Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/13893 K.2025/10165

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından düzenlenen 12.07.2016 tarih ve l6/555 sayılı Tazmin Raporu ile davalıların ilgili mevzuat ve Bakanlar Kurulu Kararına aykırı olacak şekilde master/doktora eğitim programlarına katılım sağlayacak ve görev süresi uzatımı yapılacak personelin onaylarını almak üzere 18.12.2012 tarihli ... Bakanlığı Makam Onayını hukuka aykırı olarak imzaları ile parafe ettiklerinin tespit edildiği, davalıların ... ...

Dairesi Başkanlığı'nda görevli oldukları dönemde parafe ettikleri bu onay ile dava dışı ...’e 16.12.2011 tarihli ve 2011/2679 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında belirtilen 0-12 ay süreli kontenjan kapsamı dışında hukuka aykırı olarak ödeme yapılmasına sebebiyet vermeleri suretiyle 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun(5018 sayılı Kanun) 71 inci maddesinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verdiklerini belirterek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(6100 sayılı Kanun) 107 nci maddesi gereğince fazlaya ve faize ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00 USD'nin faizi ile birlikte davalılardan

müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı asıl ... cevap dilekçesinde; dava dışı ...'in ... Müdürlüğünün(...) bir personeli olduğunu, ... Daire Başkanlığının ilan ederek açtığı sınavı kazandığını ve yurt dışında yüksek lisans eğitimi görmeye hak kazandığını, kendisinin görev yaptığı ... ... Daire Başkanlığı Eğitim Şube Müdürlüğü'nün görevi ise sınavı kazanan bu şahıs ve diğer şahısların eğitimlerine başlayabilmeleri için ...

Bakan Onayının alınmasından ibaret olduğunu, davacı idare dava dışı ...’in yüksek lisans eğitimine 12 ay gitmesi gerekirken 24 ay gittiğinden devletin zarara uğradığını iddia ettiğini, dava dışı ...'in 2 yıl yüksek lisans eğitimine gitmesi sıralı tüm yetkililerce uygun görüldüğünü, Kurumun ödediği paranın eğitim için kullanıldığını, kurum zararının söz konusu olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacı idarenin yurt dışı görevlendirme onaylarına iradelerini kullanarak imza atan ve bu imza ile söz konusu işlemlere hukuken geçerlik kazandıran yetkili üst düzey yöneticileri soruşturma dışı tuttuğunu, ancak sadece hazırlık hareketi olarak vasıflandırılacak sekreterya hizmetlerini yapan, amir ve üstlerinin hukuka uygun emirlerini ifa etmek zorunda olan, konuyla ilgisi bulunmayan görevlilerin ise her şeyin sorumlusu gibi gösterildiğini, kimseyi yurt dışı eğitimine gönderme görev ve yetkisi ile donatılmayan, dolayısıyla bu hususlarda sorumluluk da verilmeyen,

sadece hazırlık işlemleri olarak nitelendirilebilecek onayların imzaya hazırlanması işlemlerinde sekreterya görevi yapan Daire Başkanı ve daha alt pozisyondaki görevlilerin görevlerini ihmal ettiklerinin ileri sürüldüğü, bu suçlama kapsamında müvekkili ve diğer davalıların yurt dışına yüksek lisans ve doktora programlarına gönderilen tüm personelle ilgili olarak adli, idari ve mali yönlerden sorumlu tutulduklarını, yurt dışı görevlendirme onayları iddia edildiği gibi şekil yönünden hukuka uygun değilse bunun sorumlusunun imzaları ile bu onaylara hukuken geçerlilik kazandıran makam sahipleri olduğunu,

onay öncesi işlemler aşamasında henüz idari işlemin doğmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalılar ... ve ... davaya cevap vermemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davalılar tarafından imza ile parafe edilen makam onayı ile yüksek lisans eğitim süre onayı en fazla 2 yıla kadar, doktora eğitimi en fazla 3 yıla kadar verilebilmesine karşın mevzuata aykırı olarak doğrudan 4 yıla kadar eğitim süresi düzenlendiğini, ilgililere hukuka aykırı olarak doğrudan 4 yıllık yurtdışı eğitim onayı alınmış olmasına karşın, davalılar tarafından görev süresi uzatımı yapılacak personelin onaylarının gereği gibi incelenmediğini, üst makamlar bilgilendirilmediğini ve mevzuata aykırı süre uzatımı ve görevlendirme onaylarının alınmasının sağlandığını, davalılar müştereken,

ortak bir amaçla hareket etmek suretiyle 5018 sayılı Kanunu’nun 1 inci ve 8 inci maddelerinde belirtilen ilkelere aykırı hareket ettiklerini ve aynı kanunun 71 inci maddesinde belirtilen kamu zararının oluşmasına sebebiyet vermek suretiyle görevlerinin gereklerini yapmakta ihmal gösterdiklerini, kişilere haksız kazanç sağlamak suretiyle görevlerini kötüye kullandıklarını ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalıların ilgili mevzuat ve Bakanlar Kurulu Kararına aykırı olacak şekilde yüksek lisans eğitim programlarına katılım sağlayacak ve görev süresi uzatımı yapılacak personelin onaylarını almak üzere ... Bakanlık makam olurunu hukuka aykırı olarak paraf ettiklerinden bahisle oluşan kamu zararının tahsiline ilişkindir.

1. Dosya kapsamından; davalı ...'ın olay tarihinde ... ... Daire Başkanlığında görevli daire başkanı, ...'ün başkan yardımcısı, ...'ın şube müdürü, ...'ın Bürolar Amiri olduğu, davanın dayanağı olan tazmin raporu ile 18.12.2012 tarihli ... Bakanlığı makam oluru işleminin davalılar tarafından hukuka aykırı olarak paraf edildiğinin ve bu nedenle davacı kurumun zarara uğradığının tespit edildiği, eldeki davada meydana geldiği iddia edilen kurum zararının tazmininin talep edildiği, ayrıca anılan tazmin raporuna ve 18.12.2012 tarihli ... Bakanlığı makam oluruna dayalı olarak Ankara 34. Asliye Ceza Mahkemesinin 2018/534 Esas sayılı dosyası ile davalılar hakkında görevi kötüye kullanma suçundan kamu davası açıldığı ve yargılamanın halen devam ettiği görülmektedir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun/6098 sayılı Kanun) 74 üncü maddesi uyarınca hukuk hâkimi, ceza mahkemesinin beraat kararı ile bağlı değil ise de, aynı olay nedeniyle ceza yargılamasında hükme dayanak alınan maddi olgularla ve özellikle “fiilin hukuka aykırılığı” konusunda tamamen bağlı olacağı gerek öğreti gerekse de yargısal uygulamada istikrarla kabul edilmektedir. Hal böyle olunca, maddi olayları ve yasak eylemlerin varlığını saptayan ceza mahkemesi kararı, taraflar yönünden kesin delil niteliğini taşır (HGK, 24.12.2014 gün ve 2014/4-846 Esas, 2014/1091Karar).

Davaya konu uyuşmazlıkla ilgili olarak davalıların görevi kötüye kullanma suçundan yargılandıkları Ankara 34. Asliye Ceza Mahkemesinin 2018/534 Esas sayılı dosyasında yargılamanın halen devam ettiği anlaşılmaktadır. Dava konusu olayın özelliği nedeniyle ceza davasının sonucunun eldeki davayı etkilemesi söz konusudur. Açıklanan nedenle, ceza mahkemesindeki davaların kesinleşmesi beklenilmeli, kesinleşmiş ceza kararları da değerlendirilerek varılacak sonuca uygun bir karar verilmelidir. Mahkemece açıklanan yönler gözetilmeyerek eksik incelemeye dayalı olarak hüküm kurulması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

2. Bozma nedenine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazları bu aşamada incelenmemiştir.

VI. KARAR