Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/13836 K.2025/1200

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının yolcu olarak bulunduğu davalıya zorunlu trafik sigortalı aracın 05.02.2021 tarihinde yaptığı çift taraflı kaza neticesinde müvekkilinin yaralandığını, belirsiz alacak davası olarak ikame edilen davada şimdilik 10.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 14.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, 23.02.2022 tarihli dilekçesi ile sürekli iş göremezlik tazminatını 142.758,93 TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalıya usulüne uygun başvuru yapılmadığını, maluliyet raporunu kabul etmediklerini, kusur oranının belirlenmesi gerektiği, hatır taşıması indirimi yapılmasını, poliçede belirtilen limit ile sınırlı sorumlulukları olduğunu, dava tarihinden itibaren ancak yasal faiz ile sorumlu olabileceklerini, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1.8 teknik faiz yönteminin kullanılması gerektiğini, vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; başvuranın yolcu olarak bulunduğu davalıya sigortalı aracın 05.02.2021 tarihinde yaptığı çift taraflı kaza nedeni ile yaralandığı ve tazminat isteminde bulunduğu, ...Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafınca düzenlenen raporda davacının %5 oranında maluliyeti bulunduğu, hesap raporu ile 142.758,93 TL tazminatın belirlendiği,

davacının 23.02.2022 tarihinde talebini ıslah ettiği, araç sürücüsü ile davacının akraba oldukları bu nedenle hatır taşıması indirimi yapılması talebinin yerinde olmadığı gerekçesi ile talebin kabulüne ve 142.758,93 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 07.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına davalının itiraz ettiği, maluliyet raporunun kaza tarihinde geçerli yönetmelik hükümlerine göre tanzim edildiği, gerekli evraklar ile davalıya başvuru yapıldığı, hesaplamada kullanılan yöntemin usul ve yasaya uygun olduğu, başvuran ...'ın savcılık ifade tutanağında arkadaşının abisi olan ... ... sevk ve idaresindeki araçta seyahat ettiği esnada kazanın meydana geldiği, şehir merkezine doğru gittikleri, diğer yolcu ...'in ifadesinde ise akşam araç sürücüsü ... ...'ın düğünü olduğunu oraya gittiklerini ifade ettiğinin görüldüğü,

kazanın meydana geldiği taşımanın sürücünün menfaatine olarak yapıldığı sonucuna varılarak, hatır taşıması indirimi talebinin reddi gerektiği, davacı lehine tam vekalet ücreti verilmesinin hatalı olduğu, Sigortacılık Kanununun 30/17.maddesinde "(Ek: 6327-13.6.2012/m.58) Talebi kısmen yada tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekâlet ücreti, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde belirlenen vekâlet ücretinin beşte biridir" hükmü gereği davacı lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği, gerekçesi ile Uyuşmazlık Hakem Kararının 3. maddesinde yer alan “17.512,10 TL vekalet ücretinin” ibaresinin,

“5.100,00 TL vekalet ücretinin” şeklinde değiştirilmesine, diğer hükümlerin aynen devamına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davalıya usule uygun olarak başvuru yapılmadığını, maluliyet raporunu kabul etmediklerini, kusur raporunun hatalı olduğunu, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,65 teknik faiz yöntemi ile yapılması gerektiğini, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 05.02.2021 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, hesaplamada kullanılan yöntemin usul ve yasaya uygun olmasına, maluliyet raporunun kaza tarihinde geçerli yönetmelik hükümlerine göre alınmış olmasına, davalıya 24.09.2021 tarihlinde başvuru dilekçesinin tebliğ edilmiş ve davalının 07.10.2021 tarihinde temerrüte düşmüş olmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 87 nci maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 51 inci maddesi uyarınca hatır için karşılıksız yolcu taşıma veya aracı kullandırmada genel hükümlere göre tazminattan uygun bir indirim yapılması, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir.

Hatır için yolcu taşıma veya aracı kullandırmadan söz edebilmek için, ölen veya yaralananın bir menfaat karşılığı olmaksızın taşınması veya aracın kullanılması, diğer bir deyişle taşıma veya kullanmada ölen veya yaralananın menfaatinin bulunması gerekir. Bu nedenle taşıma veya kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir menfaatinin bulunması hâlinde hatır taşımasından söz edilemez. Bu bakımdan hatır ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma veya kullanmanın kimin menfaatine olduğunun belirlenmesi önemlidir. Taşıma veya kullandırma, ekonomik yarar için olabileceği gibi ortak toplumsal değerler nedeniyle de olabilir. Hâkim, gerekçesini kararında tartışmak ve nedenlerini göstermek koşuluyla tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda da değildir.

Somut olayda; davalı vekilince başvuruya cevap dilekçesinde hatır taşıması def’inde bulunulmuş, nitekim Uyuşmazlık Hakem Heyetince davacı (yolcu) ile davalıya sigortalı araç sürücüsünün akraba oldukları gerekçesiyle, tazminattan hatır taşıması indirimi yapılmamıştır. Davalı vekilinin karara itirazı üzerine, İtiraz Hakem Heyetince salt taşınanın yararına bir taşıma yapılmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin itirazı reddedilmiştir. Ancak varılan sonuç hatalı olmuştur.

Kaza nedeniyle yürütülen soruşturma dosyasındaki ifadelerde davacı ile sürücünün arkadaş oldukları ve birlikte yolculuk yaptıkları sırada kazanın meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Şu halde davacının taşıma için arkadaşına ücret ödemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu kabul edilmelidir. Aksi durum davacı tarafça ispat edilemediğinden davalı ... şirketinin süresinde yapılan hatır için taşıma savunmasına itibar edilerek TBK’nın 51 inci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde yanılgılı değerlendirme ile hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR