Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/8854 K.2025/4066

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 22.12.2021 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı tek taraflı trafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 6.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 1.000,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 500,00 TL geçici bakıcı gideri tazminatı ve 1.000,00 TL SGK tarafından karşılanmayan tedavi masrafı olmak üzere toplam 8.500,00 TL tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; talep artırım dilekçesiyle talebini toplam 356.066,87 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalının davacıya tahkimden önce tazminat ödediğini, davacının bakiye tazminat talebinin reddi gerektiğini, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, kusuru kabul etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; başvurunun kabulü ile 6.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 1.000,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 500,00 TL geçici bakıcı gideri tazminatı ve 1.000,00 TL SGK tarafından karşılanmayan tedavi masrafı olmak üzere toplam 8.500,00 TL tazminatın 14.09.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, 334.356,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 11.284,37 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 1.526,50 TL geçici bakıcı gideri tazminatı ve 500,00 TL SGK tarafından karşılanmayan tedavi masrafı olmak üzere toplam 347.666,87 TL tazminatın 14.03.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı vekilinin vekalet ücretine ilişkin itirazının kabulüne, diğer itirazlarının reddine, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının hüküm kısmının vekalet ücretine ilişkin bendinin düzeltilmesine, davacı lehine 10.572,67 TL 1/5 oranında nispi vekalet ücretine hükmedilmesine, hükmün kalan kısmının aynen infazına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; başvurunun dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddi gerektiğini, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, poliçe teminat limiti aşılarak hüküm kurulduğunu, kusur oranının doğru tespit edilmesi, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla;

bilirkişi raporunda her ne kadar progresif rant (%0 teknik faiz) yöntemine göre hesaplama yapıldığı belirtilmişse de hesaplama tablolarının incelenmesi sonucunda, progresif rant hesaplama yönteminin esasını oluşturan her yıl için gelirin %10 artırılıp %10 iskonto edilmesi uygulamasının bulunmadığının tespit edildiğini, davacının ev hanımı olduğunu, bu nedenle sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatının asgari geçim indirimi dahil edilmemiş(agisiz) net asgari ücrete göre hesaplanması gerektiğini, davacının kaza tarihinde gelir getirici bir işte çalışmadığını, geçici iş göremezlik süresi boyunca gelir kaybı bulunmadığını,

bu nedenle davacının geçici iş göremezlik tazminatına ilişkin talebinin reddi gerektiğini, davalının geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı gideri tazminatı, tedavi gideri ve adli tıp raporu ücretinden poliçe teminatı kapsamında sorumlu olmadığını, davacının bakıma muhtaç olmadığını, bakıcı giderinin brüt asgari ücrete göre hesaplanmasının hatalı olduğunu, net asgari ücrete göre hesaplanmasının doğru olacağını, SGK tarafından davacıya yapılan rücuya tabi bir ödeme varsa tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini,

dava dilekçesinde 1.000,00 TL tedavi gideri talep edilmesine rağmen davacı lehine 1.500,00 TL tedavi giderine hükmedilmesinin doğru olmadığını, hükmedilen yargılama giderlerinin hatalı olduğunu, faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan davacı yolcunun sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı gideri tazminatı ve tedavi gideri talebine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, meydana gelen tek taraflı kazada kaza tespit tutanağına göre davalıya sigortalı aracın sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunun tespit edilmesine, davacının yolcu olup kusurunun bulunmamasına, tazminatın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre hesaplanması gerektiğinin anlaşılmasına, davacının gelirinin doğru bir şekilde tespit edilmiş olmasına,

davalının geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı gideri tazminatı ve SGK tarafından karşılanmayan fatura edilemeyen tedavi giderinden poliçe teminatı kapsamında sorumlu olmasına, adli tıp raporu ücretinin yargılama gideri kapsamına dahil edilmesinin doğru olmasına, kazanın iş kazası niteliğinde olmamasına, tedavi giderine ilişkin talebin ıslah dilekçesi ile 1.500,00 TL'ye yükseltilmiş olmasına, bu nedenle tedavi gideri yönünden talep aşımının söz konusu olmadığının anlaşılmasına, temerrüt tarihinde hata olmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Somut olayda; kaza neticesinde davacının maruz kaldığı yaralanmaya ilişkin olarak ....

Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığınca düzenlenen 22.07.2022 tarihli maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte bulunan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlendiği, raporun düzenlendiği yönetmelikte isabetsizlik olmadığı, ancak anılan raporda davacının dirsek eklemindeki hareket kısıtlılığı nedeniyle % 2, kolundaki radial deviasyon nedeniyle %6 oranında maluliyetinin bulunduğunun tespit edildiği, bununla birlikte davacıda kaza nedeniyle meydana gelen hipertrofik skar ve keloid nedeniyle % 3 oranında maluliyet tespit edildiği,

kaza tarihinde yürürlükte bulunan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ekindeki Erişkinler İçin Engelli Sağlık Kurulu Raporları Engel Oranları Alan Kılavuzunda yer alan “Deri-hipertrofik skar ve keloid" bölümünde bu husus nedeniyle maluliyet oranı belirlenirken skar izinin vücut yüzeyinin %1-9’unu kaplaması şartı bulunduğu, söz konusu raporda ise bu yönde bir değerlendirme yapılmaksızın maluliyetin tespit edildiği anlaşılmış olup, raporun bu yönden yönetmelik hükümlerine uygun hazırlanmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında; davacının yeniden muayenesi yapılarak kaza nedeniyle sürekli iş göremezlik oranının belirlenmesi amacıyla kaza tarihinde yürürlükte bulunan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine ve ekindeki Erişkinler İçin Engelli Sağlık Kurulu Raporları Engel Oranları Alan Kılavuzuna göre yukarıda açıklandığı şekilde Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümlerinden içerisinde Cildiye/Plastik Cerrahi uzmanı bulunan heyetten rapor alınıp (usuli kazanılmış haklar gözetilmek suretiyle) sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

3.Davalı, davaya konu trafik kazasına karışan aracın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı (ZMSS) olup, kaza tarihi itibariyle davalının, temin ettiği ZMSS poliçe limiti dahilinde sınırlı olarak sorumlu olacağı açıktır. Dolayısıyla davalının teminat limiti üstünde kalan kısım yönünden herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

Somut olayda kaza tarihi 22.12.2021 itibariyle sakatlanma teminat limitinin kişi başına 430.000,00 TL olduğu, davalı ... tarafından tahkim başvurusundan önce davacıya 09.05.2022 tarihinde 89.744,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ödemesi yapıldığı, buna göre 430.000,00 TL teminat limitinden kısmi ödeme olan 89.744,00 TL mahsup edildiğinde 340.256,00 TL bakiye teminatın bulunduğu, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davacı lehine 340.356,00 TL(6.000,00 TL+334.356,00 TL) sürekli iş göremezlik tazminatına hükmedildiği, bu haliyle teminat limitinin 100,00 TL tutarında aşıldığı anlaşılmıştır.

Şu durumda; Hakem Heyetince, sürekli iş göremezlik tazminatı bakımından davalı ... şirketinin sakatlanma teminat limiti ile sorumlu olduğu miktarın üzerinde, teminat limiti aşılmak suretiyle karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

4.Yargıtayın ve Dairemizin yerleşik uygulamasına göre davacının muhtemel bakiye ömür süresinin TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre belirlenmesi, bununla birlikte %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve işleyecek devre bakımından progresif rant formülü kullanılmak suretiyle tazminatın hesaplanması gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinde; hükme esas alınan 08.03.2023 tarihli aktüer bilirkişi raporunda, davacının muhtemel bakiye ömür süresinin TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre belirlendiği, işleyecek devre bakımından ise progresif rant formülü kullanılmak suretiyle tazminatın hesaplandığı belirtilmekle birlikte raporda, işleyecek aktif ve pasif dönemlerin başlangıç ve bitiş tarihlerinin açık bir şekilde yazılmadığı görülmüş olup, bu nedenle raporun denetime elverişli olmadığı anlaşılmıştır.

Bununla birlikte; raporda, davalı ... tarafından tahkim başvurusundan önce davacıya 09.05.2022 tarihinde ödenen 89.744,00 TL tutarındaki kısmi ödemenin miktarının hatalı olarak "84.859,00 TL" olarak esas alındığı, yine kaza tarihindeki sakatlanma teminat limitinin 430.000,00 TL olmasına rağmen, 410.000,00 TL kadar teminat limiti olduğu kabul edilerek hesaplamaların yapıldığı, bahsi geçen sebeplerle de raporun hüküm kurmaya elverişli olmadığı kanaatine varılmıştır.

Şu durumda; davacının TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre bakiye ömür süresi belirlenerek, işleyecek devre bakımından ise progresif rant formülü kullanılmak suretiyle aktif ve pasif dönem başlangıç ve bitiş tarihleri ile süreleri gösterilmek suretiyle (kararı yalnızca davalının temyiz ettiği ve rapordaki diğer hususlarda davalı yararına usuli kazanılmış hak oluştuğu için, hesabın 2023 yılı verileriyle ve işlemiş/işleyecek devre belirlemesinde 2023 yılı esas alınmak suretiyle) daha önce rapor düzenleyen bilirkişiden denetime elverişli ek rapor alınıp sonucuna göre (hükmü temyiz eden davalı lehine oluşan usuli kazanılmış haklar da dikkate alınarak) karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR