Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/6395 K.2023/10772

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının kısmen kabulüne, kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 22.01.2013 tarihinde davacı yayaya davalı nezdinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi bulunan aracın çarpması sonucu oluşan trafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak şimdilik 5.000,00 TL sürekli işgöremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; talep artırım dilekçesi ile talebini 250.000,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; başvuruya eklenen maluliyet raporunu kabul etmediklerini, tarafların kusur oranlarının uzman bilirkişi tarafından belirlenmesi, davacının gelirinin tespitinde Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve vergi kayıtlarının esas alınması, aksi durumda ise asgari ücrete göre hesaplama yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kaza tespit tutanağına göre davalıya sigortalı aracın sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu, davacının sunduğu rapora göre davacının kazadan kaynaklanan maluliyetinin %23,2 oranında olduğu, aktüer bilirkişi raporu ile tazminatın usulünce hesaplandığı, davacının dosyaya sunduğu vergi beyannamelerine göre davacının gelirinin belirlendiği, bu beyannamelere göre davacının 2015-2017 yılları arasında zarar beyanında bulunduğu, 2018 yılı aylık ortalama gelirinin asgari ücretin altında kaldığı,

2013 ile 2018 yılları arasında davacının gelirinin asgari ücret kadar olduğu kabul edilerek hesaplama yapıldığı, 2019 yılı aylık ortalama gelirinin asgari ücretin 3,096 katı kadar olduğu, 2019 yılı için söz konusu tutarın dikkate alındığı, 2020 yılı aylık ortalama gelirinin asgari ücretin 3,147 katı kadar olduğu, 2020 yılından aktif dönemim bitimine kadar bu tutara göre hesaplama yapıldığı gerekçesiyle başvurunun kabulü ile 250.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 08.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, davacı lehine 25.950,00 TL nispi vekalet ücretine hükmedilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; başvurunun dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, ceza dosyası kapsamında alınan Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nin 16.04.2014 tarihli raporuna göre davalıya sigortalı aracın sürücüsünün % 75 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği,

%100 kusura göre hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, kusur raporu ile kaza tespit tutanağı arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiğini, dosyada bulunan geçici gelir belgesinin hesaplama yapmaya elverişli olmadığını, davacının gelirine ilişkin güncel belge bulunmaksızın hesaplama yapılarak hüküm verilmiş olmasının hatalı olduğunu, söz konusu belgenin geçici vergi beyannamesi olduğunu, gelire ilişkin net bir bilgi içermediğini, bu nedenle davacının gelirinin asgari ücret kadar olduğunun kabul edilmesi gerektiğini, davacının sigortalı aracın sürücüsü ile uzlaştığını beyan ettiğini, uzlaşma nedeniyle davanın reddine karar verilmesi,

davacı lehine 1/5 oranında nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; hükme esas alınan maluliyet raporunun olay tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre düzenlendiği, ceza dosyası kapsamında alınan Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nin 16.04.2014 tarihli kusur raporuna göre davalıya sigortalı araç sürücüsünün % 75 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, % 100 kusura göre hüküm kurulmasının hatalı olduğu,

aktüer bilirkişi tarafından % 100 kusur oranına göre hesaplanan 268.439,00 TL tazminattan %25 oranında kusur indirimi yapılarak hesap edilen 201.329,25 TL tazminata hükmedilmesi gerektiği, davacının gelirinin tespitinde isabetsizlik olmadığı, davacı ile davalıya sigortalı aracın sürücüsü arasındaki uzlaşmanın edimli olup olmadığı, uzlaşma sonucu davacıya ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise hangi kapsamda ve ne miktarda ödeme yapıldığı hususlarının belirli olmadığı,

bu nedenle davalı vekilinin bu yöndeki itirazının reddi gerektiği, davacı lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne (AAÜT) göre hesaplanan nispi ücretin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının kısmen kabulüne, kararın kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle başvurunun kısmen kabulü ile 201.329,25 TL sürekli işgöremezlik tazminatının 08.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, davacı lehine 4.508,61 TL (1/5 oranında) nispi vekalet ücretine hükmedilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davacı lehine nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek, İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; başvurunun dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, ceza dosyası kapsamında alınan Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nin 16.04.2014 tarihli kusur raporuna göre davalıya sigortalı aracın sürücüsünün %75 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğini, %100 kusura göre hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, kusur raporu ile kaza tespit tutanağı arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiğini, dosyada bulunan geçici gelir belgesinin hesaplama yapmaya elverişli olmadığını,

davacının gelirine ilişkin güncel belge bulunmaksızın hesaplama yapılarak hüküm verilmiş olmasının hatalı olduğunu, söz konusu belgenin geçici vergi beyannamesi olduğunu, gelire ilişkin net bir bilgi içermediğini, bu nedenle davacının gelirinin asgari ücret kadar olduğunun kabul edilmesi gerektiğini, davacının sigortalı aracın sürücüsü ile uzlaştığını beyan ettiğini, uzlaşma nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek, İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yayanın sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere; davacı lehine maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla 1/5 oranında nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin isabetli olduğu, davacının tahkimden önce gerekli belgeler ile davalıya başvuru yaptığı, hükme esas alınan maluliyet raporunun olay tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre düzenlendiği,

ceza dosyası kapsamında alınan Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nin 16.04.2014 tarihli kusur raporuna göre davalıya sigortalı aracın sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde % 75 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, kusur dağılımının doğru olarak yapıldığı, dosya kapsamında uzlaşma tutanağının bulunmadığının anlaşılmasına göre, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacının gelirinin belirlenmesi tazminatın doğru tespitinde önemli bir yer tutmaktadır.

Dosya içerisinde davacı vekili tarafından sunulan geçici vergi beyannameleri bulunmakta olup, hakem heyetince hükme esas alınan 16.11.2020 tarihli aktüer bilirkişi raporunda söz konusu vergi beyannameleri esas alınmak suretiyle davacının gelirinin asgari ücretin üzerinde olduğu kabul edilerek hesaplama yapılmış olduğu anlaşılmıştır.

Somut olayda davacı tarafından dosyaya sunulan geçici vergi beyannamelerinde belirtilen ücretlerin davacının gerçek gelirinin tespiti bakımından yeterli olmadığı, söz konusu belgeler esas alınarak davacının hak kazanacağı tazminat miktarının belirlenmesinin doğru olmayacağı anlaşılmıştır.

Şu durumda, İtiraz Hakem Heyetince davacının SGK kayıtları ile vergi kayıtlarının, kaza tarihindeki işyerinden kaza tarihi ve sonrasına ait maaş bordroları ile davacının gerçek gelirini belirlemeye yarayan diğer belgeler getirtilerek davacının kaza tarihindeki gelirinin ne kadar olduğu hususunun tereddüde yer vermeyecek şekilde belirlenmesi, davacının belirlenen gelirine göre hesaplama yapılması için ek rapor alınarak (usuli kazanılmış haklar da gözetilmek kaydıyla) sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş; kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,