Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/9066 K.2023/11856

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, İtiraz Hakem Heyetince verilen kararın Dairece bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, davacı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; muris 'in 25.02.2013 tarihinde Türkiye Garanti Bankası Anonim Şirketi Fatih Şubesinde kredi kullandığını, kredi nedeniyle hayat sigortası yapıldığını ve 25.02.2014 tarihinde bir yıllığına yenilendiğini, 25.02.2015'e kadar geçerli olduğunu, murisin 30.06.2014 de hayat sigortası devam ederken vefat ettiğini, vefat tazminatı kendilerine ödenmediği için davalıya başvurulduğunu, ancak davalının hiçbir cevap vermediğini, sigorta şirketinin hayat sigortası kapsamında, yükümlü olduğu ve kredi sözleşmesi kapsamında riskin ilk prim yılı gerçekleştiğinden fazlaya dair hakları saklı kalarak 42.500,00TL’nin vefat tarihi olan 30.06.2014 tarihinden itibaren işlemiş yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; sertifikada Türkiye Garanti Bankası Fatih Şubesi'nin dain-i mürtehin kaydı bulunduğunu, vefatın gerçekleşmesi halinde sigorta bedelinden öncelikli yararlanacak olanın T. Garanti Bankası A.Ş. olduğunu, hak sahibinin muvafakati olmaksızın varislere ödeme yapılamayacağını, teminat altına alınan riskin gerçekleşmesi halinde, sigortanın bağlı olduğu kredi borcu kalmışsa öncelikli olarak dain-i mürtehinin alacağı kapatılacak olup, sigorta teminat bedelinden artakalan bir meblağ söz konusu olursa varislere intikal edeceğini, talebin zamanaşımından da reddi gerektiğini, sigortalının poliçe tanziminden önce de akciğer kanseri olduğu ve bu hastalığın ölümüne neden olduğunu, beyan formunda bundan bahsetmediğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin tarihi ve sayısı yukarıda yazılı kararıyla; davacının, kredi veren bankanın muvafakati olmaksızın hayat sigortası bedeli talep edemeyeceği gerekçesiyle başvurunun usulden reddine karar verilmiştir.

IV.İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; muris için 5 yıllık hayat sigortası poliçesi düzenlenmesinin ardından 30.06.2014 tarihinde n vefat ettiğini, vefat tazminatının başvuru sahibi mirasçıları tarafından talep edildiğini ancak taleplerinin reddedildiğini, vefatın hayat sigortasının geçerli olduğu dönemde gerçekleştiğini, ödeme taleplerinin husumet yokluğundan reddedildiğini, muvafakatnamenin yargılamanın her safhasınıda ibraz edilebileceğini, taraf ehliyetinin yargılamanın her aşamasında kazanılmasının mümkün olduğunu bu nedenle davanın kabulü gerektiğini belirtmiştir.

B. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin 05.12.2017 tarih 2017/İHK-5072 sayılı kararıyla; Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının dosya kapsamı ile mevzuat ve içtihatlara uygun olduğu gerekçesiyle davacının itirazının reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 21.11.2021 tarih ve 2021/6172 Esas, 2021/8829 Karar sayılı ilamıyla; "...Somut olayda, davacıların murisi dava dışı bankadan kredi kullanmış ve bu nedenle de dava konusu poliçeler düzenlenmiştir. Her ne kadar poliçelerin lehdarı dava dışı banka ise de, rizikonun gerçekleşmesi halinde dava dışı bankanın talep edebileceği miktar dışında kalan sigorta bedelini isteme hakkı sigorta ettirenin mirasçılarına aittir. Bu nedenle, ilgili bankanın açık ve yazılı muvafakatinin dosyaya ibraz edilmediği gerekçesiyle başvurunun aktif dava ehliyeti yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Şu halde, mahkemece dava dışı banka şubesinden söz konusu kredi borcu ve kalan ödemelere dair tüm bilgi ve belgeler temin edilerek dosya içine alındıktan sonra yukarıda belirtilen doğrultuda değerlendirme yapılarak, dava dışı bankanın sigortadan isteyebileceği bir tutar bulunup bulunmadığı incelenmek suretiyle varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetli olmamıştır ..." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; "... Dosyada bulunan evraklar ve yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde bakıldığında, sigortalının sözleşme öncesi beyan yükümlülüğünü ihlal ettiği ve bu ihlal ile gerçekleşen riziko arasında bağlantı bulunduğu kanaatine varılmıştır. Sigortacının beyan formunda açık olarak sorduğu soruya “sigortalının gerçeğe uygun cevap vermemesi nedeniyle, beyan yükümlülüğünün kasten ihlal edildiğinin kabulü gerekmiştir. Bu durumda TTK m, 1439/2 hükmüne göre, sigortacının tazminat ödeme borcu ortadan kalkmıştır.... " gerekçesiyle başvurunun reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; muris İbrahim Güler’in kendisinde olan rahatsızlığı gizlediği gerekçesiyle itiraz hakem heyeti tarafından başvuru reddedilmişse de zeyilnamede “doktor, sağlık kurumları ve diğer ilgili kişi ve diğer ilgili kişi ve kuruluşlardan bilgi alma konusunda Garanti Emeklilik ve Hayat A.Ş’yi yetkili kıldığımı kabul, beyan ve tasdik ederim” yazdığı gibi, “şirket tarafından ihtiyaç duyulan sağlık bilgilerinin, sigortalılık kayıtlarının ve diğer bilgilerinin Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden (SBGM) Sosyal Güvenlik Kurumundan, Sağlık Bakanlığından,

Sağlık kurum ve kuruluşlarından ve sigorta şirketlerinden edinilmesine ve şirket nezdindeki bahse konu bilgi ve kayıtların SBGM, sigorta şirketleri ve ilgili mevzuatta yetkilendirilen merciler ile paylaşılmasına rıza göstermiş sayılır” yazdığını, sağlık konusunda müteveffa davalı tarafa her türlü yetkiyi verdiği halde ve davalı taraf aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmediği halde, sırf afaki ve soyut bir kanaatle hastalığını gizlediği kanaatiyle vefat tazminatının ödenmemesinin hukuka aykırı olduğunu, sadece bilirkişi raporu alındığını ama rapora itirazlarının değerlendirilmediğini, murisin tüketici olduğunu,

Tüketici Kanunu kapsamında da tüketici lehine yorum ilkesinin hakim prensip olduğu bir bütün olarak değerlendirildiğinde kararın eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporu ile verildiği gözetilerek denetime açık ve maddi gerçeği ortaya çıkaracak şekilde alınacak bilimsel verileri de içerir bilirkişi heyeti ile konunun incelenip karara bağlanması gerekirken eksik inceleme ile verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı sigorta şirketi tarafından hayat sigortası yapılan davacının eşinin vefat etmesi üzerine poliçe ile teminat altına alınan tazminat bedelinin davalıdan tahsili talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 1435 ve 1439 uncu maddeleri ile Hayat Sigortaları Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına,

özellikle murisin vefat sebebinin sigorta poliçesi düzenlenmeden önce teşhis konulan hastalığından kaynaklandığının tespitini içeren bilirkişi raporu dikkate alındığında, sigorta ettirenin sözleşmenin yapılması sırasında bildiği veya bilmesi gereken tüm önemli hususları sigortacıya bildirme yükümlülüğünü ihlal ettiğinin kabulü gerekmesine göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan İtiraz Hakem Heyeti kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere mahkemeye gönderilmesine,