Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/6153 K.2024/5440

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen trafik kazası sonucu vefat nedeni ile maddi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; 29.07.2010 günü davalı ... yönetimindeki aracın çarpması sonucu davacıların çocuğu ...’in öldüğünü, davacıların ölenin desteğinden yoksun kaldıklarını, olayda davalı sürücünün kusurlu olduğunu ileri sürerek 31.12.2014 tarihli ıslah dilekçesi ile birlikte davacı anne ve baba için toplam 13.999,29 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 700,00 TL cenaze ve defin masraflarının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Ergo Sigorta A.Ş. vekili, cevap dilekçesinde; ... plakalı aracın müvekkili nezdinde ZMSS İle sigortalı olduğunu, sorumluluklarının poliçe limiti ve kusur oranı ile sınırlı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; olayda ölenin asli kusurlu olduğunu, müvekkilinin ceza davasında beraat ettiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalı ... davetiye tebliğine rağmen duruşmaya katılmamıştır.

III. MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesinin 26.02.2015 tarih ve 2011/450 Esas, 2015/87 sayılı kararı ile davanın kabulü ile davalı Ergo Sigorta A.Ş. dava tarihinden başlayacak yasal faizle, diğer davalılar 09.07.2010 tarihinden başlayacak yasal faizle sorumlu olmak üzere 13.999,29 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 700,00 TL cenaze masrafının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. I. Bozma Kararı

Mahkeme kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (kapatılan) 17.Hukuk Dairesi'nin 08.05.2018 tarih ve 2015/10212 Esas, 2018/4768 Karar sayılı ilamında özetle "...kısa kararda "Davanın kabulüne," denildiği halde, gerekçeli kararda "Davanın kabulü ile davalı Ergo Sigorta A.Ş. dava tarihinden başlayacak yasal faizle, diğer davalılar 09.07.2010 tarihinden başlayacak yasal faizle sorumlu olmak üzere 13.999,29 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 700,00 TL cenaze masrafının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine," karar verilmesi yasa maddelerine açık bir aykırılık oluşturduğu gibi, ayrıca kabule göre de;

davacılar ihtiyari dava arkadaşı olup ıslah dilekçesinde destek tazminatı bakımından davacı ... için 9.425,25 TL, davacı ... için 4.574,04 TL, cenaze masrafı bakımından 700,00 TL talep edildiği ve mahkemece dava kabul edildiği halde, her bir davacı için ayrı ayrı tazminata hükmedilmesi gerektiği gözetilmediğinden..." şeklindeki gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemenin 2018/412 Esas 2019/45 Karar sayılı ve 31.01.2019 tarihli kararı ile; Yargıtay (kapatılan)17. Hukuk Dairesi'nin ilgili bozma ilamına uyulmasına karar verilerek, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davanın kabulü ile davacı ... için 9.425,25 TL, davacı ... için 4.574,04 TL destekten yoksun kalma tazminatının, davacı ... için 700,00 TL cenaze masrafının, davalı Ergo Sigorta A.Ş açısından dava tarihi olan 12.07.2011 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek ve poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere diğer davalılar ...ve ...yönünden ise kaza tarihi olan 29.07.2010 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek üzere tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. Bozma Kararı

Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 2020/1185 Esas 2021/1340 Karar sayılı ve 15.02.2021 tarihli ilamında özetle; "...Bu durumda mahkemece; ceza mahkemesinin, davacıların desteğinin ölümüyle sonuçlanan olaydaki kusur durumlarına ilişkin tespitinin, maddi olgu olarak kabul edilemeyeceği.

