Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/7279 K.2025/246

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacılardan ...'un eşi, diğer davacıların annesi olan ...'un 09.12.2009 tarihinde davalı ...'nin sevk ve idaresindeki davalılardan ...Ltd.

Şti'ye ait olan ...plakalı özel halk otobüsü ile seyahat ederek şehir merkezine geldiğini, otobüs durağında inmek üzere iken inişini tamamlayamadan otobüs şoförünün inecek olduğu orta kapıyı çok erken kapatması üzerine ...'un otobüsün altına düştüğünü ve otobüs şoförünün bunu fark etmeyerek otobüsü hareket ettirdiğini ve tamamen kusurlu bir şekilde ...'un üzerinden geçtiğini ve feci şekilde ...'un hayatını kaybettiğini, kazanın davalı sürücü ...'nin zincirleme kusur ve tedbirsizlikleri neticesi meydana geldiğini, müvekillerinin murislerinin ölümü ile derin bir üzüntüye kapıldıklarını,

hiçbir rahatsızlığı olmayan murislerinin beklenmedik bir anda ve kazanın şekli nedeniyle feci bir şekilde ölmesinin tüm aileyi manen çökerttiğini, murisin vefatı ile davacılardan ...'un hayat arkadaşını kaybettiğini, eşinin ömür boyu kendisine sağladığı maddi ve manevi desteğini kaybettiğini, tüm bu nedenlerle fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla davacı ... için 5.000,00 TL manevi, 100,00 TL maddi tazminat olmak üzere toplam 5.100,00 TL, ..., ..., ... ve ... için 5.000,00'er TL manevi, 100,00'er TL maddi tazminat olmak üzere toplam 25.000,00 TL manevi tazminata,

toplam 1.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 09.12.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin kazanın oluşumunda kusursuz olduğunu, müvekkili ...ın mesleğinin icrasında gerekli tüm özeni göstermesine rağmen müteveffanın otobüsten geri geri inmeye çalışması ve kurallara riayet etmemesi nedeniyle kazanın meydana geldiğini, ceza dosyasında dinlenen tanık beyanlarında bu hususun sabit olduğunu, müteveffanın kazanın olduğu tarihte 68 yaşında olduğunu, gelir getiren bir işte çalışmadığını, davacı eş açısından kabul anlamına gelmemek kaydıyla diğer davacıların ölen kişinin çocukları olup hepsinin reşit, evli barklı ve iş güç sahibi olan kişiler olduklarını,

desteğe ihtiyaçlarının bulunmadığını, davacılar için defin, tedavi giderleri talep edilmiş olup, bu hususta mahkemece inceleme yapılması gerektiğini, ayrıca müteveffanın defin ve tedavi masrafları karşılanmış olup, maddi tazminat miktarının belli olmaması yada yargılama gerektirmesi ihtimalinin bulunmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Ürünleri ve Tic. Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın müvekkili şirket bakımından hukuki temelden yoksun olarak açıldığını, müvekkili şirketin işleten sıfatının bulunmadığını, noter onaylı araç kiralama sözleşmesi ile maliki bulunduğu özel halk otobüsünü 25 Eylül 2009 tarihli resmi sözleşme ile dava dışı...'ya kiraladığını, kiralama sözleşmesinin süresinin 15 ay olduğunu, müvekkili şirket ile dava dışı... arasında uzun süreli kiralama sözleşmesi yapıldığını, araç aynı tarihte teslim edilmiş olmakla davaya konu olayda müvekkilinin hukuki ve cezai bakımdan hiçbir sorumluluğunun olmayacağını, bu nedenlerle öncelikle davanın husumet yönünden reddine,

dava dışı...'nın işleten sıfatıyla davaya dahil edilmesine, savunmaları doğrultusunda davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 13.05.2014 tarih 2010/63 Esas 2014/262 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemece verilen 2010/63Esas-2014/262K. sayılı karar davacı vekili ile bir kısım davalılar vekilince temyiz edilmiştir. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi’nin 12.09.2017 tarih 2016/5833 Esas 2017/7595 Karar sayılı ilamı ile karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece bozma sonrası yapılan yargılama neticesinde; davalı ... Ürünleri Ltd.

Şti'ye karşı açılan davanın reddine, davacı ...'un diğer davalılara karşı açmış olduğu maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 38.956,67 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ..., Düzce Özel Halk Otobüsleri Kooperatifleri ve Anadolu Sigorta AŞ'den (davalı ... poliçe limiti ile sınırlı sorumlu ve dava tarihinden itibaren faizden sorumlu olarak) 09.12.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsili ile davacı ...'a ödenmesine,

95,00 TL cenaze gideri tazminatının davalılar ..., Düzce Özel Halk Otobüsleri Kooperatifleri ve Anadolu Sigorta AŞ'den (davalı ... poliçe limiti ile sınırlı sorumlu ve dava tarihinden itibaren faizden sorumlu olarak) 09.12.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsili ile davacı ...'a ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, diğer davacıların destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinin reddine, davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile,

davacı ... için 5.000,00 TL, diğer davacılar için 4.000,00'er TL olmak üzere toplam 21.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ve Düzce Özel Halk Otobüsü Kooperatifi'nden 09.12.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacılara ayrı ayrı ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı davalı ... vekili tarafından süresi içinde temyiz talebinde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu olay bakımından öncelikli poliçenin zorunlu taşımacılık poliçesi olduğunu, ne var ki, yerel mahkemece zorunlu taşımacılık poliçesi bakımından herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın trafik poliçesini tanzim eden müvekkili şirket aleyhine hüküm kurulduğunu, müvekkili şirket tarafından 11.05.2010 tarihinde davacı yana 18.976,36 TL ödeme yapıldığını,

ödeme tarihi olan 11.05.2010 itibariyle ödeme tarihinde geçerli mevzuat uyarınca %1,8 teknik faiz uygulanarak hesap yapılması halinde müvekkili şirket tarafından yapılan yeterli ödeme ile sorumluluğun yerine getirildiğinin belirleneceğini, davacının başkaca bir zararının bulunmadığını, mahkemece hükme esas alınan raporda, dosya içeriğinde bilgi ve belge bulunmadığından bahisle, müvekkili şirket tarafından yapılan ödeme güncelenmeksizin tazminattan mahsup edildiğini, sigortalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda kusuru bulunmadığını, hesaplama yapılırken aktüeryal yöntem kullanılarak %1,8 teknik faiz uygulanması gerektiğini,

tazminat hesabı yapılırken destek tazminatı talep etme hakkı bulunan tüm kişilerin paylarının dikkate alınması gerektiğini ve hesaplanan tazminat tutarı teminat limitini aştığı takdirde talep hakkı bulunan herkesin payından garameten indirim yapılması gerektiğini, evlenme ihtimalinin hesaplama tarihine değil, olay tarihine göre belirlenmesi gerektiğini, destekten yoksun kalma tazminatı, mirastan ayrı ve bağımsız bir hak olduğundan destek iddialarının kanıtlanması gerektiğini, müvekkili şirket bakımından kaza tarihinden faize hükmedilmesinin yerleşik içtihatlara ve yasalara aykırı olduğunu belirtmiştir.

3. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu sigortalı araçta yolcu konumunda bulunan ...'un vefatı nedeni ile desteğinden yoksun kalanların maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olmasına, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, bozma ilamı ile kesinleşen yönlere ilişkin yeniden temyiz incelemesinin yapılamayacak olmasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR