Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/12674 K.2025/13961

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen itirazın iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı ... tarafından Karayolları motorlu Araçlar Zorunlu Mali sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile teminat altına alınan aracın yaya konumundaki davacılar desteğine çarpması sonucu 29.09.2013 tarihinde meydana gelen trafik kazasında vefat ettiğini, sigorta şirketince 17.11.2014 tarihinde davacı müvekkili ... için 43.689,91 TL ödendiğini, bu ödemenin eksik ve yetersiz olduğunu, davacı müvekkilleri tarafından Adana 7. İş Mahkemesinin 2014/ 32... /124 Karar sayılı dosyası ile dava dışı işverene karşı maddi ve manevi tazminat davası açıldığını ve 16.03.2017 tarihinde dosyanın karara çıktığını,

ancak sigorta şirketinin eksik ödediği kısmın güncellenip mahsup edilerek ödeme yapıldığını, davacı ... için 9.405,64 TL, davacı ... için 59.419,39 TL olduğundan bahisle Adana 5. İcra Müdürlüğünün 2017/6871 Esas sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, davalının haksız itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden devamına ve % 20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacılara ödeme yapıldığını, kazanın meydana geldiği yerin kapalı depo olduğunu, karayolu olmadığından trafik sigortası teminatı dışında olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 11.07.2019 tarihli 2017/940 esas ve 2019/552 sayılı kararı ile ''...bilirkişi raporuna göre sözü geçen kaza yerinin 2918 sayılı KTK'nun yukarıda anılan maddelerinde tanımlanan karayolu ve karayolu sayılan yerlerden olmadığı, bu nedenlerle davacıların destekten yoksun kalmakla uğradıklarını ileri sürdükleri maddi zararın davalı ... şirketinin zorunlu mali mesuliyet sigortası poliçesinin teminatı kapsamında bulunmadığı'' gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin 27.10.2020 tarihli 2019/2228 esas ve 2020/1402 karar sayılı kararı ile; ''... kaza yerine ilişkin tutanak ve krokilere göre, kazanın Adana ili, ... ilçesi, No:145-A sayılı yerde faaliyet gösteren ...

A.Ş.'ye ait bulunan işyerindeki deponun içerisinde gerçekleştiği, Kozan Cumhuriyet Başsavcılığının 2013/4002 Esas sayılı soruşturma dosyasında mevcut 29/09/2013 tarihli olay yerini gösterir basit krokisi ve buna ilişkin tutanaktan kazanın işyerinde bulunan kapalı alan olan depo içerisinde meydana gelmiş olup, KTK'nun yukarıda anılan maddelerinde tanımlanan karayolu ve karayolu sayılan yerlerden olmadığı, bu nedenlerle zararın zorunlu mali mesuliyet sigortası poliçesinin teminatı kapsamında bulunmadığı'' gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 10.04.2023 tarihli 2021/9917 esas ve 2023/5194 karar sayılıkararı ile; ''1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Buna göre davacılar vekilinin davacı ...'a yönelik temyiz istemi; dava itirazın iptali davası olup, takip talebinde davacı ... yönünden takibe konu edilen miktar 9.405,64 TL asıl alacak ve 2.938,43 TL işlemiş faiz olup, bu miktar

Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 72.070,00 TL’nin altında kaldığı anlaşılmakla; davacılar vekilinin temyiz dilekçesinin anılan davacı yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.

2.Davacılar vekilinin davacı ...'a yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK)’nun 2 nci maddesinde bu Kanunun, karayollarında uygulanacağı belirtildikten sonra, bu kural biraz daha genişletilerek aynı maddenin (a) ve (b) fıkralarındaki durumlarda da uygulanabileceği öngörülmüş; karayolu tanımına girmediği halde genel trafiğin kullanımına açık olan yerler “karayolu gibi” kabul edilmiştir.

Bu bağlamda, karayolu dışındaki alanlardan kamuya açık olanlar ile park, bahçe, park yeri, garaj, yolcu ve eşya terminali, servis ve akaryakıt istasyonlarında karayolu taşıt trafiği için faydalanılan yerler ile erişme kontrollü karayolunda ve para ödenerek yararlanılan karayollarının kamuya açık kesimlerinde ve belirli bir karayolunun bağlantısını sağlayan deniz, göl ve akarsular üzerinde kamu hizmeti gören araçların, karayolu araçlarına ayrılan kısımlarında da, bu Kanun hükümlerinin uygulanacağı; bu haliyle, toplu trafiğin bulunduğu yerler ile karayoluyla bağlantısı olan yerlerin de bu kapsama alındığı belirtilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince kamunun yararlandığı tüm yollar karayolu tanımı içindedir. Bu açıdan karayolunda taşıt trafiğine kamu yönetimince izin verilip verilmemesi önemli olmayıp fiilen bu amaçla kullanılması yeterlidir. Yine karayolu zemininin asfalt, beton, taş veya toprak olması arasında herhangi bir fark bulunmamaktadır. Bu açıdan köy, orman, dağ, tarla ve yayla yolları da karayoludur.

