Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/5790 K.2023/11165

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Karara davacı vekili ve davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının reddine, davacı vekilinin itirazının kabulüne, kararın kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. 04.06.2007 tarihinde davacının eşinin yolcu olarak bulunduğu otobüs, davalı ...Ş nezdinde ZMSS poliçesi olan başka bir otobüs ile dava dışı üçüncü bir aracın daha karıştığı zincirleme trafik kazasında davacının eşinin vefat ettiğini, ceza davasında Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan 03.07.2008 tarihli kusur raporuna göre davalıya sigortalı aracın sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğunun tespit edildiğini,

davacının eldeki tahkim başvurusundan önce desteğin yolcu olarak bulunduğu otobüsün Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta poliçesini düzenleyen dava dışı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketine karşı destekten yoksun kalma tazminatı talebi ile 16.01.2019 tarihinde Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde 2019.E.4714 sayılı tahkim başvurusunda bulunduğunu, söz konusu dosyada alınan rapora göre davacının desteğinin yolcu olarak bulunduğu otobüsün sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde % 50 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğini,

anılan dosyada % 50 kusur oranına göre sigorta poliçesi teminat limitine göre yapılan garame hesabı sonucu tazminatın hesaplandığını ve Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin 20.06.2019 tarihli K-2019/53209 sayılı kararı ile davacı lehine 52.475,21 TL destekten yoksun kalma tazminatına hükmedildiğini,

ancak söz konusu tazminatın davacının zararını karşılamadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak şimdilik 20.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan müşterek ve müteselsil sorumluluk çerçevesinde tahsiline karar verilmesini talep etmiş, talep artırım dilekçesi ile talebini 51.599,00 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, kusur oranının hatalı olduğunu, davacının Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde yaptığı 16.01.2019 tarihli 2019.E.4714 sayılı tahkim başvurusunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen 20.06.2019 tarihli K-2019/53209 sayılı karar nedeniyle sorumluluklarının doğmadığını, anılan dosyada taraf olmadıklarını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davaya konu olayda uzamış ceza zamanaşımı süresinin 15 yıl olduğu, dava tarihi itibariyle zamanaşımının dolmadığı, davacının eldeki tahkim başvurusundan önce desteğin yolcu olarak bulunduğu otobüsün Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta poliçesini düzenleyen dava dışı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketine karşı destekten yoksun kalma tazminatı talebi ile 16.01.2019 tarihinde Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde 2019.E.4714 sayılı tahkim başvurusunda bulunduğu,

söz konusu dosyada alınan 07.05.2019 tarihli rapora göre davacının desteğinin yolcu olarak bulunduğu otobüsün sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde % 50 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, yine anılan dosyada alınan 31.05.2019 tarihli aktüer bilirkişi raporunda % 50 kusura göre davacının zararının 93.105,89 TL hesaplandığı, kaza tarihinde Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortasının ölüm halindeki teminat limitinin 60.000,00 TL olduğu,

diğer hak sahipleri olan desteğin anne ve babasının payları da dikkate alınarak 60.000,00 TL teminat limitine göre yapılan garame hesabı sonucu davacı eş için 52.475,21 TL destekten yoksun kalma tazminatının hesaplandığı ve bu miktarın davacıya ödenmesine karar verildiği, eldeki dosyada zarar tutarının davalı ... şirketinin teminat limitini aştığının anlaşıldığı, bu nedenle 2020 yılı için hesaplamada güncelleme yapılmasına gerek görülmediği, davacının müşterek ve müteselsil sorumluluk esasına göre karar verilmesini talep ettiği bu nedenle davalının kusura ilişkin itirazının değerlendirilmesine gerek görülmediği,

davalı ... şirketinin müşterek ve müteselsil sorumluluk esasına göre 52.475,21 TL’den sorumlu olduğu, ancak taleple bağlı kalınarak 20.000,00 TL’ye hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle başvurunun kabulü ile taleple bağlı kalınarak 20.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 12.07.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; hakem heyetince tazminat hesabı için aktüer bilirkişi raporu alınmaksızın karar verilmesinin hatalı olduğunu, 2020 yılı güncel asgari ücret verilerine göre hesap yapılması gerektiğini, taraflarına talep artırım dilekçesi sunmaları süre verilmeksizin hüküm kurulmasının doğru olmadığını belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; davacının Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde yaptığı 2019.E.4714 sayılı tahkim dosyasında müvekkilinin taraf olmadığını, bu nedenle anılan dosyada Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından verilen 20.06.2019 tarihli K-2019/53209 sayılı kararın müvekkili aleyhine kullanılarak hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, davacının öncelikle müvekkili nezdinde ZMSS poliçesi olan aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta poliçesini düzenleyen dava dışı Allianz Sigorta A.Ş.’ye başvuru yapması gerektiğini,

sıralı sorumluluk ilkesi gereğince taşımacılık poliçesinin teminat limiti tüketildikten sonra ZMSS poliçesinden tazminat talep edilebileceğini, hükme esas alınan kusur oranının hatalı olduğunu, tazminatın asgari geçim indirimi dahil edilmemiş asgari ücrete göre hesaplanması gerektiğini, davacının desteğin yolcu olarak bulunduğu kazaya karışan 34 UA 5022 plakalı otobüsün ZMSS poliçesini yapan Axa Sigorta A.Ş.’ye tazminat başvurusu yapıp yapmadığının araştırılmadığını, bu hususta davacının beyanının alınmadığını, davacının dava dışı Axa Sigorta A.Ş’den tazminat alıp almadığının davacı tarafından açıklanması gerektiğini,

aksi halde sebepsiz zenginleşme sonucunun ortaya çıkacağını, davacı lehine 1/5 oranında nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı vekilinin itirazı üzerine alınan aktüer bilirkişi raporunda, 2020 yılı güncel asgari ücret verileri, % 100 kusur oranı, PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant yönteminin esas alındığı, desteğe ve davacı eşine 2’şer pay, desteğin anne ve babasına 1’er pay ayrılmak üzere tazminatın hesaplandığı,

davacının eldeki tahkim başvurusundan önce desteğin yolcu olarak bulunduğu otobüsün Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta poliçesini düzenleyen dava dışı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketine karşı destekten yoksun kalma tazminatı talebi ile 16.01.2019 tarihinde Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde 2019.E.4714 sayılı tahkim başvurusunda bulunduğu, anılan dosya kapsamında verilen karar gereğince dava dışı şirketin davacıya 25.10.2018 tarihinde 52.475,21 TL destekten yoksun kalma tazminatı ödediği, söz konusu ödemenin ödeme tarihindeki verilere göre yetersiz olduğunun tespit edildiği,

anılan ödemenin güncelleştirilmiş halinin toplam tazminattan mahsup edildiği, davacı için 192.489,00 TL bakiye destekten yoksun kalma tazminatının hesaplandığı, diğer hak sahipleri olan desteğin anne ve babasının payları da dikkate alınarak 60.000,00 TL teminat limitine göre yapılan garame hesabı sonucu davacı eş için 51.599,00 TL bakiye destekten yoksun kalma tazminatının hesaplandığı, söz konusu aktüer bilirkişi raporunun davalı vekiline tebliğ edildiği, davalı vekilinin rapora itiraz etmediği,

davacı vekilinin sunduğu 20.04.2020 tarihli talep artırım dilekçesi ile talebini 51.599,00 TL’ye yükselttiği, davacı vekilinin müşterek ve müteselsil sorumluluk esasına göre karar verilmesini talep ettiği, bu nedenle davalı vekilinin kusura ilişkin itirazının reddine karar verildiği, davalının meydana gelen zarardan poliçe teminatı dahilinde müteselsilen sorumlu olduğu, davalı vekilinin davacının dava dışı Axa Sigorta A.Ş.’den tazminat alıp almadığına yönelik itirazının incelenmesinde ise, davacının Axa Sigorta A.Ş.’ye tazminat başvurusu yaptığına ilişkin beyanda bulunmadığı, davalı vekilince bu yönde dosyaya herhangi bir delil sunulmadığı,

bu nedenle davalı vekilinin bu husustaki itirazının yerinde görülmediği gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının reddine, davacı vekilinin itirazının kabulüne, Uyuşmazlık Hakem Heyetinin kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle başvurunun kabulü ile 51.599,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 12.07.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, davacı lehine 7.507,87 TL nispi vekalet ücretine hükmedilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı yaptığı itiraz başvurusuna konu ettiği nedenlerle, İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalan davacının destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, olay tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 45 inci maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere,

özellikle sıralı sorumluluk ilkesi gereği davacının eldeki tahkim başvurusundan önce desteğin yolcu olarak bulunduğu otobüsün Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta poliçesini düzenleyen dava dışı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketine karşı destekten yoksun kalma tazminatı talebi ile 16.01.2019 tarihinde Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde 2019.E.4714 sayılı tahkim başvurusunda bulunduğu, anılan dosyada Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin 20.06.2019 tarihli K-2019/53209 sayılı kararı ile davacı lehine 52.475,21 TL destekten yoksun kalma tazminatına hükmedildiği, eldeki dosyada bakiye zararın talep edildiği,

davacıya ödenen 52.475,21 TL tazminatın güncelleştirilmiş halinin toplam tazminattan mahsup edildiği, diğer hak sahipleri olan desteğin anne ve babasının payları da dikkate alınarak 60.000,00 TL teminat limitine göre yapılan garame hesabı sonucu davacı eş için 51.599,00 TL bakiye destekten yoksun kalma tazminatının hesaplandığı, hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunun davalı vekiline tebliğ edildiği, davalı vekilinin rapora itiraz etmediği,

davacı vekilinin müşterek ve müteselsil sorumluluk esasına göre karar verilmesini talep ettiği, bu nedenle davalı vekilinin meydana gelen zarardan poliçe teminatı dahilinde müteselsilen sorumlu olduğu, davacının Axa Sigorta A.Ş.'den tazminat alıp almadığı hususunda dosya kapsamında delil bulunmadığı, davalı vekilince bu yönde dosyaya bilgi ve belge sunulmadığının anlaşılmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak;

5684 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü ve AAÜT’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İtiraz Hakem Heyeti kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İtiraz Hakem Heyeti kararının 6.4. bendinde yer alan "7.507,87 TL" ibaresi çıkartılarak yerine "3.400,00 TL" ibaresinin yazılmasına ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA;

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının davalıya iadesine,

Dosyanın saklama kararını veren mahkemeye gönderilmesine,