Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/617 K.2025/8983

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde.

20.03.2014 tarihinde dava dışı sürücü ... yönetimindeki servis aracının (minibüs) hemzemin geçitten geçtiği sırada ...'den Adana istikametine seyreden davalı ...’ye ait hızlı trenin, servis aracına çarpması sonucu servis aracında yolcu olarak bulunan davacıların desteği ...'ın hayatını kaybettiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak şimdilik davacılardan ... için 4.000,00 TL, ... için 2.000,00 TL, ... için 2.000,00 TL, ... için 2.000,00 TL, ... için 2.000,00 TL olmak üzere toplam 12.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile davacılardan ... için 150.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL,

... için 50.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL olmak üzere toplam 350.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, talep artırım dilekçesi ile davacı ... için 102.383,91 TL, ... için 30.515,59 TL, ... için 106.506,63 TL, ... için 34.148,52 TL olmak üzere toplam 273.554,65 TL destekten yoksun kalma tazminatının faiziyle birlikte davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş,

davacı ...'nin sigorta ödemesi ile zararının karşılandığını belirterek bu davacı yönünden maddi tazminat davasının konusuz kaldığını, anılan davacı yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu olayın adli yargının görev kapsamı dışında olduğunu, davalı kurumun bir kamu kuruluşu olduğunu, idari eylem ve işlemlerden doğan zararların idare hukuku kuralları çerçevesinde hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edildiğini, kazanın meydana geldiği hemzemin geçitte her türlü güvenlik tedbirini alma yükümlülüğünün karayolundan sorumlu idareye ait olduğunu, bu nedenle husumetin ...’na yöneltilmesi gerektiğini, kazanın meydana geldiği hemzemin geçitte karayolu güvenliğinden sorumlu ...

Büyükşehir Belediyesince hiçbir güvenlik tedbiri alınmadığından müvekkili tarafından vekaletsiz iş görme hükümlerine göre bekçili bariyerli hemzemin geçit tertibatının 14.01.2008 tarihinde tesis edildiğini, geçit imalat bedelinin tahsili için ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/381 Esas sayılı dosyası kapsamında ...

Büyükşehir Belediyesi aleyhine dava açıldığını, mahkemenin 05.12.2012 tarihli ve 2011/381 E., 2012/363 K. sayılı ilamı ile davanın kabulüne karar verildiğini, yerel mahkeme kararının kesinleştiğini, kazanın meydana geldiği hemzemin geçitte karayolu güvenliğinden sorumlu ... Büyükşehir Belediyesince hiçbir görevli personel bulundurulmadığından müvekkili tarafından eğitim kursu verilmek suretiyle hemzemin geçitte ... Temizlik İnşaat Güvenlik Gıda Turizm ve Yemek San. Tic. Ltd.

Şti. firmasından hizmet alımıyla bir personel görevlendirildiğini, görevli bekçiye ödenen ücretin tahsili için ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/486 Esas sayılı dosyası ile ... Büyükşehir Belediyesi aleyhine dava açıldığını, mahkemenin 22.10.2013 tarihli ve 2012/486 E., 2013/642 K. sayılı ilamı ile davanın kabulüne karar verildiğini, kararın temyiz aşamasında olduğunu, anılan davada mahkemece geçidin her türlü yapım, bakım ve onarımının ...

Büyükşehir Belediyesinin yetki ve sorumluluğunda bulunduğuna karar verildiğini, bu nedenle geçitten sorumluluğu bulunmayan müvekkili idareye kusur izafe edilmesinin mümkün olmadığını, olayın oluşumunda dava dışı araç sürücüsü ...’nın kusuru bulunduğunu, kazanın meydana geldiği hemzemin geçit tertibatının uluslararası standartlara uygun olup tüm sesli, ışıklı ikaz işaret ve levhalarının kaza anında çalışır durumda olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiş, 30.06.2014 tarihli ihbar dilekçesi ile ..., ...

Makina Tarım İnşaat San. Ltd. Şti. ve ... Grup İnş. Tem.Yem. Gıda Özel Eğt. Bil. San. Ltd. Şti.'ye davayı ihbar etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kaza nedeniyle ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/187 Esas sayılı dosyası ile ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/805 Esas sayılı dosyası kapsamında alınan kusur raporlarına göre davaya konu kazanın meydana gelmesinde dava dışı hemzemin geçit görevlisi ... çalışanı ...'ın %75 oranında birinci derecede kusurlu olduğunun tespit edildiği, davalı ...'nin adam çalıştıran sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu olduğu, eldeki dosya kapsamında alınan aktüer bilirkişi raporu ile davacıların talep edebileceği tazminat miktarının usulünce hesaplandığı

gerekçesiyle davanın kısmen kabul ve kısmen reddine, davacıların maddi tazminat talebinin kabulü ile davacılardan ... için 102.387,91 TL, ... için 34.148,52 TL, ... için 106.506,63 TL, ... için 30.515,59 TL olmak üzere toplam 273.558,65 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 20.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine, davacı ...'ın maddi tazminat talebi hakkındaki dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile,

davacılardan ... için 70.000,00 TL, ... için 35.000,00 TL, ... için 35.000,00 TL, ... için 15.000,00 TL olmak üzere toplam 155.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 20.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine, davacı ... için 15.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 20.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacı ...'ın mirasçılarına miras payları oranında verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine.

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacılar vekilinin dava dilekçesinde davaya konu kazadan kaynaklanan tazminat alacağının davalıdan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ettiği, davaya konu kaza nedeniyle ceza mahkemesinde görülmekte olan dava kapsamında Adli Tıp Kurumu İstanbul Trafik İhtisas Dairesi'nden alınan 27.05.2015 tarihli rapora göre hemzemin geçit görevlisi dava dışı ...’ın asli kusurlu, minibüs sürücüsü dava dışı ...’nın ise tali kusurlu olduğunun tespit edildiği, aynı kazaya ilişkin yargılamanın yapıldığı ...

1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/187 Esas sayılı dosyasında ... Üniversitesinden alınan 08.11.2015 tarihli bilirkişi heyet raporunda, hemzemin geçit görevlisi dava dışı ...’ın % 60, minibüs sürücüsü dava dışı ...’nın % 10, ...

İşletmesinin ise % 30 oranında kusurlu olduğu yönünde kanaat bildirildiği, anılan mahkemenin 14.02.2017 tarihli 2014/187 E., 2017/94 K. sayılı ilamı ile, hemzemin geçit görevlisi dava dışı ...’ın asli ve % 75 oranında olduğu, minibüs sürücüsü dava dışı ...'nın ise tali ve %25 oranında olduğu kanaati ile hüküm kurulduğu, iş bu hükmün Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4.Hukuk Dairesinin 09.06.2017 tarihli ve 2017/561 E., 2017/529 K. sayılı ilamı ile kesinleştiği, söz konusu kazada; hemzemin geçit görevlisi dava dışı ...’ın bariyeri kapamada geç kaldığı,

ancak tren oldukça yaklaştıktan sonra bariyeri kapamaya çalıştığı, kendisine bir önceki geçit noktasından zamanında çağrı atılmış olduğu, ancak karayolu araç sürücülerinin tren gelmeden üç dakika önceden bariyeri kapaması halinde oluşan kuyruk nedeniyle sert tepkiler gösterdiklerini ve bu nedenle bariyeri daha geç kapamaya çalıştığının anlaşıldığı, anılan görevlinin görev yaptığı kulede konteynerler ve park halindeki vagonlar nedeni ile gelen treni uzaktan görmediği, ancak ayağa kalkınca veya tren yaklaşınca görebildiği, atılan çağrıyı zamanında uygulamadığı için bariyeri gereken sürede kapayamadığının anlaşıldığı,

tren geçide iyice yaklaştıktan sonra butona basarak hem ışıklı sesli uyarıları hem de bariyerin kapanma işlemini aktif hale gelirmiş olmakla beraber, bu işlemin yapılmasında geç kaldığı, öte yandan oniki saatlik uzun çalışma süresinin olduğu ve olay anında mesainin bitmesine az zaman kaldığı, bekçinin bu kazada yorgun olmasının da bariyeri kapamada geç kalmasında önemli payı bulunduğu, bu nedenle hemzemin geçit görevlisi dava dışı ...’ın %75 oranında ve asli derecede kusurlu olduğu, minibüs sürücüsü dava dışı ...’nın geçide bariyer kapanmaya başladığı sırada 30-40 km hızla girdiği,

park halindeki vagon ve konteynerlerden dolayı trenin geldiğini göremediği, karayolu sürücülerinin hemzemin geçide geldiğinde dikkatli ve özenli davranmak, trenin sesini dinlemek ve emin olduktan sonra geçide girmek zorunda olduğu, anılan sürücüsünün ise aksi surette hareket edip aceleci davranarak emniyetli olduğundan emin olmadan geçide girdiği, bu nedenle minibüs sürücüsü dava dışı ...’nın da kazanın meydana gelmesinde %25 oranında kusuru olduğunun anlaşıldığı,

tehlike sorumluluğunun yanı sıra, diğer bir olağan sebep sorumluluk türü olan adam çalıştıranın sorumluluk türü bakımında da değerlendirme yapılması gerektiği, adam çalıştıranın görülecek işe uygun fikri, mesleki bilgi ve yeteneklere sahip bir kişi seçmekle yükümlü olduğu, hemzemin geçit görevlisi dava dışı ...’ın dava dışı .. Ltd.

Şti'de iş akdi ile çalıştığı, iş sözleşmesi gereği asıl işveren olan davalı ...’nin meydana gelen olay nedeniyle eylemlerinden adam çalıştıran sıfatı ile sorumlu olduğu, gerçekleşen kazada desteğin kusurunun bulunmadığı ve yine davacılar vekilinin müşterek ve müteselsil talebi dikkate alındığında davalı ...'nin sorumluluğunun kusur oranının tamamı ile olduğunun anlaşıldığı,

davalının tacir olmasına göre avans faizine hükmedilmesi gerektiği, davacılar vekilinin vekalet ücretine ilişkin istinaf itirazının haklı olmakla kabul edilmesi gerektiği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabul, kısmen reddi ile; yeniden esas hakkında karar verilmek üzere ...