Yukarıda da açıklandığı üzere; Karayolları Trafik Kanunu’nun uygulanması için kazanın mutlaka karayolunda meydana gelmesi gerekmeyip karayolu ile bağlantısı olan bir alanda meydana gelmesi halinde de karayolunda meydana gelmiş gibi kabul edilmektedir. (H.G.K'nun 28.09.2011 tarihli, 2011/17-499-2011/557 sayılı kararı da bu yöndedir.) Somut olayda; polis memurlarınca çizilen 29.09.2013 tarihli olay yeri basit krokisinin incelenmesinde kazanın meydana geldiği deponun karayolu ile bağlantısı bulunmaktadır.

Buna göre, davaya konu trafik kazasının meydana geldiği yerin 2918 sayılı KTK'nun 2 nci maddesi gereğince karayolu bağlantısı olduğundan karayolu sayılan yerlerden olduğu ve rizikonun teminat kapsamında olduğu kabul edilerek, tarafların delilleri toplanarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken,

İlk Derece Mahkemesinin ZMMS Genel Şartları A3-1 hükmü gereği zararın teminat dışı olduğu ve davaya konu trafik kazasının meydana geldiği yerin 2918 sayılı KTK'nun 2 nci maddesi gereğince karayolu bağlantısı bulunmadığından kazanın meydana geldiği yerin karayolu sayılan yerlerden olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi ve Bölge Adliye Mahkemesince davacının bu yöndeki istinaf sebeplerinin davaya konu trafik kazasının meydana geldiği yerin 2918 sayılı KTK'nun 2 nci maddesi gereğince karayolu sayılan yerlerden olmadığı gerekçesiyle esastan reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir. '' gerekçesiyle mahkeme kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ... yönünden davanın kabulü ile davalının Adana 5. İcra Dairesinin 2017/6871 Esas sayılı dosyasında 59.419,39 TL tazminat asıl alacak ve 18.563,27 TL tazminata işlemiş faiz olmak üzere toplam 77.982,66 TL alacak yönünden itirazın iptaline, takibin davacı ... yönünden belirtilen tutar üzerinden devamına, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, davacı ... yönünden bozma öncesi verilen davanın reddine ilişkin karar Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 10.04.2023 tarihli 2021/99 71... /5194 karar sayılı ilamı ile kesinleştiği anlaşıldığından bu davacı yönünden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; gerekçeli karar ile infazda tereddüt yaratıldığını, dava konusu olay itibariyle davalı ... şirketinin sorumlu olduğunun belirtildiği maddi tazminat tutarlarına işletilecek faiz başlangıç tarihinin net bir tespit yapılmaması sebebiyle hükmün bozulması gerektiğini, davacılara, 17.11.2014 tarihinde toplam 43.689,91 TL, İhtiyari Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesinden ödeme yapıldığını, zira dava konusu trafik kazası; kapalı bir depoda meydana gelmiş olup, olay yeri Karayolu olmadığından; davacıların talebi ZMSS Poliçesi yönünden teminat dışı olarak değerlendirilmiş;

ancak aynı aracın İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası, ZMSS poliçesi kapsamı dışında kalan zararları karşıladığından, İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası kapsamında 100.000,00 TL'lik toplam limitten 43.689,91 TL davacılara ödendiğini, dolayısıyla, bakiye poliçe teminatı 56.310,09 TL olup, davacının bu tutarın üzerindeki taleplerinin her halde reddi gerektiğini, ayrıca dava dilekçesinde sözü edilen Adana 7. İş Mahkemesi 2014/32 E. sayılı dosyada yer alan bilirkişi raporlarında da kazanın meydana geldiği yerin kapalı depo olduğu;

dolayısıyla KTK'nın uygulama alanı dışında kaldığı ve konu zararın bu nedenle ZMSS Sigortası (ZMSS) teminatı dışında olduğunun açıkça tespit edildiğini belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,