Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/7963 K.2025/4397

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 11.03.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir. Belli edilen gün ve saatte davacı vekili Avukat ... ve davalı Şirket Temsilcisi ve vekili Avukat ... geldiler. Tarafların vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 17.03.2025 gününde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. 23.07.2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin 2. madddesi gereğince kapatılan kurum ve kuruluşlara ait taşınmazların Hazine adına tescilinin sağlanması çalışmaları sırasında ... aidiyeti, iltisakı ve irtibatı belirlenen ...

San AŞ'ye ait Edirne ili, ... ilçesi, ... köyünde kain 1164 parsel sayılı taşınmazın 20.10.2015 tarihinde muvazaalı olarak 530.000,00 TL bedelle davalı şirkete satıldığının tespit edildiğini, taşınmazın Hazineye devrinin muvazaalı satış nedeniyle yapılamadığını, dava konusu taşınmazın değerli bir muhitte, ana caddeye yakın bir yerde yer aldığını ve taşınmazın tespit ettirilen değerinin 7.974.572,63 TL olduğunu, aynı şirkete ait başka taşınmazların muvazaalı olarak devredilmesi nedeniyle de tapu iptali ve tescil davaları açıldığını, yine dava konusu taşınmazla ilgili olarak ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2016/13621 sayılı dosyası ile soruşturma başlatıldığını belirterek, dava konusu 1164 parsel sayılı taşınmazın muvazaalı olarak yapılan satışının iptal edilerek, söz konusu taşınmazın 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname gereğince ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalının dava konusu olayda iyi niyetli 3. şahıs durumunda olduğunu, tapu kaydına güvenerek ve emlakçı aracılığıyla dava konusu taşınmazı satın aldığını, taşınmazın satışının 20.10.2015 tarihinde yani terör örgütünün darbe teşebbüsünden ve eylemlerinden çok önceki bir tarihte yapıldığını, bu sebeple davacının iddiasına itibar edilmesinin mümkün olmadığını, davalı şirketin dava konusu taşınmazı ... Eğitim Kurumları Tic.

AŞ'nin yetkilisinin talebi ve telkini sonucu, eğitim imarlı olan arsada okul yapmak ve ... Eğitim Kurumlarına kiraya vermek amacıyla satın aldığını, davalının daha önce de pek çok kez bu şekilde okul inşaatı yaptığını ve kiraya verdiğini, davalı şirketin taşınmazı satın aldıktan sonra ... Eğitim Kurumları Tic.

AŞ ile dava konusu taşınmaz üzerinde okul yapımı hususunda anlaştıklarını ve bu firma ile 16.09.2016 başlangıç tarihli ve 12 yıl süreli kira sözleşmesi imzaladıklarını, dava konusu taşınmazın satışına emlak şirketi olan Bravo Gayrimenkul'ün aracılık ettiğini, dava konusu taşınmazın tapu kaydına güvenilerek ve resmi satış yapılmak suretiyle davalı tarafından satın alındığını ve satış bedelinin de yine resmi olarak satıcıya ödendiğini, davalı şirketin FETÖ/PDY terör örgütü ile uzaktan-yakından bir ilgisinin bulunmadığını, yine taşınmazı satan ...

Eğitim AŞ ile de bu satış öncesinde bir bağlantısının bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı şirketin gerçek değeri 4.838.000,00 TL olan dava konusu gayrimenkulü 530.000,00 TL bedelle satın aldığı, davalının basiretli bir tacir olup işlemlerini 6102 sayılı TTK ve 2013 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine ve Harçlar Kanunu hükümlerine uygun olarak yapması gerektiği, bu bağlamda davalı tarafça elden yapılan ödeme iddiasının dinlenemeyeceği, (kaldı ki, dava konusu taşınmazın 1.100.000,00 TL'ye satılmış olduğu bile kabul edilse, bu miktarın da gerçek değerden misli ile az olduğu) , davalının basiretli bir tacir olup,

satın almış olduğu gayrimenkulün kime ait olduğunu araştırması ve bilmesi gerektiği, dava konusu taşınmazın maliki ... Eğitim Kurumları yetkili temsilcileri dışında üçüncü kişi olan ve dava konusu taşınmazla bir ilgisi bulunmayan dava dışı ... ile davalının dava konusu taşınmazın satışına ilişkin harici satış sözleşmesinin yapmasının da hayatın olağan akışına uygun bulunmadığı, bu nedenle davalının dava konusu taşınmazı ...

