Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/8019 K.2023/13223

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalılar vekilleri tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda davalı vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ...Ş tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta (ZMSS) poliçesi ile sigortalanan araç ile Ak Sigorta A.Ş. tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile sigortalanan aracın 06.07.2017 tarihinde karışmış olduğu kazada yolcu konumunda olan davacı ...' ın yaralanarak malul kaldığını, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 4.500,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı,

100,00 TL geçici bakıcı tazminatı ve 300,00 TL rapor ücreti olmak üzere toplam 5.000,00 TL” nin (ıslah ile 69.905,00 TL ) temerrüt tarihi olan 11.02.2021 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Ş vekili cevap dilekçesinde; sunulan maluliyet raporu tazminat hesabına esas alınamayacağından zorunlu belgelerin sunulmaması sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, sürekli sakatlık tazminatı hesaplamasının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Poliçesi Genel Şartları ve eklerinde yer alan kural ve ilkelere göre gerçekleştirilmesi gerektiğini, tazminat hesaplamasında TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz yöntemi ile davacının son 3 aylık vergilendirilmiş gelirine ait belgelerin esas alınması gerektiğini,

geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı gideri tazminatının sigorta poliçesi teminat dışında olduğunu, sağlık giderleri teminatının Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) sorumluluğunda olduğunu ve sigorta şirketlerinin sorumluluğu bulunmadığını, kusur raporu alınması gerektiğini, hesaplanan tazminattan hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması gerekitğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...Ş vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirkete usulüne uygun olmayan maluliyet raporu ile başvuru yapıldığını, bu nedenle başvurunun usulden reddi gerektiğini, bir an için aksi düşünülse dahi hükme esas alınan iş görmezlik raporu hatalı tanzim edildiğinden kabul edilemeyeceğini, ekte sunulan medikal eksper raporu uyarınca başvuru sahibinin kazayla illiyetli kalıcı maluliyetinin oluşmadığının tespit edildiğini, müvekkili şirketin poliçe dahilinde başvuru sahibinin geçici iş göremezlik, geçici bakıcı ve tedavi giderlerinden sorumlu olmadığını, müvekkili şirketin konu kazada sorumluluğunun ZMSS gereği sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olduğunu, aleyhe karar verilmesi halinde kusur oranlarının net tespitinin yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 27.01.2021 tarihli maluliyet raporu esas alınarak yapılan tazminat hesabının hüküm kurmaya elverişli olduğu belirtilerek, davanın kabulü ile 59.379,55 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 8.547,54 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 1.677,50 TL geçici bakıcı gideri tazminatı ve 300,00 TL rapor ücreti olmak üzere toplam 69.904,59 TL asıl alacağın 11.02.2021 temerrüt tarihinden işleyecek yasal faizi ile Ak Sigorta A.Ş. ve Axa Sigorta A.Ş.' den müşterek ve müteselsilen alınarak başvuru sahibine ödenmesine, karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı ...Ş. vekili itiraz dilekçesinde; itiraza konu kararın “müştereken ve müteselsilen” ibaresiyle verildiğini, bu hükmün kabul edilebilir olmadığını, kusur oranlarının açıkça belirtildiği kararda, sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı %25 iken hükmün bu yönde verilmesinin kabul edilemez olduğunu, kendi kusuru oranında sorumluluğu bulunan müvekkilin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna ilişkin ibarenin kaldırılması gerektiğini,

başvuruya konu kaza 06.07.2017 tarihinde meydana gelmiş olup yeni Genel Şartlar döneminde geçerli olan TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz oranı esas alınarak hesaplamanın yapılması gerekirken TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %0 teknik faizin esas alındığını, bilirkişi raporunda yönetmeliğe aykırı olan meslekte kazanma gücü kaybına göre alınan adli kurul raporuna dayanarak sürekli sakatlık tazminatı hesaplandığını, maluliyet tespitinin kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan mevzuata göre yapılması gerektiğini,

01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartlar gereği geçici iş göremezlik döneminde oluştuğu iddia edilen bakıcı zararının sağlık giderleri teminatına alındığını, ayrıca sağlık giderleri teminatının Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) sorumluluğunda olduğunu ve sigorta şirketlerinin sorumluluğu bulunmadığını, başvuruyu kabul etmemekle birlikte, bir bakıcı tutulduğuna ilişkin bir belge sunulmadığından SGK ve ilgili kurumlara buna ilişkin bir prim ödemesi de yapılmadığından yapılan bakıcı gideri zararı hesabında brüt ücretin esas alınmasının kabul edilemez olduğunu,

SGK Genel Müdürlüğü Sağlık Hizmetleri Daire Başkanlığı'nın 04.10.2013 günlü yazısı ile trafik kazalarından doğan tedavi giderlerinin; refakatçi gideri, yol masrafı, ilaç masrafı, tıbbi malzeme masrafı gibi sair tüm masraflar dahil otmak üzere SGK tarafından karşılanacağının ifade edildiğini, bu nedenle refakatçi gideri talebinin SGK'ya yöneltilmesi gerektiğini, müvekkili şirket aleyhine tedavi gideri talebinin yerinde olmadığını, hesaplanan tazminattan hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini,

başvuruya konu olay haksız fiil niteliğinde olup ticari iş söz konusu olmadığından başvuru sahibinin ticari faiz taleplerinin reddi gerektiğini, vekalet ücreti yönünden her iki taraf için de 1/5 vekalet ücretine; bu talebin kabul görmemesi halinde ise her iki taraf için de tam vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili itiraz dilekçesinde.

Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararında anılan hesap raporunun kendilerine tebliğ edilmediğini, müvekkili şirkete usulüne uygun olmayan maluliyet raporu ile başvuru yapıldığını, bu nedenle başvurunun usulden reddi gerektiğini, bir an için aksi düşünülse dahi hükme esas alınan iş görmezlik raporu hatalı tanzim edildiğinden kabul edilemeyeceğini, ekte sunulan medikal eksper raporu uyarınca başvuru sahibinin kazayla illiyetli kalıcı maluliyetinin oluşmadığının tespit edildiğini, bilirkişi tarafından progresif rant hesap yöntemine göre hesaplanan tazminatın hükme esas alınmasının hatalı olduğunu,

müvekkili şirketin poliçe dahilinde başvuru sahibinin geçici iş göremezlik, geçici bakıcı ve tedavi giderlerinden sorumlu olmadığını, müşterek müteselsil sorumluluk gereği müvekkili şirket aleyhine %100 kusur uyarınca hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirketin konu kazada sorumluluğunun ZMMS gereği sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olduğunu, aleyhe karar verilmesi halinde kusur oranlarının net tespitinin yapılması gerektiğini, itirazlarının reddi ihtimalinde vekalet ücretinin Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanacak miktarın beşte biri olması gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararında, itiraza konu hususlarla ilgili olmak üzere değerlendirme yapıldığında usul ve yasaya aykırı bir yön görülmediği sonucuna varılmakla, Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin 24.07.2021 tarih ve K-2021/57863 sayılı kararına davalılar vekillerinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ...Ş vekili temyiz dilekçesinde;“müştereken ve müteselsilen” ibaresiyle verildiğini, bu hükmün kabul edilebilir olmadığını, kusur oranlarının açıkça belirtildiği kararda, sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı %25 iken hükmün bu yönde verilmesinin kabul edilemez olduğunu, kendi kusuru oranında sorumluluğu bulunan müvekkilin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna ilişkin ibarenin kaldırılması gerektiğini, başvuruya konu kaza 06.07.2017 tarihinde meydana gelmiş olup yeni Genel Şartlar döneminde geçerli olan TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 hesap tablosuyla hesaplamanın yapılması gerekirken TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %0 teknik faiz hesap tablosu kullanıldığını, vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

Davalı ...Ş vekili temyiz dilekçesinde; karara esas alınan hesap raporunun kendilerine tebliğ edilmediğini, müvekkili şirkete usulüne uygun olmayan maluliyet raporu ile başvuru yapıldığını, bu nedenle başvurunun usulden reddi gerektiğini, hükme esas alınan iş görmezlik raporu hatalı tanzim edildiğinden kabul edilemeyeceğini, ekte sunulan medikal eksper raporu uyarınca başvuru sahibinin kazayla illiyetli kalıcı maluliyetinin oluşmadığının tespit edildiğini, bilirkişi tarafından progresif rant hesap yöntemine göre hesaplanan tazminatın hükme esas alınmasının hatalı olduğunu,

müvekkili şirketin poliçe dahilinde başvuru sahibinin geçici iş göremezlik, geçici bakıcı ve tedavi giderlerinden sorumlu olmadığını, müşterek müteselsil sorumluluk gereği müvekkili şirket aleyhine %100 kusur uyarınca hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirketin konu kazada sorumluluğunun ZMMS gereği sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olduğunu, vekalet ücretinin Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanacak miktarın beşte biri olması gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketleri tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile teminat altına alınan iki aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalılar vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak;

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesinde "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir.

Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki, bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalılar vekillerinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalılar vekillerinin temyiz itirazının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının 5.3. bendinde yer alan "9.887,60 TL" ibaresi çıkartılarak yerine "4.080,00 TL" ibaresinin yazılmasına ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA;

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının davalılara iadesine,

Dosyanın, mahkemeye gönderilmesine,