Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/623 K.2023/12672

Taraflar arasındaki hizmet kusurundan kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın yargı yolu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davanın esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı asıl dava dilekçesinde.

2014 yılında 24 EU 275 plakalı aracı Erzincan 3. Noterliğinde düzenlenen satış işlemi ile satın aldığını ve aracın trafiğe tescil edildiğini, aracın düzenli olarak muayenelerinin yaptırıldığını ve en son muayene geçerlilik tarihinin 30.11.2020 tarihi olduğunu, Kocaeli Asayiş Şube Müdürlüğü Oto Hırsızlık Büro Amirliği tarafından aracın kasasının, İstanbul Ataşehir'den çalınan başka bir araca ait olduğunun tespit edildiğini ve araca el konulduğunu, motorlu taşıtların trafiğe tescilinden amaçlananın araçlar üzerindeki tasarruf güvenliğinin sağlanması ve çalıntı araçların bir başkası adına tescilinin önlenmesi olduğunu,

davalı idarenin bu hizmetin yerine getirilmesindeki kusuru nedeniyle zarara uğradığını belirterek fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak üzere 38.000,00 TL araç bedeli ve 5.000,00 TL manevi tazminatın 30.06.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; idarenin işlem ya da eylemi nedeni ile doğan zararlardan dolayı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereği idareye karşı, idari yargı yerinde tam yargı davası açılması gerektiği, görev konusunun kamu düzenine ilişkin olup ileri sürülmesi bile yargılamanın her aşamasında mahkemelerce kendiğinden gözetilmesi gerektiği gerektiği gerekçesiyle yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı asıl istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı asıl istinaf dilekçesinde; dava konusu zararın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (2918 sayılı Kanun) ve bu kanuna dayalı çıkarılan yönetmeliğin araçların devir, satış ve tesciline ilişkin hükümlerine aykırı hareket edilmesinden kaynaklandığını, 2918 sayılı Kanun'un 110 uncu maddesi gereğince bu kanundan kaynaklanan uyuşmazlıkların çözüm yerinin adli yargı olduğunun belirtildiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının 30.12.2014 tarihinde bedelini ödeyerek satın aldığı 24 EU 275 plakalı aracın kendisine satışının yapıldığı halde söz konusu aracın kasasının çalıntı olduğu bildirilerek araca el konulduğu, araçların tesciline ilişkin hükümlere aykırı davranan idarenin kusur ve sorumluluğu bulunduğu iddia edilerek ve zararının meydana gelmesinde davalı idarenin de kusurlu olduğu ileri sürülerek tazminat istemiyle açılan davada;

kamu hizmetini yürütmekle yükümlü kılınan davalı idarenin, kamu hizmetini yöntemine ve hukuk kurallarına uygun olarak yürütüp yürütmediğinin, dolayısıyla hukuki sorumluluğunun bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerektiği, bu durumda davalı idarenin hizmet kusuru ya da başka bir nedenle idarenin hukuki sorumluluğu bulunup bulunmadığının yargısal denetiminin, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2 nci maddesi uyarınca idari yargı yerlerine ait olduğu, İlk Derece Mahkemesi kararında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı asıl temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı asıl temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tarafından satın alınan aracın kasasının çalıntı bir araca ait olması nedeniyle araca el konulmasından kaynaklanan maddi ve manevi zararın tazmini istemi ile araçların devir, satış ve tescili işlemini yürütmekle görevli olan idareye karşı açılan davada görevli yargı yerinin adli yargı mı idari yargı mı olduğuna ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 114 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 115 inci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kurallarına, uyuşmazlığa bakma görevinin idari yargıda olduğuna ilişkin belirlemede isabetsizlik olmaması ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı asıl tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı asılın tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,