Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/8779 K.2023/11694

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılamasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 17.08.2018 tarihinde davalı ... nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı olan aracın tek taraflı trafik kazasında müvekkillerinin desteğinin hayatının kaybettiğini iddia ederek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 1.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacılara bir kısım ödeme yapıldığını, ödeme ile sorumluluklarının sona erdiğini, herhangi bir sorumlulukları kalmadığını, savunarak davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının geçirmiş olduğu trafik kazası nedeni ile malul kaldığı, davalı ... şirketinin kazaya karışan aracın ZMMS poliçesi uyarınca işletene düşen hukuki sorumluluğu üstlenmesi nedeni ile sorumluluğunun bulunduğu gerekçesi ile davacının talebinin kabulü ile ... için 102.063,22 TL için 9.380,80 TL, için 7.025,96 TL tazminatın 12.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ... şirketinden tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; itiraza konu kararda eksik inceleme ile karar verilmiş olduğunu, kararın yasaya ve yargıtay kararlarına aykırı olduğunu, tazminat hesaplamasında hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, istiap haddinden kaynaklı müterafik kusur indirimi dikkate alınarak indirim yapılması gerektiğini, başvuran vekili için 1/5 vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, uyuşmazlık hakem kararında usul ve yasaya aykırı olarak hüküm kurulduğunu savunarak Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyeti'nin 30.08.2019 tarih ve 2019/İHK-10097 sayılı kararı ile hatır taşımasına ilişkin dosya içerisine delil olmadığını, istiap haddinin aşılmasının kazanın gerçekleşmesine etkisi olmadığı, müterafik kusur durumuna ilişkin de delilin bulunmadığı ancak hükmedilen vekalet ücretinin her iki taraf için de beşte bir oranında olması gerektiğinden vekalet ücretine ilişkin hükümde düzeltme yapılmasına, davalı vekilinin sair itirazlarının reddine karar verilmiştir

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İtiraz Hakem Heyeti'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

Daire'nin 09.03.2022 tarihli ve 2021/10278 Esas, 2022/4298 Karar sayılı ilamıyla; "Asgari geçim indirimi bedeli, fiili çalışmanın karşılığı olan bir ödeme olup fiilen çalışmayan kişiler için tazminat hesaplanırken ücrete dahil edilmesi mümkün değildir. Bu itibarla; ev hanımı olan ve gelir getirici bir işte fiilen çalışmayan davacıların desteği için, aktif devre kazanç hesabı yapılırken, asgari geçim indirimi dahil edilmemiş asgari ücret üzerinden hesap yapılması gereklidir. Bu yönü gözetmeyen rapora göre karar verilmesi hatalıdır.

Açıklanan vakıalar karşısında; davacılar desteğinin aktif devresi olarak tespit edilen dönem için, asgari geçim indirimi dahil edilmemiş asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması hususunda ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle, yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir." denilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak yapılan hesaplama doğrultusunda davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyeti'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; sağ kalan eşin evlenme olasılığının hatalı olarak hüküm tarihine en yakın tarih değil de ödeme tarihinin esas alındığını, davacının şu an yaşının 38 olması nedeni ile yeniden evlenme ihtimalinin %20 değil %6 olarak hesaplanması gerektiğini, davacının desteğinin yaşının hatalı hesaplandığını, muhtemel destek süresinin 42 yıl değil 52 yıl olarak belirlenmesi gerektiğini, bilinen dönemin 01.01.2019 tarihine göre hesaplanması gerektiğini, buna bağlı olarak irat katsayısı hesaplanan dönem tazminat tutarlarının da hatalı hesaplandığını iddia ederek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 17.08.2018 tarihli trafik kazası sonucu davacıların desteğinin hayatını kaybetmesi nedeni ile uğradığı destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının istek halinde davacıya iletilmesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

01.11.2023 tarihinde Başkan ... ve Üye ...'in karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

(Karşı Oy) (Karşı Oy)

KARŞI OY

Dosya kapsamına göre; Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nce davacının talebinin kabulü ile ... için 102.063,22 TL tazminatın davalı ... şirketinden tahsiline karar verilmiş, karara karşı süresi içinde davalı vekili tarafından itiraz başvurusunda bulunulmuş, İtiraz Hakem Heyeti'nce kararın vekalet ücreti yönünden düzeltilmesine, davalı vekilinin sair itirazlarının reddine karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 09.03.2022 tarihli ve 2021/10278 Esas, 2022/4298 Karar sayılı ilamıyla; "davacılar desteğinin aktif devresi olarak tespit edilen dönem için, asgari geçim indirimi dahil edilmemiş asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması hususunda ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle kararın bozulmasına ve sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince; bozmaya uyularak yapılan hesaplama doğrultusunda (%20 evlenme ihtimali de düşülerek) düzenlenen rapor hükme esas alınarak, davacıya yapılan ödeme ile zararın karşılandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Bozma öncesi davacının talep edebileceği tazminatın hesabına yönelik aldırılan ve hükme esas alınan 20.03.2019 tarihli hesap raporunda; davacının %20 evlenme ihtimali belirtilmişse de yapılan hesaplamada %20 evlenme ihtimali düşülmemiş ve bu husus taraflarca temyize getirilmediği gibi bozma konusu da yapılmamıştır.

Bozma sonrası aldırılan 27.09.2022 tarihli kök ve ek aktüer raporunda ise; bozma gereği asgari geçim indirimi dahil edilmemiş asgari ücret üzerinden hesaplama yapılmış ve %20 evlenme ihtimali bu kez düşülmüş, buna göre yapılan hesaplama sonucunda davacının bakiye tazminat alacağı bulunmadığı yönünde görüş bildirilmiş ve bu rapor doğrultusunda davacının talebinin reddine karar verilmiştir.

Yargıtayca bozulmasına karar verilen hususlar yönünden yeniden yapılan yargılamada, kesinleşen kısımlar hakkında hüküm kurulamaz. Yalnızca bozulan kısımlar hakkında inceleme yapılarak hüküm kurulması gerekir. Bozma ilamına uyulmakla, bozma ilamı lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşur ve bozma ilamının gereğinin yerine getirilmesi gerekir.

Buna göre bozma ilamının yalnızca “asgari geçim indirimi dahil edilmemiş asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması hususunda” olduğu gözetilerek, yeni alınan raporda sadece bu konuda inceleme yapılması ve evlenme ihtimali yapılmaması konusunda davacı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluşmuş olduğundan evlenme ihtimali indirimi yapılmaması gerekiyor ise de, davacının temyiz dilekçesinde kabulünde olan %6 oranında evlenme ihtimali indirimi yapılmak suretiyle hesaplama yapılması ve kararın bu yönden bozulması gerektiği görüşünde olduğumuzdan, sayın çoğunluğun onama kararına katılamıyoruz.