Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/6912 K.2025/1594

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 02.08.2020 tarihinde davalının zorunlu trafik sigortacısı olduğu aracın davacının sevk ve idaresindeki motosiklete çarptığını ve müvekkilinin yaralanmasına neden olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalıdan tahsilini talep etmiş, talep artırım dilekçesi ile talebini 229.406,79 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmadığından dava şartı noksanlığından davanın reddi gerektiğini, kusur yönünden bilirkişi raporu alınması gerektiğini, temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiğini, hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; başvurunun kısmen kabulü ile 183.525,44 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 02.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsili ile başvuru sahibine ödenmesine, fazlaya ilişkin 45.881,35 TL tutarındaki talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; Uyuşmazlık Hakem Heyetinin 04.11.2027 — K-2022/289894 sayılı kararına itiraz eden ... Sigorta A.Ş.'nin itirazının avukatlık ücreti yönünden kabulüyle başvuran lehine hükmolunan vekalet ücretinin 9.200,00 TL olarak düzeltilmesine, başvuran ...'nun itirazının reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; ehliyetsiz araç kullanılması nedeniyle %20 müterafik kusur indirimi yapılmaması gerektiğini, davacı lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmadığından dava şartı noksanlığından davanın reddi gerektiğini, maluliyetin olması gerekenden yüksek hesaplandığını, kusur yönünden bilirkişi raporu alınması gerektiğini, temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiğini, hesap bilirkişi raporuna itirazlarının dikkate alınmadığını belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı vekili ve davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacının sevk ve idaresindeki araç ile davalının zorunlu trafik sigortacısı olduğu aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında tarafların kusur oranının tespiti amacıyla Uyuşmazlık Hakem Heyetince kusur raporu aldırılmış; hükme esas alınan kusur raporunda, davacının kavşağa yaklaşırken hızını azaltmamasından % 25 tali kusurlu olduğu, davalının ise % 75 asli kusurlu olduğu kabul edilerek tazminat hesabında bu oran dikkate alınmıştır. Hakem Heyetince, davacının sürücü belgesinin olmaması nedeniyle % 20 müterafik kusur indirimi yapılmıştır.

Sürücü belgesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda belirtilen motorlu araçların sürülmesine yetki veren bir belgedir (m.3). Motorlu araçların, sürücü belgesi sahibi olmayan kişiler tarafından karayollarında sürülmesi ve sürülmesine izin verilmesi yasaktır. Sürücü belgesi olmayanların, araç kullanarak trafiğe çıktıklarının tespiti hâlinde, bu kişilere idari para cezası verilir (m.36). Sürücü belgesi alacakların.

Yönetmelikte belirlenen yaş ve deneyim şartlarını taşımaları, öğrenim durumu itibarıyla en az ilkokul düzeyinde eğitim almış olmaları, İçişleri ve Sağlık Bakanlıklarınca müştereken çıkarılacak yönetmelikte belirlenen sağlık şartlarını taşımaları, sürücü kurslarında teorik ve uygulamalı eğitimini tamamlayıp sürücü sınavlarını başararak, motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almış olmaları zorunludur (m.41).

Yukarıda zikredilen düzenlemelerden anlaşılacağı üzere sürücü belgesi bulunmayan kişilerin gerekli yaş ve/veya deneyime sahip olmamaları sebebiyle güvenli şekilde araç kullanamayacakları kabul edilmektedir. Ancak trafik kazaları trafiğin akışına ilişkin kuralların ihlali sonucu ortaya çıkan olaylardır. Sürücü belgesiz araç kullanma ise tek başına bu nitelikte bir ihlal içermediğinden trafik kazası meydana gelmesine sebep olan bir kusur olarak kabul edilemez.

Tek başına sürücü belgesiz araç kullanma şeklinde gerçekleşen ihlal sadece idari para cezası uygulanmasını gerektirir. Sürücü belgesiz araç kullanan kişi bu eylemi yanında genel trafiğin işleyişine ilişkin bir kuralı da ihlal ederse zarar görenlere karşı ancak bu ihlale sebep olan kusuru ile sorumlu olacağı gibi zarara maruz kaldığı bir kazada hem kendisinin hem de başkalarının kusuru var ise kendi kusuruna denk gelen ölçüde zarara da katlanmak zorunda kalacaktır.

Açıklanan bu sebeplerle sürücü belgesiz (ehliyetsiz) araç kullanma sebebiyle davacının tazminat alacağından TBK 52. madde uyarınca zararın doğmasına veya artmasına etki eden davranış olarak %20 indirim yapılması yerinde olmamıştır.

3. Sürekli iş göremezlik tazminatı, Dairemizin yerleşik uygulamasına göre TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre, hak sahibinin olay tarihindeki muhtemel bakiye ömür süresi belirlenmek suretiyle (işleyecek aktif ve pasif dönemlerin başlangıç ve bitiş tarihleri de açık şekilde belirtilecek şekilde) aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluşmaktadır.

Hakem heyetince hükme esas alınan hesap raporunda muhtemel bakiye ömür süresinin rapor tarihine göre belirlendiği anlaşılmakla; davacı için, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve olay tarihine göre muhtemel bakiye ömür belirlenmek üzere yeniden bilirkişi raporu alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı biçimde karar verilmiş olması doğru değildir.

VI. KARAR