Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/6487 K.2025/2349

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı olan aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası neticesinde sigortalı araçta yolcu olan davacıların desteği ...'ın vefat ettiğini ve davacıların ölenin desteğinden yoksun kaldıklarını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davacı eş ... yönünden 8.000,00 TL ve diğer davacı ölenin kızı ... yönünden 2.000,00 TL olmak üzere toplam 10.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; yargılama sırasında ıslah dilekçesi ile davacı eş ... yönünden talebini 500.000,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı ... şirketine 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca usulüne uygun bir başvuru yapılmadığını, bu nedenle başvurunun dava şartı noksanlığı sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, tazminat tutarının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz esas alınarak belirlenmesi gerektiğini, davalı şirketin sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limiti ile sorumlu olduğunu ve davacılar lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde belirlenen vekalet ücretinin 1/5'i kadar olması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III.UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı eş ... yönünden 500.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 27.04.2022 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden tahsili ile başvurana ödenmesine, diğer davacı ... yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince itiraz edilmesi üzerine. İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile her ne kadar davacılar vekili tarafından itiraz başvurusunda bulunulmuş ise de davacılar tarafından süresinde itiraz harcının yatırılmamış olması sebebiyle davacı tarafın itiraz başvurusunun işleme alınmadığı, davalı vekilinin itirazları yönünden yapılan incelemede;

sigortalı araç sürücüsünün aracın maliki olmadığı ve müteveffanın hatır için taşındığına ilişkin dosyada herhangi bir belge ve bilginin bulunmadığı kaldı ki sigorta şirketi tarafından cevap dilekçesinde ve yargılama aşamasında hatır taşıması nedeniyle indirim yapılması yönünde herhangi bir itirazda bulunulmadığı anlaşılmakla hatır taşıması nedeniyle indirim uygulanması gerektiği yönündeki itirazın yerinde olmadığı, davacının müterafik kusuru nedeniyle indirim yapılmasını gerektirir somut bir neden bulunmadığı, Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından müteveffanın tüm aile nüfus kayıt tablosu ve veraset ilamının dosyaya kazandırıldığı,

müteveffanın anne ve babasının olay tarihinden önce vefat etmiş oldukları, sağ olan çocukları ... ve başvuru sahiplerinden ...'ın 25 yaşından büyük oldukları, garame hesabı yapılmasını gerektirir bir durum bulunmadığı, bu nedenle davalı vekilinin müteveffanın geride kalan hak sahipleri belirlenmeden hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğu yönündeki itirazının yerinde olmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin itirazlarının reddine, davacı tarafından itiraz başvuru ücreti yatırılmamaması nedeniyle itirazın yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacıların desteğinin müterafik kusuru nedeniyle indirim yapılması gerektiğini, hatır taşıması nedeniyle indirim uygulanması gerektiğini ve davacı konumunda bulunan şahıslar haricinde müteveffa ...’ın ... ve ... isimlerinde çocukları bulunduğunu, müteveffanın geride kalan hak sahipleri ve bu hak sahiplerine ayrılacak pay belirlenmeksizin hüküm kurulmasının hatalı olduğunu ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde;

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 52. maddesi uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış (müterafik kusur hâli söz konusu) ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def’i olmadığından bu yönde bir savunma olmasa da resen dikkate alınması gerekir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 78. ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 150. maddesi uyarınca emniyet kemeri takılması zorunluluğu bulunan araçlardan biri de otomobildir.

Davacının emniyet kemeri takmaması nedeniyle zararın artmasında katkısının bulunduğu, dolayısıyla müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğine dair davalının savunması İtiraz Hakem Heyetince kabul edilmemiştir.

Somut olayda; davalıya sigortalı araçta yolcu konumunda bulunan davacıların desteği ...'ın soruşturma evrakı içerisindeki yer alan ölü muayene tutanağında, künt genel beden travmasına bağlı çok sayıda kaburga, vertebra, pelvis kemik kırıkları ile birlikte iç organ harabiyeti, iç kanama ve bunların tıbbi komplikasyonları sonucu öldüğünün tespit edilmiş olduğu gözetildiğinde desteğin emniyet kemeri takmadığı hususu ölü muayene tutanağında belirlenen ölüm nedeni ile sabittir.

Buna göre; davacının emniyet kemeri takmaması nedeniyle zararın artmasında katkısının bulunduğu gözetilerek TBK’nın 52. maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının temyiz eden davalıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 13.02.2025 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Somut olayda destek, yolcu konumundadır. Tek taraflı trafik kazasının sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu aracın yoldan çıkıp toprak birikintisine çarpması suretiyle meydana geldiği anlaşılmaktadır. Kaza tespit tutanağına göre emniyet kemeri takılı olup olmadığının belirsiz olması, araçtan fırlamanın söz konusu olmaması ve kazanın oluş şekli birlikte gözetildiğinde, müterafik kusur indirimi yapılmasına yer olmadığı kanaatinde olduğumdan, sayın çoğunluğun bozma kararına katılmıyorum.