Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/9860 K.2023/12661

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara taraf vekilleri tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince tarafların itirazlarının reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. 17.02.2018 tarihinde davacının içinde bulunduğu aracın davalının zorunlu mali sorumluluk sigortasını (ZMSS) yaptığı araç ile karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacının yaralandığını ve malul kaldığını,

maluliyet nedeniyle oluşan zararın sigorta şirketince yapılan ödeme ile tam olarak karşılamamış olması sebebiyle bakiye zarar için sigorta şirketine başvuru yapıldığını ancak olumlu yanıt alınamadığını iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 5.000,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 1.400,00 TL adli tıp rapor ücretinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 11.03.2021 tarihinde geçici iş göremezlik tazminatı talebini 11.186,00 TL'ye ıslah etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıya 38.027,51 TL ödeme yapıldığını, bu ödemenin zararı karşıladığını bakiye tazminatın söz konusu olmadığını, davacı tarafından sunulan raporun Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun hazırlanmadığını, bu yönetmelik ile yapılan başvurunun usulüne uygun bir başvuru olmaması sebebiyle talebin usulden reddi gerektiğini, uygun yönetmeliğe göre düzenlenmeyen, davacının ikametgahına en yakın yetkili hastaneden alınmayan, tek taraflı maluliyet raporunu kabul etmediklerini, kusur durumunun belirlenmesi gerektiğini,

hesaplamanın aktüer sıfatına haiz bilirkişiden alınması gerektiğini, hesaplamanın TRH-2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz ile hesaplanması gerektiğini, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, rapor ücreti talebinin yerinde olmadığını, başvuran lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) göre belirlenen rakamın 1/5'i oranında kadar olması gerektiğini, savunarak talebin reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların iddia ve savunmaları, sunulan deliller ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre davanın kısmen kabulüne, 11.186,00 TL geçici iş göremezlik tazminatının 05.01.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, sürekli iş göremezlik talebinin reddine karar verilmiş, rapor ücreti talebi hakkında ise karar verilmemiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; taraftarınca sunulan Dicle Üniversitesi tarafından hazırlanan maluliyet raporunun hükme esas alınması gerektiğini, mevcut raporun başvuran muayene edilmeden evrak üzerinden hazırlandığını, Anayasa Mahkemesi kararı ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının iptaline karar verildiğini, Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik ve Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik türlerinin artık geçersiz ... geldiğini, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak hesaplama yapılması gerektiğini belirterek karara itiraz etmiş, karar verilmemiş talepler yönünden karara itiraz etmemiştir.

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; 07.02.2020 tarihinde toplam 38.027,51 TL tazminat ödemesi yaptıklarını bu ödeme ile sorumluluklarının sona erdiğini, dosyaya sunulan maluliyet raporunun yönetmeliğe uygun olmadığını, raporun Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'e göre hazırlanması gerektiğini, raporun başvurucunun muayenesi yapılmadan ve güncel fotoğrafı olmadan hazırlanmasının hatalı olduğunu, müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatının teminat dışı olduğunu belirterek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile maluliyet raporuna tarafların yaptığı itirazların yerinde olmadığını, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz ile yapılmasında hata bulunmadığını, hesap raporunun açık, anlaşılır, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunduğunu, davacının emniyet kemeri takmadığına ilişkin dosyada belge, bilgi bulunmadığından müterafik kusur indirimi yapılmamasının yerinde olduğunu, geçici iş göremezlik tazminatının poliçe teminatı kapsamında olduğunu belirterek taraf vekillerinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; hakem heyetince alınan ve müvekkili muayene edilmeden düzenlenen raporun hükme esas alınamayacağını, sundukları raporun ise müvekkili muayene edilerek, kaza ile maluliyet arasında illiyet bağı kurularak,

tedavi evrakları incelenerek hazırlandığını, bu raporun hükme esas alınmasında yasal bir engel bulunmadığını, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile artık ne Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik ne de Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik'e göre rapor alma imkanı kalmadığını, sundukları maluliyet raporunun Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine uygun düzenlenmekle kararda esas alınması gerektiğini, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz ile yapılmasının hatalı olduğunu,

progresif rant yöntemine göre hesap yapılması gerektiği belirterek kararı temyiz etmektedir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi düzenlenen aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan yolcunun sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile adli rapor ücreti talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369, 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 99 uncu maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin 13 üncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Moturlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından geçici iş göremezlik süresi ile sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi zorunludur. Söz konusu belirlemenin, bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekir.

11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olduğundan kaza tarihinde geçerli mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu düzenlenmelidir. Eldeki davada kaza, 17.02.2018 tarihinde meydana gelmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince; davacının kazaya ilişkin tüm tedavi evrakı eklenip (eksik varsa temini ile) dosyada bulunan sağlık kurulu raporları da irdelenmek ve gerekiyorsa bizzat muayene edilmek suretiyle kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak ve yukarıda açıklandığı şekilde yetkili sağlık kurulundan rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

2. Trafik kazası sonucu bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak iş gücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir tespit olduğundan gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle yapılan bilimsel çalışmalar sonucu “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi ve yargı mercileri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından Dairemizce de tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir.

Öte yandan Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 90 ıncı maddesindeki Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Genel Şartlar’a yapılan atıf hükmü iptal edilmiştir. Söz konusu iptal kararı sonrası, ZMSS Genel Şartlar ve ekindeki cetvellerle getirilen ve iş gücü kaybı tazminatının hesaplanmasında uygulama alanı bulan %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülünün uygulanması artık mümkün değildir. Tazminatın, %1,8 teknik faiz uygulanmadan, Yargıtayın yerleşik uygulamaları ile kabul edilen progresif rant formülü kullanılarak hesaplanması gerekir.

Somut olayda; davacının hak kazanabileceği iş gücü kaybı tazminatının hesaplanması için alınan ve Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından alınan aktüer raporunda; TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre ve %1,8 teknik faiz uygulanarak tazminat hesabı yapıldığı; hakem heyetlerince de bu hesaba göre karar verildiği anlaşılmaktadır. Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılması yerinde olmakla birlikte % 1,8 teknik faiz ve işleyecek devre bakımından “devre başı ödemeli belirli süreli rant” yöntemi kullanılması doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; davacı için, TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre muhtemel bakiye ömür süresinin belirlenmesi, %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve işleyecek devre bakımından progresif rant formülü kullanılmak suretiyle tazminatın belirlenmesi için bilirkişiden ek rapor alınıp davalının temyize gelmediği gözetilerek davacı yararına usuli kazanılmış haklar gözetilmek suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirmeyle yazılı biçimde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümünün (1) ve (2) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,