Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/6309 K.2023/9649

Taraflar arasında görülen rücuen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın kabulüne, asıl davada ıslah talebinin reddine ilişkin verilen karar kesinleşmiş olduğundan bu istem hakkında karar verilmesine yer olmadığına, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı asıl ve birleşen davada davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı vekili; müvekkili şirkete zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS) ile sigortalı olan, davalı ...'ya ait aracın, dava dışı sürücü belgesiz ve yaşı küçük Bayram Keskin sevk ve idaresinde iken, dava dışı araçlara çarpması sonucu, kendi aracında yolcu olarak bulunan ...'in vefat ettiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile vefat eden ...'in mirasçısı olan anne ve babasına 27.03.2013 tarihinde ödenen 18.048,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş.

29.10.2014 tarihli ıslah dilekçesi ile Adana 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/78 Esas sayılı dosyasında destekten yoksun kalma tazminatı davası açıldığını, müteveffa ...'in anne ve babasına 45.505,00 TL daha destekten yoksun kalma tazminatının 27.08.2014 tarihinde ödendiğini belirterek talebini 45.504,00 TL artırarak toplam 63.552,00 TL nin (18.048,00 TL'nin ödeme günü olan 27.03.2013, 45.504,00 TL'nin ödeme günü olan 27.08.2014 tarihinden itibaren) işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsilini istemiştir.

2. Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde; aynı kazada davalıya ait araçta yolcu olan Ayşe Bilgiç tarafından Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/1881 Esas sayılı dosyasında bakıcı gideri olarak 1.596,075 TL'nin tahsiline 29.03.2016 tarihinde karar verildiğini, kararın icraya konulması üzerine takip dosyasına 23.05.2016 tarihinde 6.281,00 TL ödendiğini belirterek bu miktarın ödeme tarihinden itibaren rücuen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiş, duruşmada alınan beyanlarında davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 11.06.2015 tarihli ve 2013/122 Esas, 2015/171 Karar sayılı kararı ile ehliyetsiz araç kullanan şahsın %10 kusuru oranında davalıdan talepte bulunabileceği, davacının haricen ... mirasçılarına yaptığı ödemenin ıslaha konu olamayacağı, ancak ek dava açılabileceği, ıslahın usulüne uygun olmadığı ve ilk dava değeri üzerinden karar verildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 1.804,80 TL'nin ödeme tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 25.09.2018 tarihli ve 2015/15108 Esas, 2018/8206 Karar sayılı ilamıyla; diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek "...sürücülerin olaydaki kusur durumları yönünden kaza tespit tutanağı ile eldeki dosyada alınan bilirkişi raporu arasında çelişkinin giderilmesi için mahkemece, sürücülerin kusur oranları yönünden dosyanın İTÜ veya Karayolları Genel Müdürlüğü Trafik Fen Heyeti gibi kuruluşlardan seçilecek kusur uzmanı bilirkişi kuruluna tevdii ile tüm dosya kapsamı irdelenerek oluşa göre kusur durumlarının duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmesi,

meydana gelebilecek çelişkilerin giderilmesi yönünden ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınması, eğer başka bir aracın kusuru yok ise; bütün kusurdan davalı sigortalının sorumlu tutulması ondan sonra varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir” gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 03.02.2021 tarihli ve 2018/210 Esas, 2021/44 Karar sayılı kararı ile bozmaya uyularak yapılan yargılama sırasında birleşen dosyada araçta yolcu olan Ayşe Bilgiç tarafından açılan dava nedeniyle ödenen 6.281,00 TL nin ödeme tarihinden itibaren rücuen tahsilinin de talep edildiği, yapılan yargılama sonucunda tüm kusurdan davalı sigortalının sorumlu olduğu belirlenerek, kök ve ek hesap raporu doğrultusunda asıl davanın kabulü ile 18.048,00 TL'nin 27.03.2013 tarihinden, 45.504,00 TL'nin 27.08.2014 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan rücuen tahsiline, birleşen davanın kabulü ile 6.281,00 TL'nin ödeme tarihi olan 23.05.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 13.12.2021 tarihli ve 2021/16692 Esas, 2021/10223 Karar sayılı ilamıyla; asıl ve birleşen davada davalı vekilinin diğer temyiz itirazları reddedilerek "...

Davacı vekili, ilk olarak ödediği 18.048,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının rücuen tahsili için açtığı asıl dava sürerken, kazada ölen ...’un anne ve babasının açtığı dava üzerine 45.505,00 TL daha sulh olunarak ödediğinden bahisle ıslah dilekçesi sunarak asıl davada talebini toplam 63.552,00 TL ye ye yükseltmiş, bozma öncesi mahkemece verilen ilk kararda, ıslahın usulüne uygun olmadığı gerekçesiyle, ıslahla artırılan kısmı da kapsar şekilde davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiş, ilk kararda ıslah talebinin reddine dair kararı davacı vekili temyize konu etmiş,

ancak Yargıtay 17. Hukuk Dairesince davacının bu yöne ilişkin temyiz itirazı reddedilerek bozma kapsamı dışında bırakılmış ve ilk karar bu yönüyle kesinleşmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak verilen ikinci kararda, bu kez ıslah talebinin 45.504,00 TL lik kısmına ilişkin talebin de kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece bozma üzerine yapılan yargılama sonucunda bozma kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olduğundan bu istem hakkında karar verilmesine yer olmadığına şeklinde hüküm kurulması gerekirken, davacının ıslahla artırdığı 45.505,00 TL nin de davalıdan tahsiline karar verilmesi doğru olmamıştır" şeklindeki gerekçeyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak asıl davanın kabulü ile 18.048,00 TL'nin 27.03.2013 ödeme tarihiden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, asıl davada ıslah talebinin reddine dair ilk karar kesinleşmiş olmakla yeniden karar verilmesine yer olmadığına, birleşen davanın kabulü ile 6.281,00 TL'nin 23.05.2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Asıl ve birleşen davada davalı vekili temyiz dilekçesinde; ehliyetsiz sürücü ve aracı bu sürücüye teslim eden babasına davanın ihbarı talebinin gerekçe bildirilmeden reddedildiğini, raporlara karşı itirazlarının değerlendirilmediğini ve raporlar arasındaki çelişkinin tam olarak giderilmediğini, kazanın oluşumunda müvekkilinin herhangi bir kusur ve etkisi olmadığını, kazaya sebebiyet veren Keskin ailesinin hem kazaya sebep olduğunu hem de sigorta şirketinden tazminat alarak müvekkilinin mağduriyetine sebep olduğunu, hem asıl hem de birleşen davanın zamanaşımına uğradığını, İlk Derece Mahkemesince yargılama gideri ve vekalet ücretinin belirlenmesinde hata yapıldığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; zorunlu trafik sigortacısı tarafından zarar gören üçüncü kişilere ödenen tazminatın ehliyetsizlik sebebiyle sigortalısından rücuen tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesi delaletiyle mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95 inci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlar B.4 maddesi (b) bendi.

3. Değerlendirme Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Asıl ve birleşen davada davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden asıl ve birleşen davada davalıya yükletilmesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,