Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/8894 K.2025/12888

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde.

06.03.2004 tarihinde meydana gelen zincirleme trafik kazasında; davacılar ... ve ...'ın kızları, ... ve ...'ın kardeşleri olan ... ve ... 'ın vefat ettiğini, ..., ... ve ...'ın aynı zamanda yaralandığını, davacı ...' nın sevk ve idaresinde bulunan ve diğer davacı ...'nın maliki olduğu araçta maddi hasar meydana geldiğini, araçta 6.139,00 TL hasar ve değer kaybı oluştuğunun tespit edildiğini beyanla, davacı ...'nin yaralanmasından dolayı tedavi için 650,00 TL maddi tazminat, davacı ...'nin kendisinin yaralanmasından dolayı tedavi süresinin uzun oluşu ve duyduğu üzüntü nedeniyle 20.000,00 TL manevi tazminat,

kızlarının vefatı nedeniyle şimdilik 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, her bir kızının vefatı nedeniyle 20.000,00'er TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, davacı ... için, kendisinin yaralanmasından dolayı tedavi sürecisinin uzun oluşu ve duyduğu üzüntü nedeniyle 10.000,00 TL manevi tazminat, kızlarının vefatı nedeniyle şimdilik 1.000,00, TL destekten yoksun kalma tazminatı, her bir kızının vefatı nedeniyle 20.000,00'er TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte,

davacı ... için kız kardeşlerinin vefatı ve iş bu kazada anne ve babasının yaralanması ve tedavi sürecinde duyduğu üzüntü nedeniyle 15.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... için kız kardeşlerinin vefatı ve gerekse iş bu kazada anne ve babasının yaralanması ve tedavi sürecinde duyduğu üzüntü dolayısıyla 15.000,00 TL manevi tazminata, davacı ... için maliki olduğu araçta meydana gelen ve tespiti yapılan 6.139,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ... şirketlerinin de limitleri oranında başvuru tarihinden,

diğer davalılar için kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ..., kazaya karışmadığını belirterek davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Davalı ...Sigorta A.Ş. vekili, zamanaşımı def'inde bulunarak ve kusura itiraz ederek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, zamanaşımı def'inde bulunarak davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...Ş. vekili kusura itiraz ederek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, kusura itiraz ederek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... sigorta A.Ş. Vekili, davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... ..., zamanaşımı def'inde bulunarak ve kusura itiraz ederek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, kusura itiraz ederek pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Otomotiv Ticaret ve ... AŞ vekili, müvekkilinin ...plaka sayılı aracın sahipleri olup aracın davalı ...'ya kiralandığını bu haliyle husumetten reddine karar verilmesi gerektiğini, iki yıllık zaman aşımı süresi dolduğundan, zaman aşımı nedeniyle de reddi gerektiğini belirtmiştir.

Davalı ... ve İhtiyaç Maddeleri ... ve Dış Ticaret AŞ vekili, zamanaşımı def'inde bulunarak ve kusura itiraz ederek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 22.09.2014 tarih ve 2006/127 Esas 2014/365 karar sayılı kararı ile davalılar ... Sigorta AŞ, ... Gıda İhtiyaç Maddeleri ... Sigorta AŞ, ...Sigorta A.Ş. yönünden davacılar tarafından davadan vazgeçildiğinden karar verilmesine yer olmadığına, davacı ...'ya ait araçta (...) meydana gelen zarara ilişkin davanın kabulü ile 6.139,00 TL'nın... sürücüsü davalı ... ile aracı sigortalayan davalı ...

Sigortadan (sigorta teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere) 06.03.2006 dava tarihinden itibaren, davalı ... yönünden 06.03.2004 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, davacı ... tedavi giderlerine ilişkin talebin reddine, davacı ... kendisinin yaralanmasından dolayı talep etmiş olduğu manevi tazminatın kısmen kabulü ile 2.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ile ...'ndan 06.03.2004 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ...'ın...'nin ölümü nedeniyle talep ettiği manevi tazminatın kısmen kabulü ile 3.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'ndan 06.03.2004 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine fazlaya ilişkin talebin reddine, ...'ın kızı ... için talep etmiş olduğu manevi tazminatın kısmen kabulü ile 3.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'ndan 06.03.2004 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ...'ın kendisinin yaralanması nedeniyle talep etmiş olduğu manevi tazminatın olayın oluşu ve kendi kusuru da gözetilerek talebin reddine, davacı ...'ın kızı... için talep ettiği manevi tazminatın kısmen kabulü ile 3.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'ndan 06.03.2004 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, ...'ın kızı ... için talep etmiş olduğu manevi tazminatın kısmen kabulü ile 3.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'ndan 06.03.2004 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ...'ın manevi tazminatın kabulü ile 1.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'ndan 06.03.2004 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ...'ın manevi tazminatın kabulü ile 1.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'ndan 06.03.2004 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ...' ın ölen kızı ... ölümü nedeniyle maddi tazminatın kabulü ile 1.702,08 TL maddi tazminatın davalılar ... ve ... ve ...

Sigorta (sigorta teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere)'dan 06.03.2004 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, davacı ...'ın ölen kızı ... ölümü nedeniyle maddi tazminatın kabulü ile 7.765,92 TL maddi tazminatın davalılar ..., ... ve ...

Sigorta (sigorta teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere)'dan 06.03.2004 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, davacı ...'ın ölen kızı ... ölümü nedeniyle maddi tazminatın kabulü ile 17.346,86 TL maddi tazminatın davalılar ..., ... ve ...

Sigorta (sigorta teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere)'dan 06.03.2004 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, davacı ...' ın ölen kızı ... ölümü nedeniyle maddi tazminatın kabulü ile 23.140,70 TL maddi tazminatın davalılar ..., ... ve ...

Sigorta (sigorta teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere)'dan 06.03.2004 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1.İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacılar vekili ve davalı ... vekili, davalı ... vekili, davalı ... vekili, davalı ... Sigorta vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 07.07.2020 tarih ve 2019/4242 Esas 2020/4417 Karar sayılı ilamıyla, "..Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm ve cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

6098 sayılı TBK.'nın md. 56. maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1966 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, hak ve nasafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, Türk Medeni Kanununun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hukuka ve hakkaniyete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, davacılar ..., ... lehine takdir olunan manevi tazminatlar ile davacılar ... ve ...'ın kızları ... ve...'nin vefatları nedeniyle hükmedilen manevi tazminatların az olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; 2918 sayılı KTK.nun 98/1, 99/1. maddeleri ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın B.2. maddesi uyarınca rizikonun, bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Sigortaya başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleşir.

Bu durumda ilke olarak; davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmış ise bundan 8 iş günü sonrasında, başvuru yapılmamış ise dava tarihi itibarıyla, belirlenen tazminat alacağının tamamı için anılan tarihlere uygun faiz uygulanması gerekir.

Dosya kapsamından sigorta şirketine başvuru yapıldığı ve şirket tarafından da hasar dosyası düzenlendiği anlaşılmakla, davalı ... yönünden faiz başlangıç tarihinin temerrüde düştüğü tarih belirlenmek suretiyle tespit edilmesi (sigorta şirketine yapılan başvuru tarihi gözetilerek), davadan önce temerrüde düştüğünün kanıtlanamaması halinde dava tarihinde temerrüde düştüğünün kabulü ile dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken, herhangi bir araştırma yapılmadan hükmedilen tazminatlara olay tarihinden itibaren faiz hükmedilmesi uygun bulunmayıp bozma nedenidir..

" gerekçesi ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla,Yargıtay bozma ilamına uyularak Mahkememizin 2006/127 esas, 2014/365 karar sayılı kararının l,2,3,4 ve 7 nolu kısmın Yargıtay denetiminden geçtiği anlaşılmakla; ilgili kısımlardaki talepler yönünden yeniden karar verilmesine Yer olmadığına, hükmün l,2,3,4 ve 7 nolu kısımlar yönünden kesinleştirilmesine; ...'ın...'nin ölümü nedeni ile talep ettiği manevi tazminatın kısmen kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın 06.03.2004 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve İçişleri Bakanlığından alınarak davacı ...'a verilmesine,

...'ın ...'in ölümü nedeni ile talep ettiği manevi tazminatın kısmen kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın 06.03.2004 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve İçişleri Bakanlığından alınarak davacı ...'a verilmesine, ...'ın...'nin ölümü nedeni ile talep ettiği manevi tazminatın kısmen kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın 06.03.2004 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve İçişleri Bakanlığından alınarak davacı ...'a verilmesine,

...'ın ...'in ölümü nedeni ile talep ettiği manevi tazminatın kısmen kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın 06.03.2004 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve İçişleri Bakanlığından alınarak davacı ...'a verilmesine, Davacı ...'ın manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 7.500,00 TL manevi tazminatın 06.03.2004 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve İçişleri Bakanlığından alınarak davacı ...'a verilmesine,

Davacı ...'ın manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 7.500,00 TL manevi tazminatın 06.03.2004 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve İçişleri Bakanlığından alınarak davacı ...'a verilmesine, davacı ...'ın ölen kızı ... ölümü nedeniyle maddi tazminatın kabulü ile 1.702,08 TL maddi tazminatın davalılar ... ve ... ve ...

Sigorta (sigorta teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere)' dan davalı ... ve ... yönünden 06.03.2004 olay tarihinden itibaren, davalı ... Sigorta yönünden 06.03.2006 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, davacı ...'ın ölen kızı ... ölümü nedeniyle maddi tazminatın kabulü ile 7.765,92 TL maddi tazminatın davalılar ..., ... ve ...

Sigorta (sigorta teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere) dan davalı ... ve ... yönünden 06.03.2004 olay tarihinden itibaren, davalı ... Sigorta yönünden 06.03.2006 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, davacı ...'ın ölen kızı ... ölümü nedeniyle maddi tazminatın kabulü ile 17.346,86-TL maddi tazminatın davalılar ..., ... ve ...

Sigorta (sigorta teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere)' dan davalı ... ve ... yönünden 06.03.2004 olay tarihinden itibaren, davalı ... Sigorta yönünden 06.03.2006 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, Davacı ...' ın ölen kızı ... ölümü nedeniyle maddi tazminatın kabulü ile 23.140,70 TL maddi tazminatın davalılar ..., ... ve ...

Sigorta (sigorta teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere)' dan davalı ... ve ... yönünden 06.03.2004 olay tarihinden itibaren, davalı ... Sigorta yönünden 06.03.2006 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine

karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; davanın müvekkili idare yönüyle husumetten reddine karar verilmesi gerektiğini, kararın yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak verildiğini, polis memuru tarafından kullanılan aracın kazada kusuru bulunmadığını, her halükarda zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerden davanın reddi gerektiğini, maddi ve manevi tazminat miktarlarının çok yüksek olduğunu belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, trafik kazasından kaynaklanan ölüm ve cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR