Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/1253 K.2025/2226

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... Bankası vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı ...Ş. (temlik Alan Arsan Varlık Yönetim A.Ş.) vekili dava dilekçesinde; davacı ...Ş. ile dava dışı ... Metal Ürünleri San. Tic. Ltd Şti. arasında imzalanan kredi genel sözleşmelerine davalılardan ...'ın müşterek borçlu müteselsil kefil olarak imza attığını, kredi borcunun ödenmemesi üzerine kredi borçluları aleyhine İzmir 8. İcra Müdürlüğünün 2014/14499 sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, takipte alacağı karşılayacak miktarda menkul, gayrimenkul mal ile başkaca hak ve alacak bulunamadığını, davalı-borçlu ...'ın takipten kısa bir süre önce mal varlığı üzerinde muvazaalı işlemler yaptığını ve adına kayıtlı gayrımenkulleri diğer davalılara devrettiğinin tespit edildiğini beyan ederek davalılar arasındaki tasarrufların iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2. Birleşen İzmir 1. Asliye Hukuk mahkemesinin 2015/230 Esas sayılı dosyada; davacı ... Bankasının davalı ...'dan İzmir 25. İcra Müdürlüğünün 2014/17435 esas sayılı alacaklı olduğunu beyan ederek asıl davada belirtilen gayrımenkuller yönünden tasarrufların iptalini talep ve dava etmiştir.

3. Birleşen İzmir 3.Asliye Hukuk mahkemesinin 2015/291 Esas sayılı dosyada; davacı ...Ş.'nin davalı ...'dan İzmir 12. İcra Müdürlüğünün 2014/13518 esas sayılı alacaklı olduğunu beyan ederek asıl davada belirtilen gayrımenkuller yönünden tasarrufların iptalini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili ... tarafından İzmir 5. Tüketici Mahkemesinin 2015/332 Esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası ile takibin iptali davası açtığını, bu dosyanın mahkememiz dosyası için bekletici mesele yapılması gerektiğini, müvekkilinin dava konusu taşınmazların tamamının temsilcisi olduğu ... Met. Ürün San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ... Turizm İnş.Tarim Hayv.San.ve Tic. Ltd.

Şti'nden olan alacaklarının teminatı olmak üzere bu şirketten devir aldığını, esasen dava konusu taşınmazların asıl ve ilk sahibinin ... Ltd. Şti. olduğunu, ... Ltd. Şti nin müvekkiline borçların bir kısmını ödemesi üzerine müvekkilinin İzmir ili, ... ilçesi, 689 ada 13 parsel A blok 4. Kat 9 ve 10 nolu bağımsız bölümler ile H blok 2 nolu bağımsız bölümde kayıtlı taşınmazları ... Tur. İnş. Ltd. Şti ye devrettiğini, kalan borç ödenmediğinden, dava konusu diğer taşınmazların ...

İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş'ne devredildiğini, müvekkilinin mal kaçırma kastı olmadığını, aksine teminat olarak alınmış taşınmazların ilk sahibine iadesinin amaçlandığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. cevap dilekçesinde; şirketin mal kaçırma kastı ile ...'la ortak hareket etme durumunun söz konusu olmadığını, dava konusu taşınmazların bulunduğu yerde zaten dairelerin olduğunu ve dava konusu taşınmazların satılık olduğunu öğrenince yatırım amacıyla daireleri aldıklarını, araştırmak için tapuya gittiklerinde tapu kaydı üzerine herhangi bir tedbirin bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 28.09.2022 gün, 2018/134 E- 2022/283 K sayılı ilamı. "Asıl ve Birleşen Davaların kabulü ile; -İzmir ili, ... ilçesi, ... mahallesi, 689 ada, 13 parsel A blok, 9 nolu bağımsız bölümün devrine ilişkin davalılar ... ve ... Turizm İnşaat Tarım Hayvancılık San ve Tic. Ltd.