Eğitim Kurumlarına ait olduğunu bilinmediği savunmasına da itibar edilmediği gerekçesiyle davanın kabulü ile, Edirne ili, ... ilçesi, ... köyünde kain, 1164 parsel sayılı taşınmazın, muvazaalı olarak davalıya yapılan 20.10.2015 tarih, 15964 yevmiye numaralı satış işleminin ve davalı adına olan tapu kaydının iptali ile 667 sayılı KHK'nın 2. Maddesi uyarınca davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu taşınmazın, ...'ye aidiyeti, iltisakı veya irtibatının belirlenmesi nedeniyle 667 sayılı KHK ile kapatılan ... San.

AŞ. tarafından, davalılara devrine ilişkin sözleşmenin muvazaa nedeniyle geçersiz olduğu, dolayısıyla Mahkemece de bu doğrultuda davanın kabulüne karar verilmiş olmasında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı, davacı vekilinin istinaf başvurusundaki itirazlara gelince;

... harçtan muaf olduğuna göre, bilirkişi raporuyla belirlenen devir tarihindeki rayiç değer olan 4.838.339,17 TL üzerinden hüküm ile birlikte davalı aleyhine harca ve nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, resmi senette belirtilen 530.000,00 TL üzerinden harç ve vekalet ücretine hükmedilmiş olmasının doğru olmadığı gerekçesiyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına,

davacının davasının kabulü ile, Edirne ili, ... ilçesi, ... köyünde kain, 1164 parsel sayılı taşınmazın, muvazaalı olarak davalıya yapılan 20.10.2015 tarih, 15964 yevmiye numaralı satış işleminin ve davalı adına olan tapu kaydının iptali ile 667 sayılı KHK'nın 2. maddesi uyarınca davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davaya konu taşınmazın değerine ilişkin bilirkişi incelemelerinin gerçeği yansıtmadığını, değer tespitine yapılan itirazların değerlendirilmediğini, taşınmazın gerçek değerinden daha az bedelle devredildiği kabul edilse dahi, söz konusu durumun tek başına muvazaalı işlem yapıldığı hususunu kesin olarak ortaya koymayacağını, davalı şirket ile devreden dava dışı üçüncü kişi arasında daha öncesine dayanan herhangi bir ilişki veya işbirliği de bulunamadığını, dava dışı ...

San. A.Ş.'nin hileli bir işlemle satış işlemini müvekkil şirket ile işbirliği içinde gerçekleştirmesini sağlayacak bir samimiyet veya ilişki bulunmadığını, dava konusu taşınmazın, Savcılık Soruşturma dosyasında alınan ifadelerde de sabit olduğu üzere, Türkiye'nin önde gelen firmalarından ... Grup bünyesinde bulunan ...

Eğitim Kurumları tarafından Edirne bölgesinde okul projesi kapsamında araştırmalar sonucu bulunduğu, ekspertiz incelemesi yaptırıldığı ve müvekkil şirket yetkilisi ile ortak yürüttüğü diğer projelerle aynı şekilde okul inşaatı yapılması talebi ile satın alındığını, dava konusu taşınmaz üzerinde inşaatın yapımı hususunda anlaşıldığını ve 16.09.2016 tarihli, 12 yıl süreli kira sözleşmesi imzalandığını, davalı şirket yetkilisi hakkında yürütülen ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 15.04.2019 tarih, 2017/5917 Sor.- 2019/2054 sayılı kararı ile kamu adına kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 675 sayılı KHK'nın 12 nci maddesine dayalı olarak açılan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR