Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/12957 K.2025/1459

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tasarrufun iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... vekili ve katılma yoluyla davacı vekili

tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalılardan ... arasında akdedilen satış sözleşmesi gereğince davalı ...'a taşınmaz satıldığını, taşınmaz satışı nedeniyle ...'dan 01.11.2016 tarihli 100.000,00 TL, 01.12.2016 tarihli 100.000,00 TL ve 01.01.2017 ödeme tarihli 100.000,00 TL olmak üzere toplamda 300.000,00 TL bedelli bononun teslim alındığını, bonoların vadelerinde ödenmemesi üzerine Bursa 10. İcra Müdürlüğü'nün 2018/9717 esas sayılı dosyasıyla ... aleyhine icra takibi başlatıldığını, tapu kayıtlarının incelenmesinde ...'ın adına kayıtlı dava konusu taşınmazı 20.12.2016 tarihinde davalı ...'a muvazaalı şekilde satarak mal kaçırdığının tespit edildiğini beyanla bu devir işleminin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili ile davalı ...'ın herhangi bir organik bağının söz konusu olmadığını, müvekkilinin gayrimenkulü oturmak için 28.12.2016 tarihinde satın aldığını, satış bedelinin bir miktarını elden ödediğini, kalan miktarını ise kredi çekerek 29.12.2016 tarihinde 68.750,00 TL olarak satıcının hesabına gönderdiğini, yapılan satışın gerçek bir satış olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı ... cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazı 350.000,00 TL bedelle satın aldığını, 50.000,00 TL sini ödediğini, 300.000,00 TL için de senetler düzenlediğini, diğer davalı ...'a bu taşınmazı tapuda 72.000,00 TL bedelle satış gösterdiğini, ...'un ... İnşaat Tekstil Gıda Ticaret Ltd. Şti.'nin sahibi olduğunu, ...'nin eşi ...'ın yakın arkadaşı olduğunu, ...'nin sahip olduğu şirketin kendilerine satış olarak gösterdiği eve karşılık olarak İnegöl ilçesinde üç konut tapusu vereceklerini, dava konusu taşınmazı bu yüzden düşük bedelle sattığını, ...'nin kendisine taahhüt ettiği üç daireyi kendisine vermediğini, bu yüzden mağdur olduğunu beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 26.03.2019 tarihli ve 2018/533 Esas, 2019/166 Karar sayılı kararıyla; dava konusu taşınmazın satışının davalı ... vekili ... ile davalı ... arasında gerçekleştiği ... ile ...'un karı koca olduğu, taşınmazın satış bedeli (72.000,00 TL) ile rayiç bedeli (250.000,00 TL) arasında fahiş bir farkın bulunduğu, taşınmazın ipotek ile birlikte devredildiği, davalı ...'ın taşınmazın satışı karşılığında para almadığı, takas olarak yapıldığı yönündeki ikrarının bulunduğu, davalı ...'un taşınmaz bedelini ödediği hususunu ispatlamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, Bursa İli, Mudanya İlçesi, ...

Mahallesinde bulunan 1831 ada 1 parsel sayılı taşınmazda bulunan B Blok 10 nolu bağımsız bölüm ile ilgili davalılar arasındaki 28.12.2016 tarihli ve 21486 yevmiye nolu tasarrufun takip konusu alacak miktarı ve ferileri ile sınırlı olmak üzere iptaline, davacıya Bursa 10. İcra Müdürlüğünün 2018/9717 takip sayılı dosyası üzerinden dava konusu taşınmaz ile ilgili haciz ve satış yetkisi verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 14.01.2021 tarihli ve 2019/1845 Esas, 2021/87 Karar sayılı kararıyla; taşınmazın devrine ilişkin satışın davalı ...'a vekaleten ... ile davalı ... arasında gerçekleştiği, ... ile ...'un karı koca oldukları, taşınmazın 72.000,00 TL satış bedeli ile 250.000,00 TL temlik tarihindeki rayiç bedeli arasında fahiş fark olduğu, davalı ...'ın taşınmazın satışı karşılığında para almadığı, takas olarak yapıldığı yönünde ikrarının olduğu, davalı ...'un taşınmaz bedelini ödediği hususunun ispatlanamadığı gerekçesiyle davalı ...'un istinaf talebinin Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizin 05.06.2023 tarihli ve 2023/3159 Esas, 2023/7426 Karar sayılı ilamı ile; "... Somut olayda, dava konusu taşınmazın davalı 3.kişi ...'un alacaklısı olan ... Bankası A.Ş.'nin Mudanya İcra Müdürlüğü'nün 2020/13804 esas sayılı dosyasından ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi yapıldığı, 2020/470 talimat sayılı dosyasından yapılan ihale ile de 501.000,00 TL bedelle ihale edildiği iddia edilmekte olup, mahkemece bu hususta araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda; mahkemece sözü edilen icra takip dosyalarının getirtilerek, dava konusu taşınmazın iddia edildiği gibi davalı 3. kişi ...'un ... Bankası A.Ş.'ye olan ipotek borcu nedeniyle ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla dava dışı bir kişiye devredilip devredilmediğinin araştırılması, bu şekilde devredildi ise taşınmaz davalı 3. kişi ...'un borçları nedeniyle satılmış olduğundan; davalı 3.kişi ...'un ... İnş.

Şti.'nin eski ortağı olduğu, davalı borçlu ...'ın eşinin kardeşinin eşi olan ...'un da bu şirketin ortağı olduğu, davalı borçlu ... ve eşi ...'ın ... Bankası A.Ş.

Hesap hareketleri incelendiğinde davalı 3.kişi ...'un eşi ... adına tasarruf tarihinden önce ve sonra çok sayıda taşınmaz bedelleri açıklamalarıyla ödemeler yapıldığı, böylece davalı 3.kişi ... davalı borçlunun mali durumunu ve alacaklıları ızrar kastını bilebilecek kişilerden olduğundan; tasarrufun İİK 280 gereğince iptale tabi olduğunun anlaşılmasına göre; ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan takip dosyasındaki ihale bedelinin davalı ...'dan davacı tarafından yapılan icra takip dosyasındaki alacak miktarı ile sınırlı olarak tahsiline karar verilmesi, iddia edildiği gibi davalı 3.kişi ...'un ...

Bankası A.Ş.'ye olan ipotek borcu nedeniyle ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapılmış bir takip yoksa ve taşınmaz ihale yoluyla dava dışı bir kişiye devredilmedi ise, şimdiki gibi davanın kabulü ile tasarrufun iptaline ve davacının icra takibindeki alacak ve ferileriyle sınırlı olarak dava konusu taşınmaz ile ilgili haciz ve satış yetkisi verilmesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir." gerekçesi ile karar bozularak dosya kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;, taşınmazın ipotek ile birlikte devredildiği, davalı 3.kişi ...'un ... İnş. Şti.'nin eski ortağı olduğu, davalı borçlu ...'ın eşinin kardeşinin eşi olan ...'un da bu şirketin ortağı olduğu, davalı borçlu ... ve eşi ...'ın ...

Bankası A.Ş. hesap hareketleri incelendiğinde davalı 3.kişi ...'un eşi ... adına tasarruf tarihinden önce ve sonra çok sayıda taşınmaz bedelleri açıklamalarıyla ödemeler yaptığı, böylece davalı 3.kişi ...'un davalı borçlunun mali durumunu ve alacaklıları ızrar kastını bilebilecek kişilerden olduğunun anlaşıldığı taşınmazın davalı 3. kişi ...'un ...

Bankası A.Ş.'ye olan ipotek borcu nedeniyle ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla (Bursa 4.İcra Müdürlüğü'nün 2020/3804 esas, Mudanya İcra Müdürlüğü'nün 2020/470 talimat sayılı dosyaları ile dava dışı ...'e 501.000,00 TL bedelle devredilmiş olduğu anlaşılmakla) dava dışı bir kişiye devredilmesi nedeniyle davanın kabulü ile, Bursa ili, Mudanya ilçesi, ...

Mahallesinde bulunan 1831 ada, 1 parsel sayılı taşınmazdaki B Blok 10 Nolu bağımsız bölüm ile ilgili davalılar arasındaki 28.12.2016 tarih ve 21486 yevmiye numaralı tasarrufun Bursa 10. İcra Müdürlüğü'nün 2018/9717 Esas sayılı takip dosyasındaki alacak miktarı ve ferileri ile sınırlı olmak üzere iptali ile, Bursa 10. İcra Müdürlüğü'nün 2018/9717 Esas sayılı takip dosyasındaki alacak ve ferileri ile sınırlı olmak üzere 501.000,00 TL'nin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve katılma yoluyla davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... vekili

temyiz dilekçesinde; davalılardan ...'ın daireyi davalı ...'ye sattığını ve bedelini aldığını, davalı ...'nin ...

Bankasından konut kredisi kullanmak ve nakit ödemek suretiyle söz konusu daireyi satın aldığını, icra takibinin muvazaalı olarak açıldığını, davalı ...'in davacı ...'in SGK'lı işçisi olduğunu, ...'in ...'in gelir durumu ile ilgili bilgi sahibi olduğunu, SGK'lı çalışan bir kişinin 2016 yılında her ay 100.000,00 TL (yaklaşık 80 asgari ücret) ödemesinin mümkün olamayacağının açık olduğunu, senet düzenleme tarihinin gayrimenkul satış tarihi ile örtüşmediğini, senet bedeli kısmında "Nakden" ibaresi yer aldığını, zaten dairenin piyasa değeri bilirkişi raporuna göre 240.000,00 TL iken,

50.000,00 TL nakit ödeme ve 300.000,00 TL'lik senet alınmasının da daire bedeliyle örtüşmediğini gösterdiğini, her zaman düzenlenmesi mümkün olan senet ile gerçek olmayan alacak oluşturulduğunu, alacağın gerçek olmasının davanın ön koşulu olmakla bu durumun mahkemece araştırılması gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

2. Katılma yoluyla davacı vekili temyiz dilekçesinde; davacının alacağının 501.000,00 TL ile sınırlandırılmasının yanlış olduğunu, icra müdürlüğünün banka hesabında tutulan bu paraya faiz yürütüldüğünü, ancak kararın icrası sırasında bu birikmiş faizin kime veya kimlere verileceği konusunda kararda bir açıklık bulunmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, İİK 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı ... vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR