Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/5943 K.2025/2195

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 27.12.2015 tarihinde davalıya zorunlu trafik sigortalı araç ile davacının sevk ve idaresindeki motorsikletin karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacının yaralandığını, sigorta şirketine başvurudan sonuç alamadıklarını belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 10,00 TL sürekli iş göremezlik, 10,00 TL geçici iş göremezlik, 10,00 TL geçici bakıcı gideri tazminatının faizi ile davalıdan tahsilini istemiştir. Yargılama sırasında dava değerini 128.707,99 TL sürekli iş göremezlik ve 2.861,26 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 750,41 TL geçici bakıcı gideri zararı olmak üzere artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kusuru, zararı, maluliyeti, faizi kabul etmediklerini, davacının müterafik kusurlu olduğunu ve diğer savunma sebeplerini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne 132.139,66 TL tazminatın 26.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı lehine hükmedilen vekalet ücreti yönünden kararın düzeltilmesine, sair itirazın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; maluliyeti hesabı ve kusuru kabul etmediklerini, davacının müterafik kusurlu olduğunu, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı giderinden sorumlu olmadıklarını, dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... şirketi tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı kazada davacı sürücünün yaralanması nedeniyle sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı gideri tazminatı istemine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi zorunludur. Söz konusu belirlemenin, bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetince kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekir.

Somut olayda, hükme esas alınan Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığınca düzenlenen 26.05.2021 tarihli raporunda, davacının kafa travmasına bağlı beyin kanaması ile birlikte epilepsi riski arızası nedeniyle "nöbeti olmayan ancak nöbet geçirme riski olanlar" kapsamında sürekli iş göremezlik oranının %5 olduğu tespit edilmiştir. Hakem Heyetince işbu rapora göre belirlenen tazminata hükmedilmiştir.

Hükme esas alınan rapor her ne kadar kaza tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve ekindeki cetvellere göre hükümlerine göre hazırlanmış ise de kazadan kaynaklı epilepsi tedavisi görüp görmediği araştırılmamış, bu rahatsızlığın aynı oranda ömür boyu sürüp sürmeyeceği aynı oranda kalıp kalmayacağı tespit edilmemiştir.

Bu durumda, İtiraz Hakem Heyetince davacının kazadaki yaralanmasına ilişkin olup da dosya kapsamında yer almayan tüm tedavi belgelerinin toplanması; daha sonra, en yakın üniversite hastanesinin adli tıp anabilim dalı başkanlığından, kaza ile illiyet bağı kuracak şekilde Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve ekindeki cetvellere göre bizzat muayene edilmek suretiyle kazadan sonra oluştuğu belirtilen epilepsi geçirme riski nedeniyle tedavi görüp görmediği,

yönetmelikte “uygun ve yeterli tedavi altında” ibaresi mevcut olup bu tanı üzerinden engel oranı tayini yapılabilmesi için başvuranın Nöroloji birimine sevki sağlanarak ayrıntılı Nörolojik muayenesinin yaptırılması, epilepsi açısından güncel muayene bulguları içerir konsültasyon muayenesi veya durum bildirir raporu alınması, başvuranın taburculuk sonrası döneme ait MEDULA ilaç dökümleri, ilaç raporlarının ve poliklinik kontrol muayene notlarının rapora eklenmesi gerektiğinin gözetilmesi,

belirtilen rahatsızlığın ömür boyu sürüp sürmeyeceği ve aynı oranda kalıp kalmayacağı, sürekli değilse ne kadar süre devam edeceğinin tespiti için gerekçeli, denetime

elverişli, farklı bir Üniversite Hastanesi Adli Tıp bölümünden rapor alınıp sonucuna göre davalının usulü kazanılmış hakları korunarak ( yeni maluliyetin yüksek çıkması halinde, önceki maluliyet oranı ve eski hesap verileri kullanılarak) karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı hüküm tesisi doğru görülmemiş kararın bozulması gerekmiştir.

