Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/6604 K.2023/9997

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 30.07.2015 tarihinde davacının yolcu olduğu davalıya zorunlu trafik sigortalı aracın karıştığı tek taraflı trafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını belirterek belirsiz alacak olarak 5.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, bedel artırım dilekçesiyle talebini 77.855,00 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın usulden reddi gerektiğini, aksi halde kusur ve maluliyet oranının usulünce belirlenmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; sunulan maluliyet raporu ve alınan aktüer raporunun yerinde olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, 77.855,00 TL maddi tazminatın 12.06.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; eksik evrak ile başvuru yapıldığından başvurunun usulden reddi gerektiğini, kazaya karışan aracın şehirler arası taşımacılık yaptığından zararın öncelikle Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortasından karşılanması gerektiğini, maluliyet raporunun tıbbi mütalaa ile çelişkili olduğunu, fiziki muayene ile yetkili hastanece rapor düzenlenmesi gerektiğini, emniyet kemeri belirsiz olup müterafik kusur hakkında değerlendirme yapılması gerektiğini, vekalet ücretinin tarifeye göre belirlenen ücretin 1/5'i oranında hükmedilmesi gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tazminat hesaplaması için yeterli evrak ile başvuru yapıldığı, soyut iddianın reddi gerektiği, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortasından karşılanması gerektiği itirazı cevap dilekçesinde ileri sürülmemiş olup HMK 357/1 inci maddesinin kıyasen uygulanması ile söz konusu itirazın dinlenme kabiliyeti olmadığı, maluliyet raporunun fiziki muayene ile kaza tarihinde geçerli yönetmelik ve uzman hekimlerce düzenlendiği, müterafik kusura ilişkin delil bulunmadığı, vekalet ücretinin Kanun ve Tarifeye uygun olduğu gerekçesiyle, davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; ... kararına karşı yaptığı itiraz başvurusuna konu ettiği nedenlerle, ... kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 ... Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 ... Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 ... Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, 4925 ... Karayolu Taşıma Kanunu 18 inci maddesi, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A.1. maddesine göre, "Bu sigorta ile sigortacı, poliçede belirtilen motorlu taşıtta seyahat eden yolcuların, duraklamalar da dahil olmak üzere, kalkış noktasından varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelebilecek bir kaza sonucu bedeni zarara uğraması halinde, sigortalının 10.07.2003 tarih ve 4925 ... Karayolu Taşıma Kanunundan ... sorumluluğunu, poliçede yazılı sigorta tutarlarına karar temin eder.“

4925 ... Karayolu Taşıma Kanunu'nun 18 inci maddesi uyarınca taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Kanunun 17 inci maddesinde düzenlenen sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadırlar. Anılan Kanunun 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.8. maddeleri hükümlerine göre, meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır. Ancak bu sigortanın hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için, sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur.

Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu, yolcuların uğradığı bedeni zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir. Başka bir anlatımla, yolcunun uğradığı bedeni zararlar, taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası kapsamında ise bu aracın trafik veya ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır.

Somut olayda; Dairenin 30.09.2021 tarihli geri çevirme ilamı ile davacının içerisinde yolcu olarak bulunduğu aracın kaza tarihini kapsar şekilde dava dışı ... nezdinde Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası bulunduğu, bu durumda söz konusu poliçe getirtilerek yukarıdaki düzenlemeler ve Taşıma Kanunu kapsamında davalıya husumet düşüp düşmeyeceğinin re'sen değerlendirilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile cevap dilekçesinde ileri sürülmediği gerekçesiyle anılan yöne ilişkin itirazın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

2. Bozma neden ve şekline göre; davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle bozma nedenine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,