Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/9991 K.2025/8936

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılardan ... İnşaat Nakliyat Pet. Ürn. Mad. Hub. San. Tic. Ltd. Şti.'nin davacı ... İnşaat Tekstil San ve Tic Ltd. Şti.'ye olan 10.03.2016 tanzim ve 05.12.2016 vade tarihli bonoda yer alan (275.000,00 TL) borcunu ödemediği için hakkında Gaziantep İcra Müdürlüğü 2019/86068 E. sayılı icra dosyasıyla takip yapıldığını ve takip sırasında borçlu şirkete ait menkul ve gayrimenkul malvarlığına rastlanılmadığını, ancak borçlu şirketin dava konusu 6 adet taşınmazını alacaklılarından mal kaçırmak amacıyla diğer davalılara devrettiğini belirterek dava konusu 6 adet taşınmazla ilgili tüm satış işlemlerinin davacı bakımından iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava şartı oluşmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. 2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin davalı şirket tarafından mağdur edildiğini, bu mağduriyeti sonrasında yeni bir hayata başlayabilmek adına yaşadığı ülkeyi bile değiştirmek zorunda kaldığını, davalı şirket yüzünden tüm mal varlığını da kaybettiğini belirterek davanın reddini savunmuştur. 3.Davalı şirket; davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tarafça usulüne uygun olarak verilen kesin süreye rağmen davanın görülebilmesi için ön şart niteliğinde olan; davaya dayanak takip dosyası ve davalı borçlu bakımından usulüne uygun düzenlenmiş geçici ya da kati aciz vesikasının mahkemeye sunulmadığı gerekçesiyle davanın dava ön şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın dayanağı olan Gaziantep İcra Müdürlüğü 2019/86068 E. sayılı takip dosyasında İİK'nun 105.maddesinde belirtildiği şekilde borçlu ... İnşaat Nakliyat Pet. Ürn. Mad. Hub. San. Tic. Ltd. Şti.'nin adresinde yapılmış bir haciz bulunmadığı gibi İİK'nun 143.maddesinde belirtilen aciz belgesinin de sunulmadığı, bu durumda, davalı borçlunun aciz hali ispatlanmamış olduğundan davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b,1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; eldeki icra takibinin semeresiz kaldığının ispatına yönelik kesin veya geçici aciz belgesinin yargılama esnasında sunulabileceği gibi istinaf veya temyiz aşamasında hatta karar kesinleşinceye kadar sunulabilecek nitelikte bir evrak olduğunu, bu kapsamda eldeki davaya konu icra takibine ilişkin dilekçe ekinde sunulan davalının adreslerinde yapılan fiili haciz sonrasında davacının adreslerinde haczi kabil herhangi bir malı bulunmadığının 17.08.2023 tarihli haciz tutanaklarıyla tespit edildiğini,

bunun yanında dava konusu Gaziantep İcra Müdürlüğünün 2019/86068E sayılı icra takibi sonrasında tüm bankalara yazılan haciz yazılarında borçlu şirketin söz konusu bankalarda herhangi bir mevduatının bulunmadığı, borçlu şirketin araç ve menkul mallarının bulunmadığına dair tespitlerin de yapıldığını belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, İİK 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

İptal davasının koşullarından biri olarak alacaklının elinde kesin (İİK.143) veya geçici (İİK.105/2) aciz belgesinin bulunması gereklidir.

İlk Derece Mahkemesince; davacı tarafça usulüne uygun olarak verilen kesin süreye rağmen davanın görülebilmesi için ön şart niteliğinde olan; davalı borçlu bakımından usulüne uygun düzenlenmiş geçici ya da kati aciz vesikasının mahkemeye sunulmadığı gerekçesiyle davanın dava ön şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş ise de, kesin veya geçici aciz vesikasının bulunması, iptal davası için ön koşul olup, bunun davanın açılmasından önce alınması zorunlu değildir.

Davanın açılmasından sonra alınabileceği gibi, temyiz aşamasında ve hatta bozmadan sonra karar düzeltme aşamasında bile alınıp ibraz edilmesi yeterlidir. Ayrıca borçlunun haczi kabil malının bulunmaması halinde durumu tespit eden haciz zaptı, geçici aciz belgesi niteliğinde kabul edilebilir.

Öte yandan, Dairemizin yerleşmiş içtihatlarına ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 02.03.2005 gün, 2005/15-100-119 sayılı kararına göre, borçlu hakkında aciz vesikası alınmamakla birlikte, borçlu kayıp ve adresi saptanamıyorsa, saptanan ve bilinen adreslerinde de icraca, borçlunun haczi kabil malının bulunmadığı tespit edilmiş ise, bu takdirde aciz hali gerçekleşmiş sayılır.

Somut olayda; temyiz aşamasında davalı borçlu ... İnş. Nak. Pet. Ürn. Mad. Hub. San. Tic. Ltd.

Şti.'nin ticaret siciline kayıtlı adresinde 17.08.2023 tarihinde haciz yapıldığı, bu hacizde kapıyı açan olmadığı, karşı komşudan sorulduğunda, borçluların 1 hafta kadar önce taşındıklarını beyan ettiği, yeni adres bilinmediğinden borçluya ait herhangi bir emare bulunmadığı, dairenin boş olduğunun kapı dürbününden görüldüğü ve haczedilecek herhangi bir menkulün tespit edilemediğinin belirtildiği, yine aynı gün bir başka adreste yapılan hacizde;

kapıyı ... 'nın açtığı, burada kendisinin yaşadığını ve evin kendi evleri olup, kiracı olmadıklarını, borçluyu tanımadığını beyan ettiği ve borçluya ait herhangi bir mal veya emareye rastlanmadığının da haciz tutanağı ile tespit edildiği anlaşılmış olup, İİK'nun 105/2 maddesine göre borçlu şirketin ticaret siciline kayıtlı adresinde yapılan 17.08.2023 tarihli haciz tutanağı İİK'nun 143. maddesindeki aciz belgesi hükmündedir.

Bu durumda İlk Derece Mahkemesince davalı borçlu ... İnş. Nak. Pet. Ürn. Mad. Hub. San. Tic. Ltd. Şti.'nin aciz halinin gerçekleştiğinin kabul edilmesi, esasa girilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

VI. KARAR