Şti. arasında yapılan 03.03.2014 tarih ve 8856 yevmiye sayılı devir işlemi yönünden ihalenin kesinleştiği tarihteki değerinin 155,000,00 TL olarak tespit edildiğinden 155.000,00 TL'yi aşmamak üzere İzmir 8. İcra Müdürlüğü'nün 2014/14499 takip sayılı dosyasındaki alacak ve fer'ileri ile sınırlı olmak üzere tazminatın davalı ... Turizm İnşaat Tarım Hayvancılık San ve Tic. Ltd.

Şti'den alınarak davacıya verilmesine, -İzmir ili, ... ilçesi, ... mahallesi, 689 ada, 13 parsel A blok, 10 nolu bağımsız bölümün devrine ilişkin davalılar ... ve ... Turizm İnşaat Tarım Hayvancılık San ve Tic. Ltd.

Şti. arasında yapılan 03.03.2014 tarih ve 2989 yevmiye sayılı devir işlemi yönünden ihalenin kesinleştiği tarihteki değerinin 155.000,00 TL olarak tespit edildiğinden 155.000,00 TL'yi aşmamak üzere İzmir 8. İcra Müdürlüğü'nün 2014/14499 takip sayılı dosyasındaki alacak ve fer'ileri ile sınırlı olmak üzere tazminatın davalı ... Turizm İnşaat Tarım Hayvancılık San ve Tic. Ltd.

Şti'den alınarak davacıya verilmesine, İzmir ili, ... ilçesi, ... mahallesi, 689 ada, 13 parsel H blok, 2 nolu bağımsız bölümün devrine ilişkin davalılar ... ve ... Turizm İnşaat Tarım Hayvancılık San ve Tic. Ltd.

Şti. arasında yapılan 03.03.2014 tarih ve 2989 yevmiye sayılı devir işlemi yönünden ihalenin kesinleştiği tarihteki değerinin 150.000,00 TL olarak tespit edildiğinden 150.000,00 TL'yi aşmamak üzere İzmir 8. İcra Müdürlüğü'nün 2014/14499 takip sayılı dosyasındaki alacak ve fer'ileri ile sınırlı olmak üzere tazminatın davalı ... Turizm İnşaat Tarım Hayvancılık San ve Tic. Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,

İzmir ili, ... ilçesi, ... mahallesi, 689 ada, 13 parsel E blok, 7 nolu bağımsız bölüm ve E blok, 8 nolu bağımsız bölümün devrine ilişkin davalılar ... ve ... İnşaat San ve Tic Anonim Şti arasında yapılan 26.09.2014 tarih ve 8856-13555 yevmiye sayılı devir işlemlerinin davacı alacaklının İzmir 8. İcra Müdürlüğü'nün 2014/14499 sayılı icra takibi ile ilgili olarak asıl alacak ve ferileri ile sınırlı olmak üzere iptaline,davacıya cebri icra yoluyla satış yetkisi verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... Bankası A.Ş. vekili ve davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 11.07.2023 gün, 2022/ 4149 E- 2023/ 2360 K sayılı kararı ile "Tasarrufa konu taşınmazların tapuda gösterilen değerleri ile, mahkemece belirlenen değerleri arasında mislini aşan fark olduğu, davalı şirketler ile davalı-borçlu ...'ın yönetiminde olan dava dışı borçlu ... Metal Ür.

San. ve Tic. Ltd. Şirketi arasında süre gelen ticari ilişkilerin olduğu, davalı borçlunun 03.03.2014 tarihinde dava konusu üç taşınmazını aynı işlemle davalı ... Turizm İnşaat Tarım Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti.ne, 26.09.2014 tarihinde de dava konusu iki taşınmazını aynı işlemle davalı ...

İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş'ne sattığı, bu satış işleminin borçlu ...'ı temsilen Yakup Yaşa, alıcıyı temsilen İsmail Yaşa tarafından yapıldığı, satışta borçlu ...'ı temsil eden Yakup Yaşa'nın, alıcı ...

İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş'nin kurucularından olduğu, taşınmazları satın alan davalıların borçlu-davalı ...'ın durumunu ve amacını bilecek kişilerden olduğu ve İİK'nın 280/1 maddesinde vücut bulan emarenin gerçekleşmiş olduğu, İİK'nun 278 ve 280/1 maddeleri gereğince, davalı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş'ne satılan dava konusu İzmir ili ... İlcesi ...

Mah 689 ada 13 parsel E blok 3. Kat 7 nolu bağımsız bölüm ve E blok 3. Kat 8 nolu bağımsız bölümler için tasarrufun iptaline karar verilmesi ve alacaklısına icra dosyasındaki borç ve ferileri ile sınırlı olmak üzere tasarrufun iptaline karar verilmesinin yerinde olduğu, davalı 3. kişi ... Turizm İnşaat Tarım Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti.ne satılan dava konusu taşınmazları aldıktan sonra ... Turizm İnşaat Tarım Hayvancılık San ve Tic. Ltd.

Şti.nin borçlarına karşılık ... lehine ipotek tesis ettirildiği, ... Turizm İnşaat Tarım Hayvancılık San ve Tic. Ltd. Şti.ne satılan dava konusu İzmir ili ... ilçesi ... Mah. 689 ada 13 parsel A blok 4. Kat 9 nolu bağımsız bölüm, A blok 4. Kat 10 nolu bağımsız bölüm, H blok zemin kat 2 nolu bağımsız bölümün cebri icra sonucu ipotek borcuna mahsuben 17.03.2016 tarihinde ... AŞ.tarafından alındığı, dava konusu olan bu üç taşınmaz (İzmir ili ... ilçesi ...

Mah. 689 ada 13 parsel A blok 4. Kat 9 nolu bağımsız bölüm, A blok 4. Kat 10 nolu bağımsız bölüm, H blok zemin kat 2 nolu bağımsız bölüm) davalı 3.kişi ... Turizm İnş. Tarım Hayvancılık San. ve Tic. Ltd Şti'nin borcu nedeniyle cebri icra yoluyla satıldığından, davalı ... Turizm İnş. Tarım Hayvancılık San. ve Tic.

Ltd Şti'nin, davacının (asıl dava ve birleşen davalar için) takip konusu alacak ve fer'ileriyle sınırlı olarak İİK 283/2 madde gereğince tazminat olarak sorumluluğuna karar verilmesinin de yerinde olduğu, davalı-3.kişinin kendi borcu nedeniyle dava konusu taşınmazların cebri icra satışı sonucu el değiştirmesi halinde, davada taraf olmayan birine ait taşınmazlar için tasarrufun iptaline karar verilemeyeceği, cebri icradan ihale ile alan kişinin kötüniyetli olmamasından davaya dahilinin de mümkün olmayacağı, davanın talep olmaksızın bedele dönüştüğü, bu nedenle,

davacı Yapıkredi Bankası vekilinin tasarrufun iptaline karar verilmesi yönündeki ve bu taşınmazlar için yapılacak olan sıra cetvelinin bekletici mesele yapılması gerektiği yönündeki istinaf talebinin yerinde olmadığı , davalı-borçlu ... vekilince kefalet sözleşmesinin yasal şartı taşımadığı belirtilmekte ise de, bunun değerlendirilmesinin mevcut davanın konusu olmadığı ve tapudaki satış silsilesine göre tasarrufun iptali koşullarının gerçekleştiği görülmekle, istinaf talebinin yerinde olmadığı,

bu itibarla, davacı Yapı Kredi Bankası vekilinin ve davalı-borçlu ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b/1 madde hükmü uyarınca esastan reddine" karar verilmiştir.

Karar davacı ... Bankası A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı ... Bankası A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; yerel mahkeme tarafından İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. HD 2017/1687 E sayılı kararı gereği müvekkili banka tarafından ikame edilen davada bedele dönülüp dönülmeyeceği hususunda beyanda bulunmaları istendiğinde, 14.04.2021 tarihli beyanlarında davalı 3. kişi ... Turizm İnşaat Tarım Hayvancılık San ve Tic. Ltd. Şti'nin borcu nedeniyle ... Aş.ye cebri icra yolu ile satılmış olan dava konusu taşınmazlardan. "İzmir İli, ...

