Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/8475 K.2023/12211

Taraflar arasında görülen tasarrufun iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalı ... arasında kredi sözleşmesi yapıldığını, söz konusu kredinin davalı tarafından ödenmemesi üzerine aleyhine ... 5. İcra Müdürlüğü'nün 2015/2349 sayılı dosyasıyla icra takibi açıldığını, söz konusu takibe rağmen davalının borcu ödemediğini ve davaya konu taşınmazını diğer davalıya devrettiğini belirterek dava konusu... ili ... ilçesi ... Mah. 748 ada 5 parselde kayıtlı gayrimenkulün devrine ilişkin tasarrufun İİK'nin 277 nci maddesi ve devamı maddeleri uyarınca iptaline dava konusu taşınmazın kaydında tashihe mahal olmadan davacı bankaya cebri icra yapabilme yetkisinin verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

Davalı ...; davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 05.04.2016 tarihli ve 2015/554 Esas, 2016/147 Karar sayılı kararı ile; borcun doğum tarihinden sonra davalı borçlunun maliki bulunduğu davaya konu taşınmazı diğer davalıya muvazaalı olarak satış yoluyla devrettiği, yapılan satışın gerçek satış olmadığı, keşif üzerine alınan bilirkişi raporuna göre taşınmazın satış tarihindeki gerçek değerinin tapudaki satış değerinden çok fazla olduğu İİK 277 ve devamı maddeleri gereğince tasarrufun iptalini talep etme koşullarının davacı lehine gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu...

İli ... İlçesi ... Mahallesi 748 ada 5 parselde bulunan taşınmaz ile ilgili davalılar arasındaki tasarrufun iptali ile davacının alacaklı olduğu ... 5. İcra Müdürlüğü'nün 2015/2349 sayılı dosyasındaki alacak ve ferileri ile sınırlı olmak koşulu ile davacıya cebri icra yapabilme yetkisi verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 02.11.2020 tarihli ve 2019/6545 Esas, 2020/6354 Karar sayılı ilamı ile;

"...

Tasarrufun iptali davasını elinde geçici veya kesin aciz belgesi bulunan alacaklı açabilir. (İİK.m.277) Bu husus, dava şartı olup, hâkim görevi gereği doğrudan gözetmek zorundadır.

Somut olayda, dava dayanağı takip dosyasında İİK'nun 105. maddesinde belirtildiği şekilde borçlu ...’in ikamet adresinde yapılmış bir haciz bulunmadığı gibi İİK'nun 143. maddesinde belirtilen aciz belgesi de sunulmamıştır.

Bu durumda, davalı borçlunun aciz hali ispatlanmamış olduğundan davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır." gerekçesi ile karar bozularak dosya kararı veren Mahkemeye gönderilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile borçlunun mernis sisteminde kayıtlı adresinde yapılmış bir haciz gerçekleştiğinden 22.12.2020 tarihli haciz tutanağı geçerli bir aciz belgesi olarak kabul edilmiş, aciz belgesi de yerleşik Yargıtay içtihatları çerçevesinde davanın her aşamasında sunulabilecek bir belge olduğu gerekçesi ile; davanın kabulü ile dava konusu... İli ... ilçesi ... Mahallesi 748 ada 5 parselde bulunan taşınmaz ile ilgili davalılar arasındaki ... Tapu Müdürlüğü 20.02.2015 tarih ve 3741 yevmiye nolu satışa ilişkin tasarrufun iptali ile davacının alacaklı olduğu ... 5. İcra Müdürlüğü'nün 2015/2349 Esas sayılı dosyasındaki alacak ve ferileri ile sınırlı olarak davacıya cebri icra yetkisi verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; davalı ...'in boşaltmış olduğu adresinde yapılan haciz ve bu esnada haczi kabil mal yok tutanağının aciz vesikası niteliğinde olmadığını, ...'in hissedarı olduğu birçok şirket ve maliki bulunduğu birçok araç ve gayrimenkul olmasına rağmen müvekkilin satın almış olduğu taşınmaz yönünden verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, dava konusu dairenin ipotekli olup, iptalinin alacaklıya hukuki bir yararı da olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, İİK 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, Anayasa’nın 141. maddesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297/1-c maddesi, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Anayasa’nın 141. maddesi gereğince bütün mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olması gereklidir. Gerekçenin önemi Anayasal olarak hükme bağlanmakla gösterilmiş olup gerekçe ve hüküm birbirine sıkı sıkıya bağlıdır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297/1-c maddesi, bir mahkeme hükmünün kapsamının ne şekilde olması gerektiğini açıklamıştır.

Buna göre bir mahkeme hükmünde, tarafların iddia ve savunmalarının özetinin, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususların, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delillerin, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesinin, sabit görülen vakıalarla, bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin yer alması ve sonuç kısmında da taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.

Bu hükümler yargıda açıklık ve netlik prensibinin gereği ve kamu düzeni ile ilgili olup yasanın aradığı anlamda oluşturulacak kısa ve gerekçeli kararların hüküm fıkralarının açık, anlaşılır, çelişkisiz, uygulanabilir olmasının gerekliliği kadar, kararın gerekçesinin de sonucu ile tam bir uyum içinde, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıkta olması zorunludur. Yargıtay'ın hukuka uygunluk denetimi yapabilmesi için de ortada usulüne uygun şekilde oluşturulmuş bir hüküm bulunması gerektiği açıktır.

Somut olayda; Mahkemece borçlunun mernis sisteminde kayıtlı adresinde yapılmış bir haciz gerçekleştiğinden, 22.12.2020 tarihli haciz tutanağının geçerli bir aciz belgesi olarak kabul edildiği, aciz belgesi de davanın her aşamasında sunulabilecek bir belge olduğu gerekçesi ile; davanın kabulüne karar verilmişse de, İİK'nun 278, 279 ve 280 inci maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı irdelenmeden dava ön koşulunun somut olayda gerçekleştiği şeklinde eksik gerekçeyle davanın hangi gerekçe ile kabul edildiği tartışılmadan karar verilmesi doğru olmadığı gibi, karar denetime elverişli de değildir. Bu husus yukarıda açıklanan ilkelere aykırılık oluşturduğundan, hükmün bozulması gerekmiştir.

2. Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davalı ... vekilinin temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının res'en BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalı ...'a iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,