4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 19.12.2019 tarihli ve 2016/394 E., 2019/417 K. sayılı kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabul ve kısmen reddi ile, davacıların maddi tazminat talebinin kabulü ile davacılardan ... için 102.387,91 TL, ... için 34.148,52 TL, ... için 106.506,63 TL, ... için 30.515,59 TL olmak üzere toplam 273.558,65 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 20.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine, davacı ...'ın maddi tazminat talebi hakkındaki dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile,

davacılardan ... için 70.000,00 TL, ... için 35.000,00 TL, ... için 35.000,00 TL, ... için 15.000,00 TL olmak üzere toplam 155.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 20.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine, davacı ... için 15.000,00 TL manevi tazminat takdirine, olay tarihi olan 20.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacı ...'ın mirasçılarına miras payları oranında verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; hükmedilen manevi tazminat miktarlarının düşük olduğunu, asgari ücretin kamu düzenine ilişkin olduğunu, ilk hüküm tarihinden sonra asgari ücretin arttığını, tazminatın artan ücretlere göre yeniden hesaplanıp hüküm altına alınması gerektiğini beyan etmektedir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu olayın adli yargının görev kapsamı dışında olup, görevli mahkemenin idare mahkemesi olduğunu, husumet itirazlarının bulunduğunu, kazanın meydana geldiği hemzemin geçitte her türlü güvenlik tedbirini alma yükümlülüğünün karayolundan sorumlu idare olan ... olduğunu, husumetin ...’na yöneltilmesi gerektiğini, ...

Büyükşehir Belediyesince hiçbir görevli personel bulundurulmadığından müvekkili tarafından eğitim kursu verilmek suretiyle vekaletsiz iş görme hükümlerine göre bekçili bariyerli hemzemin geçitte dava dışı ... Temizlik İnşaat Güvenlik Gıda Turizm ve Yemek San. Tic. Ltd.

Şti. firmasından hizmet alımıyla bir personel görevlendirildiğini, konusu kazanın demiryolu işletmesinden kaynaklı bir kaza olmayıp, karayolundan sorumlu idarenin geçidi karayolu trafiğine uygun hale getirmemesinden kaynaklanan bir kaza olduğunu, geçit bekçisinin dava dışı ... Temizlik Şirketinin personeli olduğunu, kanunen geçit bekçiliğinden ... Büyükşehir Belediyesinin sorumlu olduğunu, müvekkilinin hemzemin geçitten sorumlu olmadığını, hemzemin geçitten ...

Büyükşehir Belediyesinin sorumlu olduğunu, servis aracı sürücüsü dava dışı ...’nın asli kusurlu olduğunu, mahkemece kabul edilen manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, avans faizine hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; hemzemin geçitte meydana gelen trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalan davacıların destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

1.Davacılar vekilinin ve davalı vekilinin davacılardan ..., ... ve ...’a yönelik temyiz dilekçelerinin incelenmesinde;

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Davacılar ihtiyari dava arkadaşı durumunda olduğundan kesinlik sınırı her bir davacı yönünden ayrı ayrı gözetilmelidir.

Dosya içeriğine göre reddedilen ve davacılar vekilince temyize konu edilen miktar davacılardan ... için 15.000,00 TL manevi tazminat, ... için 35.000,00 TL manevi tazminat, ... için 35.000,00 TL manevi tazminat olup Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında kalmaktadır.

Dosya içeriğine göre hüküm altına alınan ve davalı vekilince temyize konu edilen toplam miktar davacılardan ... için 34.148,52 TL maddi ve 35.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 69.148,52 TL, ... için 30.515,59 TL maddi ve 15.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 45.515,59 TL, ... için 15.000,00 TL manevi tazminat olup Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında kalmaktadır.

2.Davacılar vekilinin ve davalı vekilinin davacılardan ... ve ...'a yönelik temyiz dilekçelerinin incelenmesinde;

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, hükmedilen manevi tazminat miktarının kaza tarihine, kusur durumuna ve davacıların ölene yakınlıkları dikkate alındığında uygun olmasına, tazminatın doğru bir şekilde hesap edilmesine, adli yargının görevli olmasına, davalının adam çalıştıran sıfatı nedeniyle meydana gelen zarardan sorumlu olmasına,

davacı tarafın müşterek ve müteselsil sorumluluk ilkesine göre tazminatın davalıdan tahsilini talep etmesine göre davalının zararın tamamından sorumlu olduğunun anlaşılmasına, davalının tacir olup avans faizine hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmamasına göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilinin ve davalı vekilinin davacılardan ... ve ... yönünden temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR