açıklamalara göre; İtiraz Hakem Heyeti ilk kararının davacı yararına bozulduğu ve tazminat hesabının karar tarihine en yakın (güncel) verilerle yapılması gerektiği gözetilerek, rapor düzenleyen bilirkişiden güncel verilerle (güncel asgari ücret üzerinden) hesap yapılması hususunda ek rapor alınarak karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VII. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendide açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere mahkemeye gönderilmesine,

14.09.2023 gününde Başkan ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun'un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun'un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dava kısmi dava olarak açılmış olup, bozma ilamından önce alınan aktüer bilirkişi raporunda 41.799,45 TL tazminat hesaplanmış, davacı vekili ıslah dilekçesi ile talebini 41.799,45 TL’ye yükseltmiştir. Uyuşmazlık Hakem Heyetince, başvurunun kabulüne, 41.799,45 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

İtiraz Hakem Heyetince, davalının itirazının kabulü ile Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi 14 üncü fıkrası gereği mahkemeye intikal eden uyuşmazlıklar için tahkime başvurulamayacağı ve bu hususun dava şartı niteliğinde olduğu gerekçesiyle Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetinin kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. Dairemizce, davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile davalı vekilinin diğer itirazlarının incelenmesi sonrası karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle davanın usulden reddine karar verilmesinin doğru görülmediği gerekçesi ile davacı yararına kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince, bozma ilamı doğrultusunda, yeniden yapılan itiraz incelemesi sonucunda Uyuşmazlık Hakem Heyeti ve İtiraz Hakem Heyeti kararlarının kaldırılmasına, aktüer bilirkişi raporunda hesaplanan 41.799,45 TL üzerinden % 20 oranında müterafik kusur ve %20 hatır indirimi yapmak suretiyle 26.751,65 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Dosya içeriğine göre Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına itiraz etmeyen davacı yönünden 41.799,45 TL tazminat kesinleşmiştir. Davalının itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyetince bozma ilamı doğrultusunda 26.751,65 TL tazminata hükmedilmiş olmakla davacı yönünden reddedilen ve temyize konu edilen miktar 15.047,80 TL kesinlik sınırı olan 40.000,00 TL'nin altında kaldığından davacının temyiz dilekçesinin reddine karar verilmesi gerektiğini düşündüğümden sayın çoğunluğun bozma kararına katılmıyorum.