TBK'nın 74. maddesi gereği, ceza mahkemesinin kusur değerlendirmesinin hukuk hakimini bağlamayacağı, HMK 266 madde (HUMK 275 md.) hükmüne göre kusur oranlarının belirlenmesinin teknik değil hukuki bir konu olmasına göre; ceza yargılaması sırasında alınan bilirkişi raporlarının hiçbirisinde davalı sürücü ...’ya asli kusur verilmediği ve kusursuz olduğu belirtilerek beraatine karar verildiği de gözetilerek,

kusur konusunda yeniden rapor aldırılmasına gerek bulunmayıp dosya kapsamında bulunan delillere göre, davalı araç sürücüsü ...’nın tali kusurlu olduğu kabul edilerek (usuli kazanılmış haklar dikkate alınmak suretiyle) karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir. " denilerek mahkeme kararı bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacı ... için 3.770,10 TL, davacı ... için 1.829,61 TL destekten yoksun kalma tazminatının, davacı ... için 280,00 TL cenaze masrafının, davalı Ergo Sigorta A.Ş açısından dava tarihi olan 12.07.2011 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek ve poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere diğer davalılar ...ve ...yönünden ise kaza tarihi olan 29.07.2010 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek üzere tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya dair taleplerin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı ... vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; mahkemece tüm dosya içerisinde alınan bilirkişi raporlarının dikkate alınmadığını, hiçbir rapor almadan davalı yönünden %20 oranında kusur oranını uygun bularak hüküm kurduğunu, uzman bilirkişi heyetinden bilirkişi raporu alınıp kusur oranı belirlendikten sonra hüküm kurulması gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, söz konusu kazanın meydana gelişinde davalı sürücünün sağ taraftaki sokaktan gelen bisikletli çocukları gördüğünü,

sağ taraftaki sokaktan gelerek diğer sokağa dönüş yapan bisiklet sürücülerden uzakta ve tedbir alabilecek şekilde seyrine özen göstermediğini, olayın ani ve birden gelişen bir olay olmaması karşısında davalının da kazanın gerçekleşmemesi için alabileceği önlemler olduğu gözetilerek mahkeme tarafından davalının %20 oranında kusurlu olduğu yönündeki değerlendirmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; mahkemece davacılar lehine maddi tazminata hükmedilirken dosya kapsamında bulunan delillere göre ...'nın %20 oranında tali kusurlu olduğu kabul edilerek hüküm kurulmasının doğru olmadığını, İstanbul Anadolu 27. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2014/166 Esas sayılı dosyası ile görülen ceza yargılamasında davalı ...'in herhangi bir kusuru bulunmadığından üzerine atılı suçtan beraat ettiğini, bu kararın kesinleştiğini, her ne kadar hukuk hakimi, ceza mahkemesince verilen karar ile bağlı olmasa da ceza mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda tespit edilen maddi olgular ile bağlı olduğunu,

bu nedenle yerel mahkemece davacılar lehine maddi tazminata hükmedilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davacıların manevi tazminat talebi ile ilgili olarak ikame ettiği ve daha sonra takip etmediklerinden dolayı "davanın açılmamış sayılmasına" karar verilen İstanbul Anadolu 13. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/261 Esas sayılı dosyasında kusur tespiti için makine yüksek mühendisi olan İTÜ öğretim üyesi kişilerden oluşan bilirkişi heyetinden alınan raporda; müteveffa ...'in olayda asli ve tam kusurlu olduğu,

davalının ise olayda kusurunun bulunmadığının belirtildiğini, buna rağmen davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi atfıyla uygulanmasına devam olunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427 vd maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 87, 89, 90, 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davalı ... vekilinin tüm, davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2. Dosya kapsamından mahkemece verilen 26.02.2015 tarih ve 2011/450 Esas, 2015/87 sayılı kararı davalılardan sadece sürücü ... vekili temyiz ettiği anlaşılmaktadır. Buna göre verilen karar ... dışındaki davalılar yönünden kesinleşmekle; bozma sonrası verilen kararda bunun gözetilmeyerek bütün davalılar yönünden müştereken ve müteselsilen tahsile karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu yönden bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin tüm, davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Aşağıda dökümü yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ...'dan alınmasına,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacılara iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,