Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/9394 K.2024/3147

1-... 2- ... vekili Avukat ......

DAVALILAR

1-Axa Sigorta Aş vekili Avukat ... 2-... 3... vekili Avukat ...

BİRLEŞEN DAVA

MAHKEMESİ

... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2005/141 E, - 2005/775 K

DAVACILAR

... Mirasçıları 1-... 2-... vekili Avukat ...... DAVALILAR : 1-... 3... vekili Avukat ...

BİRLEŞEN DAVA

MAHKEMESİ

... 5. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/387 E 2023/48 K

DAVACILAR

... Mirasçıları 1-... 2-... vekili Avukat ...... DAVALILAR : 1- ... 3... vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 27.05.2002

HÜKÜM/KARAR : Davanın Kısmen Kabulüne

Taraflar arasında görülen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda davanın kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacılar vekili ve davalı ... Dalgılıç vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı ...'ın maliki bulunduğu, diğer davalı ... şirketine sigortalı kamyonun davalı ... Bozkuş'un sevk ve idaresinde iken tam kusurlu vaziyette davacıya çarpması neticesinde davacının yaralandığını, davacının yaralanmasından dolayı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşulu ile 1.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. 21.10.2010 havale tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 98.543 TL'ye yükseltmiştir.

Davacı vekili birleşen 2005/141 esas sayılı dosyada dava dilekçesinde; davacının yaralanmasından dolayı 50.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve...tan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili birleşen 2022/387 esas sayılı dosyada dava dilekçesinde; davalı ...'ın maliki bulunduğu, diğer davalı ... şirketine sigortalı 33 AY 324 plaka sayılı kamyonun davalı ... Bozkuş'un sevk ve idaresinde iken tam kusurlu vaziyette davacıya çarpması neticesinde davacının yaralandığını, davacının yaralanmasından dolayı maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkin açtıkları davanın ...

2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/406 Esas sayılı dosyasında yargılamasının devam ettiğini, kazanın meydana geldiği tarih dikkate alındığında 20 yıl gibi bir zamanın geçtiğini ve halen müvekkillerinin zararlarının giderilmediğini, kazanın meydana geldiği 2002 yılından bu yana geçen sürede ülkede değişen enflasyon verileri ve değerlendirilmiş olsaydı asıl alacakla birlikte getirisinin ulaşabileceği miktardan tahsil edilen asıl alacak ve bu alacağa ödeme tarihinden dava tarihine işleyecek faiz tutarı toplamı düşülerek bulunacak fark olan munzam zararın ödenmemesi nedeniyle,

müvekkillerinin ciddi tutarlarda maddi zararı söz konusu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000 TL tutarındaki müvekkillerinin uğradığı munzam zararın işleyen faiziyle birlikte davalılardan tahsili ile müvekkillerine ödenmesine, yargılama gideri ve ücreti vekaletinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Bozkuş vekili cevap dilekçesinde; haksız ve yersiz açılan davanın reddine karar verilmesini, ıslah dilekçesi ile talep edilen tutarın zamanaşımına uğramış bulunması nedeniyle reddine karar verilmesini savunmuştur.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kaza yapan aracın şirketlerine ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, sorumluluklarının sigorta poliçesi limiti dahilinde olduğunu, ıslah dilekçesi ile talep edilen tutarın zamanaşımına uğradığından zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini savunmuştur.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; aracın kendisine ait olduğunu, araç sürücüsünün yanında çalıştığını, ancak kendi işini yaparken kazanın olmadığını, özel işinde kullanırken kazanın meydana geldiğinden sorumluluğunun olmadığını, kusurunun bulunmadığını ve ıslah dilekçesi ile talep edilen tutarın zamanaşımına uğradığından bahisle haksız ve yersiz açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 08.03.2011 tarihli ve 2003/993 Esas, 2011/97 Karar sayılı kararı ile;asıl dava dosyasında davacının davalılar aleyhine açmış bulunduğu davasının kabulü ile 98.543,36 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalı ... şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti dahilinde bulunmasına, kabul edilen miktar açısından davalılar ...ve ... açısından kaza tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davalı ... açısından dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davacının birleşen ...

2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/141 esas sayılı dosyasında davalılar ... ve ...aleyhine açmış bulunduğu manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 8.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ve...dan tahsili ile davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

Mahkemenin 08.03.2011 tarihli ve 2003/993 Esas, 2011/97 sayılı kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay 4.Hukuk Dairesi 12.06.2012 tarih ve 2011/7996 Esas, 2012/10284 Karar sayılı ilamında;

"... Davacının maluliyeti konusunda düzenlenen Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu'nun 22.02.2010 tarihli raporunda: geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı geliştiği bildirilen yumuşak doku yaralanmasına bağlı gelişen lenf ödem arızasının, % 100 oranında meslekte kazanma gücünde kayıp oluşturduğu belirtilmiş; aynı konuda, ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'nın tarihsiz raporunda ise: davacının, 07.04.2006 tarihinde muayene edildiği belirtilerek; genel vücut çalışma gücünde azalma olmadığı bildirilmiştir.

Raporlar arasında, tespit edilen bulgular ve varılan sonuçlar itibariyle çelişki bulunmakta olup; olay tarihinden uzun bir süre sonra düzenlenen Adli Tıp Kurumu raporunda; mevcut bulguların, kazadan sonra gelişen bir durumdan veya tedavi eksikliğinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı da irdelenmemiştir. Şu durumda, dosyanın Adli Tıp kurumu Genel Kurulu'na gönderilerek; davacının yaralanmasının niteliği, derecesi, olay sonrasında gelişen bir durum olup olmadığı; bunun tedavi eksikliğinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı da değerlendirilmek suretiyle maluliyet konusunda rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir. Hüküm, bu bakımdan yerinde görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir. " gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B.Mahkemece İlk Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 12.05.2015 tarihli ve 2012/442 Esas, 2015/345 Karar sayılı kararı ile; asıl dosya yönünden; davanın davalılar ...ve ... yönünden kabulü ile. 98.543,36 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 20.02.2002 tarihinden hesaplanacak yasal faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacılara verilmesine, davalı ... firmasının ... 1. İcra Müdürlüğü'nün 2011/2467 sayılı icra dosyasına yatırdığı paranın toplam alacak miktarından mahsubuna, davalı ......

Sigorta A.Ş yönünden konusuz kalmakla karar vermeye yer olmadığına davacının birleşen ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/141 esas sayılı dosyasında davalılar ... ve ...aleyhine açmış bulunduğu manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 8.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ve...dan tahsili ile davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

Mahkemenin 12.05.2015 tarihli ve 2012/442 Esas, 2015/345 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17.Hukuk Dairesinin 07.02.2018 tarih ve 2016/3768 Esas, 2018/692 Karar sayılı ilamında;

" Mahkemece bozmaya uyularak Adli Tıp Kurumu Genel Kurulu’ndan rapor alınarak hüküm kurulmuşsa da Adli Tıp Kurumu Genel Kurul raporu dairenin bozmasını karşılayacak nitelikte olmadığı gibi, denetime de elverişli değildir.

Mahkemece yapılacak iş tüm tedavi evrakları ile birlikte dosyanın Adli Tıp Kurumu Genel Kurulu’na gönderilerek yaralanan kişinin önceden verilmiş raporları, tedavi evrakları incelenmek suretiyle kaza tarihi olan 20.02.2002'den sonra hangi tedavileri gördüğü, tedavisinin sonlandırıldığı tarihin belirlenerek yaralanma ve maluliyet durumu konusunda alınacak raporda, kazadan sonra gelişen bir durum olup olmadığı, maluliyetin gelişen bir durumdan ortaya çıkıp çıkmadığı, hangi tarihte maluliyet durumunun saptanabilir olduğu yönünde denetime elverişli rapor alınarak,

ıslaha karşı ileri sürülen zamanaşımı defi’nin buna göre değerlendirilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 06.10.2020 tarihli ve 2018/792 Esas, 2020/134 Karar sayılı kararı ile; bedensel zararlarda zamanaşımının başlangıcının, olay tarihi ya da tazminat sorumlusu ile zararın öğrenilme günü değil, sürekli sakatlığa ilişkin kesin raporun ortaya çıktığı ve öğrenildiği tarih olduğu, davacı vekili tarafından 21.10.2010 tarihinde yapılan ıslahın süresinde olması nedeniyle davalılar vekillerinin zamanaşımı itirazlarının reddine karar vermek gerektiği gerekçesiyle asıl dosya yönünden; davanın davalılar ...ve ... yönünden kabulü ile.

98.543,36 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 20.02.2002 tarihinden hesaplanacak yasal faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacılara verilmesine, davalı ... firmasının ... 1. İcra Müdürlüğü'nün 2011/2467 sayılı icra dosyasına yatırdığı paranın toplam alacak miktarından mahsubuna, davalı ...... Sigorta A.Ş yönünden konusuz kalmakla karar vermeye yer olmadığına, davacının birleşen ...

2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/141 esas sayılı dosyasından davalılar ... ve ...aleyhine açmış bulunduğu manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 8.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ve...dan tahsili ile davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine karar verilmiştir.

E. Üçüncü Bozma Kararı

Mahkemenin 06.10.2020 tarihli ve 2018/792 Esas, 2020/134 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 07.04.2022 tarih ve 2021/15152 Esas, 2022/7096 Karar sayılı ilamında;

"... Somut olayda davacı ... yargılama devam ederken 22/02/2013 tarihinde vefat etmiştir.

Mahkemece davacının talep edebileceği nihai ve gerçek zararın tespiti açısından 03/09/2010 tarihli bilirkişi raporu alınmış, bu raporda davacının genel vücut çalışma kaybı zararı 21.930,25 TL, bakıcı gideri zararı 76.613,11 TL olarak hesaplanmış, mahkemece rapor doğrultusunda davacının ıslah talebi de dikkate alınarak 98.543,36 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Bilirkişi raporunda PMF 1931 yaşam tablosu esas alınarak davacının bakiye ömür süresi kaza tarihi itibariyle (20/02/2002) 13 yıl kabul edilmiş ve progresif rant yöntemi kullanılarak hesaplama yapılmıştır.

Dosya kapsamından davacının/müteveffanın 22/02/2013 tarihinde vefat ettiği anlaşılmakla, mahkemece önceki bilirkişiden ek rapor alınarak müteveffa ...’nın ölüm tarihi olan 22/02/2013 tarihine kadar olan dönem için tazminat hesabı yapılması gerekirken bakiye ömür süresince tazminat hesabı yapılması ve bu hesaplamanın karara esas alınması doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

3-Somut olayda asıl davada davalı ...Ş tarafından yargılama devam ederken 06.04.2011 tarihinde 36.560,00 TL (poliçe limiti 11.000,00TL) ... 1. İcra Müdürlüğünün 2011/2467 sayılı icra dosyasına ödeme yapılmıştır.

Mahkemece davalı ... vekilinin yapılan ödemenin tazminat hesabında dikkate alınarak mahsup edilmesi gerektiğine ilişkin savunmasına itibar edilmeyerek, davalı ... şirketinin icra dosyasına yatırdığı paranın toplam alacak miktarından mahsubuna, şeklinde karar verilmiştir.

Buna göre bilirkişiden ek rapor alınarak davalı ...Ş tarafından icra dosyasına yapılan ödemenin hesaplanacak tazminat miktarından mahsubu ile bakiye tazminata karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır. " gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

F. Mahkemece Üçüncü Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın davalılar ...ve ... yönünden kısmen kabulü ile 59.755,17 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 20/02/2002 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılar ...ve ...'tan alınarak davacılara verilmesine, davalı ...... Sigorta A.Ş. yönünden davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, Birleşen davanın kısmen kabulü ile, 8.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ...ve ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine

karar verilmiştir. Davacı vekilinin talebi üzerine mahkemece 05.07.2023 tarihinde hükmün tamamlanması yoluyla birleşen ... 5. Asliye Hukuk mahkemesinin 2022/387 esas 2023/48 karar sayılı dosyasında davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili; sigorta şirketi tarafından icra dosyasına tek bir ödeme yapıldığı buna rağmen hesap bilirkişi raporunda her iki ayrı alacak kaleminden ayrı ayrı mahsup edildiği, manevi tazminatın az olduğunu, munzam zarara ilişkin taleplerinin reddedilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili; kusuru kabul etmediklerini, talebin zamanaşımına uğradığını, Adli Tıp Kurumu raporunun bozma ilamını karşılayacak nitelikte olmadığını, iş gücü kaybı zararının yanında 59.755.17 TL tazminata hükmedilmesinin fahiş olduğu ve dosya kapsamına uygun düşmediğini, yargılama sırasında tahsil edilen bedellerin faizleri ile birlikte mahsup edilmesi gerektiğini, reddedilen manevi tazminat yönünden eksik vekalet ücretine hükmedildiğini, yargılama safhasında hüküm altına alınmamış kalemler hakkında ek karar ile hüküm verilmesinin kısa karar ile gerekçeli karar çelişkisi oluşturduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan, diğer davalıların sürücüsü ve işleteni olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu malul kalan davacı yayanın maddi tazminat, manevi tazminat ve munzam zarar talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3/2 maddesi atfıyla uygulanmasına devam olunan 1086 sayılı HUMK'un 427 vd. maddeleri, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 46 ncı ve 47 nci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, kararda belirtilen gerekçelere, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığının anlaşılmasına göre davalı ... vekilinin tüm , davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dairenin son bozma ilamı ile; bilirkişiden ek rapor alınarak davalı ...Ş. tarafından icra dosyasına yapılan ödemenin hesaplanacak tazminat miktarından mahsubu ile bakiye tazminata karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Mahkemece son bozma ilamı sonrasında alınan ek hesap bilirkişi raporu incelendiğinde, davalı ... ödemesinin her iki alacak kaleminden mahsup edildiği görülmektedir.

Davalı ... tarafından icra dosyasına asıl alacak 11.000 TL üzerinden ferileriyle birlikte ödeme yapıldığı anlaşılmakla her iki alacak kaleminden ayrı ayrı 11.000 TL mahsup edilmesi doğru değildir.

Öyleyse mahkemece; bakıcı gideri ve sürekli iş göremezlik tazminatının ayrı teminatlar dahilinde olduğu, davalı ... şirketinden ödemenin hangi alacak kaleminden yapıldığı sorularak davalı tarafça yapılan ödemenin sadece ödeme yapılan tazminat kaleminden mahsup edilmesi gerektiği gözetilmeksizin hesaplanan her iki tazminat miktarından ayrı ayrı 11.000 TL mahsup edilmesi doğru görülmemiş kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin tüm , davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacılara iadesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının davalı ... Dalgılıç'tan tahsiline