Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/8161 K.2025/7234

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı sigorta şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın 11.07.2021 tarihinde karıştığı trafik kazası sonucu davacının yaralanarak malul kaldığını ve PMF 1931 formülü doğrultusunda yapılacak hesap ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 3.900,00 TL sürekli iş göremezlik, 50,00 TL geçici iş göremezlik, 4.000,00 TL belgelenemeyen sağlık gideri,

50,00 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 8.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren hesaplanacak avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiş. 21.12.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile sürekli iş göremezlik tazminatı talebini 296.644,53 TL, geçici iş göremezlik tazminatı talebini 11.303,60 TL, bakıcı gideri talebini 3.577,50 TL olmak üzere toplam talebini 311.525,63 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; aktüer bilirkişi hesabında %1,65 teknik faiz uygulanması gerektiğini, dosyada mübrez ATK raporunun hatalı olduğunu, başvuran tarafından sigorta şirketine yapılan başvuru esnasında zorunlu evrakların sunulmadığını, geçici iş görmezlik, geçici bakıcı talebinin reddi gerektiğini, başvuranın müterafik kusurunun olup olmadığının tespiti gerektiğini, somut olayda hatır taşımacılığının söz konusu olduğunu, başvuran vekili lehine avukatlık ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre asliye hukuk mahkemeleri için ödenmesi gereken vekâlet ücretinin 1/5'i oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporlarına dayanılarak, davacının talebinin kabulü ile 296.644,53 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 11.303,60 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 3.577,50 TL bakıcı gideri tazminatı ve 4.000,00 TL tedavi gideri tazminatı olmak üzere toplam 315.525,63 TL'nin 06.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı vekilinin yapmış olduğu itirazlar kısmen kabul edilerek; "6.1. Uyuşmazlık Hakem Heyetinin 31.01.2023 — K-2022/327565 sayılı kararının 3. Maddesinin aşağıdaki şekilde değiştirilmesine, diğer hükümlerin aynı şekilde icrasına,

“3. Başvuran kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, Sigortacılık Kanunu'nun 30/17. maddesi Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliğin 16/13. maddesi ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tespit ve takdir edilen 9.434,72 TL vekâlet ücretinin sigorta Kuruluşundan alınarak başvurana verilmesine,” ibaresinin yazılmasına, hükmün bu şekliyle düzeltilmesine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; %1,65 teknik faiz uygulanması gerekirken progresif rant yöntemiyle alınmış bulunan bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının kabul edilemeyeceğini, maluliyet raporuna ilişkin itirazlarının dikkate alınmadığını, başvuran tarafından sigorta şirketine yapılan başvuru esnasında zorunlu evrakların sunulmadığını, geçici iş görmezlik ve geçici bakıcı talebinin reddi gerektiğini, hatır taşımacılığının söz konusu olduğunu belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı sigorta şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri tedavi gideri talebine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, davacının maluliyet oranını kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun biçimde belirleyen uzman heyet raporunun karara esas alınmasında isabetsizlik görülmemesine ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Trafik kazası sonucu bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak iş gücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir tespit olduğundan gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle yapılan bilimsel çalışmalar sonucu “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi ve yargı mercileri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından Dairemizce de tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir.

Öte yandan Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 90 ıncı maddesindeki Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Genel Şartlar’a yapılan atıf hükmü iptal edilmiştir. Söz konusu iptal kararı sonrası, ZMSS Genel Şartlar ve ekindeki cetvellerle getirilen ve iş gücü kaybı tazminatının hesaplanmasında uygulama alanı bulan % 1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülünün uygulanması artık mümkün değildir. Tazminatın, % 1,8 teknik faiz uygulanmadan, Yargıtay'ın yerleşik uygulamaları ile kabul edilen progresif rant formülü kullanılarak hesaplanması gerekir.

Somut olayda; davacının hak kazanabileceği iş gücü kaybı tazminatının tespit edilebilmesi için İtiraz Hakem Heyeti tarafından TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre ve progresif rant tekniği uygulanarak yapılan tazminat hesabının hükme esas alındığı anlaşılmaktadır. PMF 1931 Yaşam Tablosu'nda belirlenen bakiye ömür süreleri TRH 2010 Yaşam Tablosu'nda belirlenen bakiye ömür sürelerinden daha kısa olmakla birlikte davacı tarafın talebi doğrultusunda ve taleple bağlılık ilkesi gereğince PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniğinin kullanılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; davacı için, PMF 1931 Yaşam Tablosu’na göre muhtemel bakiye ömür süresinin belirlenmesi (davalı lehine olacak biçimde daha kısa ömür süresi belirlediği ve davacı vekilinin dava dilekçesindeki talebiyle bağlı kalınması gerektiğinden), % 1,8 teknik faiz uygulanmadan ve işleyecek devre bakımından progresif rant formülü kullanılmak suretiyle belirlenen tazminata karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirmeyle yazılı biçimde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR