Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/1319 K.2024/4869

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara taraflarca itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalıların itirazlarının reddine, davacının itirazlarının kabulü ile davalı ...Ş. yönünden davanın kısmen kabulüne, davalı ...Ş. yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılardan Neova Katılım Sigorta A.Ş.'nin zorunlu trafik sigortacısı olduğu aracın, 01.12.2020 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu ve davalı ...Ş.'nin zorunlu trafik sigortacısı olduğu araca çarpmasıyla oluşan çift taraflı trafik kazası sonucunda davacının yaralanıp % 12 oranında malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 7.900,00 TL sürekli iş göremezlik ve 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan ayrı ayrı tahsiline karar verilmesini talep etmiş,14.04.2023 tarihli bedel artırım dilekçesiyle dava değerini, sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden 193.992,56 TL olarak arttırmıştır.

II. CEVAP

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, maluliyeti kabul etmediklerini, kusur tespiti gerektiğini, davalı ... şirketinin sigortalının kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı sorumlu bulunduğunu, 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; dava şartı yokluğundan davanın usulden reddi gerektiğini, kusur tespiti gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı talebinin teminat kapsamı dışında kaldığını, davacı tarafa yapılan ödemelerin araştırılması gerektiğini ve 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; hakem heyeti tarafından alınan 04.01.2023 tarihli maluliyet raporuna göre davacının maluliyetinin %10 oranında olduğu ve 3 ay geçici iş göremezlik süresinin bulunduğu, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre yapılan hesaplamanın uygun olduğu gerekçesiyle davacının talebinin % 20 oranında müterafik kusur indirimi uygulanarak kısmen kabulü ile 160.030,13 TL sürekli iş göremezlik ve 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 160.150,13 TL tazminatın 11.08.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikle davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ...Ş. vekili ve davalı ...Ş. vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; davalı ...Ş. yönünden hesap raporu alınması ve davacı lehine tam ve nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili itiraz dilekçesinde; maluliyeti kabul etmediklerini, davalı ... yönünden %50 kusur oranına göre hesaplama yapılması gerektiğini, hesaplama yönteminin ve avans faizine hükmedilmesinin hatalı bulunduğunu belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili itiraz dilekçesinde; maluliyet tespitinin hatalı olduğunu, kusuru kabul etmediklerini, aktüer raporunun denetime elverişli olmadığını, geçici iş göremezlik tazminatının teminat kapsamı dışında kaldığını belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; maluliyet oranı ve kusur belirlemesinin isabetli olduğu, davacının talebine göre davalılar bakımından kusur durumuna göre ayrı ayrı tazminat takdiri gerektiği, davalı ...Ş. yönünden sigortalı aracın ticari kullanımda olmadığı,

bu nedenle yasal faize hükmedilmesi gerektiği gerekçeleri ile davalı ... şirketlerinin itirazların reddine, davacının itirazlarının kabulü ile davalı ...Ş. yönünden davacının talebinin %20 oranında müterafik kusur indirimi uygulanarak kısmen kabulüne, 160.050,13 TL sürekli iş göremezlik, 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 160.150,13 TL maddi tazminatın 11.08.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline,

davalı ...Ş. yönünden davanın kabulü ile sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 193.992,56 TL'nin 11.08.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetinin 31.05.2023 tarihli ek kararıyla, 17.05.2023 tarihli asıl kararın hüküm kısmında faiz türü yönünden maddi hata yapıldığı anlaşılmakla davalı ...Ş. yönünden hükmedilecek 193.992,56 TL'nin 11.08.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesine ve asıl karardaki maddi hatanın bu şekilde düzeltilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde; hükme esas alınan maluliyet oranının hatalı olduğunu ve kusuru kabul etmediklerini, hesaplama yönteminin doğru belirlenmediğini, geçici iş göremezlik tazminatının teminat kapsamı dışında kaldığını, faize ilişkin hükmün hatalı bulunduğunu belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketleri tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan araçların karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52 nci ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, 04.01.2023 tarihli maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan mevzuata uygun düzenlenmesine ve denetime elverişli bulunmasına göre davalı ...Ş. vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 52 nci maddesi uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış (müterafik kusur hâli söz konusu) ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def’i olmadığından bu yönde bir savunma olmasa da resen dikkate alınması gerekir.

Somut olayda; kaza tespit tutanağının ve ceza soruşturmasında alınan kusur raporunun incelemesinde, davacının, yolcu olarak bulunduğu aracın ön camından kaza sonucu araç dışına savrulduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacının yaralanmasını önleyebilecek gerekli tedbir olan emniyet kemerini takmadan yolculuk yapıldığı anlaşılmış olup bu husus İtiraz Hakem Heyetince tazminattan indirim sebebi olarak kabul edilip ve usuli kazanılmış haklar gözetilerek Dairemizin yerleşik uygulamasına göre davalı ...Ş. yönünden de %20 oranda müterafik kusur indirimi yapılması gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.

3. Dosya kapsamına göre davacı vekili, davacının meydana gelen kazada yaralandığını ve malul kaldığını belirterek tazminat isteminde bulunmuş, davacının bedensel zararının hesaplanması amacı ile bilirkişiden rapor alınmış, buna göre kaza tarihinde 26 yaşında olan davacının bakiye ömrü için tazminat hesabı yapılmıştır.

Cismani zarar hesapları kişinin muhtemel yaşam sonuna kadar varsayımsal yöntem ile hesaplama içermekte olup yargılama aşamasında değişen somut durumların varlığı halinde artık varsayımsal değil bu somut duruma göre hesaplama yapılması gerekecektir.

Somut olayda; davacı ...'ın 25.05.2023 tarihinde vefat ettiği, davacının sürekli iş göremezlik zararının tespiti amacıyla alınan bilirkişi raporunda muhtemel yaşam süresi esas alınarak tazminat hesabı yapıldığı anlaşılmaktadır. Ancak gerçek belli iken varsayımlara dayanılamaz. Şu durumda, davacı ... 25.05.2023 tarihinde vefat ettiğine göre kararın yalnızca davalılardan Koru Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi nedeniyle davalı ...Ş. lehine oluşan usuli haklar da gözetilmek suretiyle davacının ölüm tarihi esas alınarak sürekli iş göremezlik tazminatı hesabının yeniden yapılması amacıyla bilirkişiden ek rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekir. Kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı ...Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalı ...Ş.'ye iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,