3. Davaya konu trafik kazasına ilişkin olarak resmi görevliler tarafından kaza günü (27.12.2015) tanzim edilen kaza tespit tutanağında; kaza yeri incelemesi ve sürücü beyanı sonucunda, davalı tarafından sigortalanan araç sürücüsünün kavşağa geldiğinde DUR levhası olduğu halde dikkate almayıp geçmek isterken davacının sevk ve idaresindeki motorsiklete çarpması suretiyle meydana gelen kazada, davalıya sigortalı araç sürücüsünün 2918 sayılı yasanın 47/1-c maddesinde düzenlenen trafik işaret levhalarına uymama kuralını ihlal ettiği ve kazada tam kusurlu olduğu, davacı sürücünün ise kusursuz olduğu belirtilmiştir.

Uyuşmazlık Hakem Heyeti yargılamasında alınan 07.11.2022 tarihli kusur bilirkişisi raporunda ise davalıya sigortalı araca 2918 sayılı yasanın 47/1-c maddesi ve 57/a maddesinde düzenlenen ( kavşağa yaklaşan sürücülerin kavşaktaki şartlara uyacak şeikilde yavşalmak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek) kurallarını ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda %75 kusurlu olduğu, davacı sürücünün ise aynı yasanın 52/a-b maddesinde yer alan kavşaklara yaklaşırken hız azaltmama, hızlarını kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine uydurmak zorunluluğuna ilişkin kuralı ihlal ettiğinden, kazanın oluşumunda %25 kusurlu olduğu tespiti yapılmıştır.

Hakem Heyetince işbu rapor hükme esas alınarak karar verilmiştir. Bu hali ile kaza tespit tutanağı ile kusur raporu arasında çelişki oluşmuştur. Davalının sorumluluğun derecesinin belirlenmesi bakımından, sigortalı araç sürücüsünün kusur tespitinin tereddüte yer bırakmayacak şekilde yapılması gerektiği dikkate alındığında, eksik incelemeyle karar verildiği izahtan uzaktır.

Açıklanan nedenler karşısında İtiraz Hakem Heyetince; soruşturma dosyasının akıbeti araştırılıp ceza davası açılmış ise (Karşı araç sürücüsü Hanım Durdu) dosyanın teminin sağlanarak tarafların olaydaki kusur oranlarının tespiti için üniversite öğretim üyelerinden veya Karayolları Genel Müdürlüğünde görevli fen heyetinden seçilecek uzman bilirkişilerden, tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle, kaza tespit tutanağı ile kusur raporu arasındaki çelişkiyi gideren, ayrıntılı, gerekçeli, denetime açık bir rapor alınıp, davalı lehine oluşan usuli kazanılmış haklar dikkate alınarak, oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş kararın bozulması gerekmiştir.

4. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 52 nci maddesi uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış (müterafik kusur hâli söz konusu) ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def’i olmadığından bu yönde bir savunma olmasa da resen dikkate alınması gerekir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 78 inci ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 150 nci maddesi ve eki Cetvel uyarınca; bisiklet, elektrikli bisiklet, motorlu bisiklet ve motosikletlerde sürücülerin koruma başlığı ve koruma gözlüğü, yolcuların ise koruma başlığı (kask) takması zorunludur.

Davacının motosiklette sürücüsü olmasına rağmen koruma başlığı (kask) takmaması nedeniyle zararın oluşumunda veya artmasında katkısının bulunduğu, dolayısıyla müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğine dair davalının savunması İtiraz Hakem Heyetince kabul edilmemiştir.

Somut olayda; davacının trafik kazası sonucu yaralandığı ve koruyucu başlık (kask) takmadığı hususu yaralanmanın kafa bölgesinden olması olgusu ile sabittir. Buna göre; davacının koruyucu başlık (kask) takmaması nedeniyle zararın oluşumunda veya artmasında katkısının bulunduğu gözetilerek TBK’nın 52 nci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi de doğru görülmemiştir.

VI. KARAR