Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/9527 K.2025/8439

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının sevk ve idaresindeki araçla, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 23.03.2022 tarihli trafik kazasında davacının yaralandığını ve maluliyet oluştuğunu belirterek fazlaya dair hakları saklı kalarak 108.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 202,00 TL rapor ücretinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı şirkete usulüne uygun başvuru yapılmadığını, maluliyet raporunun mevzuata uygun olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III.UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin tarihi ve sayısı yukarıda yazılı kararıyla; ara karar ile belirlenen bilirkişi ücretinin davacı tarafça yatırılmadığı, davacı vekilince de ara karardan rücu edilmesinin talep edildiği, gider avansı yatırılmasının dava şartlarından sayıldığı ve kesin süre içerisinde de eksikliğin giderilmediği gerekçesiyle talebin usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyaya sunulan raporun kalıcı maluliyeti gösteremeyeceği, ilgili mevzuata uygun olmadığı ve raporu hazırlayan heyetin Yönetmelikte belirtilen uzman doktorlardan oluşmadığı, değerlendirmeye ve hükme esas alınabilecek, denetime elverişli bir rapor olmadığı, Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından sürekli göremezlik oranının belirlenmesi için bilirkişi heyeti görevlendirilmesine karar verildiği, ancak bu karara itiraz edildiği ve bilirkişi ücretinin yatırılmadığı, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen usulden ret kararının yerinde olduğu gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; dosyaya sunulan raporun mevzuata uygun olduğunu, aksine tahkimce alınacak raporda davacının bizzat muayenesi yapılamayacağından asıl o raporun mevzuata uygun olmayacağını ileri sürerek talebin kabulü gerektiğini belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın yaptığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacının sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

Bilindiği üzere 6100 sayılı HMK'nın "Dava şartları" başlıklı 114 üncü maddesinde;

"(1) Dava şartları şunlardır:

a) Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması.

b) Yargı yolunun caiz olması.

c) Mahkemenin görevli olması.

ç) Yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması.

d) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması.

e) Dava takip yetkisine sahip olunması.

f) Vekil aracılığıyla takip edilen davalarda, vekilin davaya vekâlet ehliyetine sahip olması ve usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamesinin bulunması.

g) Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması.

ğ) Teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi.

h) Davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması.

ı) Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması.

i) Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması.

(2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır.”

"Dava şartlarının incelenmesi" başlıklı 115 inci maddesinde;

"(1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.

(2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.

(3) Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez." hükmü,

Genel ilkeler içinde yer alan "Usul ekonomisi ilkesi başlıklı" 30 uncu maddesinde ise;

"(1) Hâkim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür." hükmüyle usul ekenomisine önem vermiştir.

Konuyla ilgili yukarıda belirtilen kanun hükümleri birlikte değerlendirildiğinde eğer bir dava şartı noksanlığı taraflarca sonradan giderilebilecek ise, bu durumda hakim acele etmemelidir.

Somut davada, Uyuşmazlık Hakem Heyetinin 30.05.2023 tarihli ara kararı ile davacı tarafa, davacıda oluşan araz ile kaza arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığının ve maluliyet oranının kaza tarihinde geçerli yönetmelik hükümlerine göre tespiti için adli bilirkişi heyeti görevlendirilmesine,

bilirkişiler için belirlenen ücretin davacı tarafından (7) günlük kesin süre içinde yatırılmasına karar verilmişse de bilirkişi ücretinin süresinde yatırılmaması ve gereğinin yerine getirilmediği takdirde sonuçları açıklanmaksızın, davanın usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemiş, davacının maluliyet oranının tespiti için tüm tedavi evraklarının temin edilerek davacının adresine en yakın ...Anabilim Dalı bölümlerinden (içinde ...

Uzmanı bulunan heyetten) olay tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun rapor alınarak, davacının bizzat muayenesi yapılarak davacının kaza nedeniyle uğradığı çalışma gücü kaybı bulunup bulunmadığı ve varsa oranı ile kaza ile nedensellik bağı konusunda ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş olması kararın bozulmasını gerektirmiştir.

VI. KARAR