İlçesi, ... Mah., 689 ada, 13 parselde kayıtlı A Blok 4. Kat 9 no lu bağımsız bölüm" "İzmir İli, ... İlçesi, ... Mah., 689 ada, 13 parselde kayıtlı A Blok 4. Kat 10 no lu bağımsız bölüm" "İzmir İli, ... İlçesi, ... Mah., 689 ada, 13 parselde kayıtlı H Blok Z Kat 2 no lu bağımsız bölüm" için müvekkili banka yönünden tasarrufun iptali taleplerinin olduğu belirttikleri halde bedele ilişkin hüküm kurulduğunu, dava konusu davalı ... Turizm İnşaat Tarım Hayvancılık San ve Tic. Ltd.

Şti'ne devredilen taşınmazlar üzerine davalı ... Turizm İnşaat Tarım Hayvancılık San ve Tic. Ltd. Şti'nin borçlarına istinaden ... A.Ş. lehine ipotek tesis edilip, ipotek alacağı nedeni ile ikame edilen İstanbul 10.İcra Müdürlüğü 2014/4961 E. Sayılı dosyası talimatı ile ... 1. İcra Müdürlüğü 2014/1073 Tal. Sayılı dosyasından anılan taşınmazların satışı neticesinde 17.03.2016 tarihli ihalede de alacağa mahsuben feri müdahil ...

A.Ş.'ye ihale edildiğini, taraflarınca bu taşınmazlar hakkında müvekkil bankaca ikame edilen tasarrufun iptali davası nedeni ile tasarrufun iptaline karar verilmesi halinde taşınmazları devralan ... Turizm İnşaat Tarım Hayvancılık San ve Tic. Ltd.

Şti.'nin borçlarına istinaden tesis edilen ipotek hakkının müvekkili bankaya önceliğinin olmadığını, satışa konu taşınmazlar üzerinde müvekkili bankanın ve başkaca alacaklıların haciz şerhi mevcut olduğundan ve ihale bedelinin tüm alacaklılarının alacaklarını karşılamaya yetmediğinden bahisle İİK.mad.140 uyarınca sıra cetveli yapılmasının talep edildiğini, bu taleplerinin ilgili icra müdürlüğünce reddi üzerine yapmış oldukları şikayetin reddine dair icra mahkemesi kararını İstanbul Bölge İdare Mahkemesinin 30.11.2017 tarih, 2017/1617E.,2017/1888 K. sayılı kararı ile kaldırılarak sıra cetveli yapılmasına karar verildiğini,

tasarrufun iptali davası neticesine göre icra müdürlüğü tarafından sıra cetveli yapılacak olduğundan dava sonucunun bekleneceğini, satışa konu taşınmazlar hakkında müvekkili bankaca ikame edilen davada iptali talep edilen tasarruf tarihinin 03.03.2014 olduğunu, her ne kadar ... A.Ş.'nin de ipotek tarihi aynı gün ise de işbu ipoteğin, iptali talep edilen tasarruftan sonra yani ... Turizm İnşaat Tarım Hayvancılık San ve Tic. Ltd.

Şti malik olduktan sonra tesis edilen bir ipotek olduğunu, dolayısıyla tasarrufların iptali kararı verilmesi halinde 03.03.2014 tarihli ... Turizm İnşaat Tarım Hayvancılık San ve Tic. Ltd. Şti.'ne yapılan devir tasarrufları iptal edileceğinden ve taşınmazlar üzerindeki müvekkili banka haczi ... A.Ş. ipoteğine öncelikli olacağını belirterek, kararın bozulması talep edilmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 2004 sayılı yasanın 277 ve devamı maddelerine göre açılmış, tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun/HMK) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, davalı-3.kişinin kendi borcu nedeniyle dava konusu taşınmazların cebri icra satışı sonucu el değiştirmesi halinde, davada taraf olmayan birine ait taşınmazlar için tasarrufun iptaline karar verilememesine, cebri icradan ihale ile alan kişinin davaya dahilinin de mümkün olmamasına ve bu durumda da davanın talep olmaksızın bedele dönüşmesine göre davacı ... Bankası A.Ş. vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

V. KARAR